İranın ali rəhbəri bildirib ki, o, Tehran və Vaşinqton arasında bu yaxınlarda imzalanmış anlaşma memorandumuna əvvəlcə razı deyilmiş, lakin ölkənin maraqlarının qorunacağına dair İran rəhbərliyindən təminatlar aldıqdan sonra onu təsdiqləyib. Cümə axşamı İran dövlət mediasının yaydığı yazılı bəyanatda Ayətullah Mojtaba Xamenei razılaşma ilə bağlı “fərqli fikrə” malik olduğunu, lakin Prezident Məsud Pezeşkian və digər rəsmilər “ İran millətinin və müqavimət cəbhəsinin hüquqlarını” qorumağa söz verdikdən və razılaşmaya görə məsuliyyəti öz üzərlərinə götürdükdən sonra icazə verdiyini bildirib. Xamenei xəbərdarlıq edib ki, Tehran Vaşinqtondan əlavə tələbləri qəbul etməyəcək. O deyib: “Əgər Amerika tərəfi acgöz olmaq istəsə, onlar [ İran rəhbərliyi] bunu qəbul etməyəcəklər.” Lakin o, ABŞ ilə birbaşa danışıqları da dəstəkləyərək deyib: “Aydındır ki, gələcəkdə keçiriləcək üzbəüz danışıqlar düşmənin fikrini qəbul etmək demək olmayacaq.” Bu açıqlamalar İran rəsmilərinin razılaşmanın həyata keçirilməsi məqsədilə Birləşmiş Ştatlarla danışıqlar üçün cümə günü İsveçrəyə səfər edib-etməyəcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edib. İranın yarı-rəsmi Tasnim xəbər agentliyi, məsələ ilə tanış olan bir mənbəyə istinadən, Tehranın hələ nümayəndə heyəti göndərmək barədə yekun qərar vermədiyini və məsləhətləşmələrin hələ də davam etdiyini bildirib. Lakin İsveçrənin Federal Xarici İşlər Departamenti danışıqların planlaşdırıldığı kimi davam edəcəyini bildirib. Memorandum bu həftə ABŞ Prezidenti Donald Tramp və İran Prezidenti Pezeşkian tərəfindən 28 fevralda ABŞ və İsrailin İrana qarşı hücumlarından sonra başlayan münaqişəyə son qoymaq məqsədi daşıyan atəşkəs razılaşmasından sonra elektron şəkildə imzalanıb. ‘İndi texniki işlər başlayır’ ABŞ-ın vitse-prezidenti JD Vance cümə axşamı Tehran və Vaşinqton arasında 60 günlük danışıqlar dövrünün rəsmi olaraq başladığını və İran limanlarına dəniz nəqliyyatına qoyulan məhdudiyyətlərin qaldırıldığını əlavə edib. Danışıqların iki ölkəni sanksiyaların yüngülləşdirilməsi ilə bağlı ayıran ən mübahisəli məsələlərə fokuslanacağı gözlənilir, eyni zamanda İsrail ordusunun Cənubi Livanı işğalı və Hizbullahın gələcək rolu ilə bağlı suallar da qalmaqdadır. İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu cümə axşamı İsrail qoşunlarının Cənubi Livandan yaxın gələcəkdə çıxarılmasını istisna edib. Lakin sosial mediada yayımlanan bir postda Tramp razılaşmanın bir hissəsi olaraq ABŞ-ın Livan, Hizbullah və İsrail daxil olmaqla “bütün cəbhələrdə tam atəşkəs” gözlədiyini bildirib. Memorandum həmçinin danışıqlar aparan tərəflərə İranın nüvə proqramını əhatə edən yekun razılaşmaya nail olmaq üçün 60 günə qədər vaxt verir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatına bağlı Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) rəhbəri memorandumun imzalanmasını alqışlayıb və İranın nüvə fəaliyyətləri ilə bağlı yoxlama tədbirlərində hər iki tərəfə kömək etməyi təklif edib. BAEA-nın baş direktoru Rafael Mariano Grossi deyib: “İndi bizim Amerika həmkarlarımızla, İran həmkarlarımızla oturub atılacaq konkret addımları formalaşdırmağımız lazımdır. Beləliklə, düşünürəm ki, memorandumun olması yaxşıdır. İndi texniki işlər başlayır.” ‘Artıq gəmilərə mane olmur’ Razılaşmanın bir hissəsi olaraq, İran dünyanın ən vacib dəniz yollarından biri olan Hörmüz boğazını yenidən açmağa doğru irəliləyib, Birləşmiş Ştatlar isə İran limanlarına dəniz blokadasına son qoyub. İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası elan edib ki, Hörmüz boğazından keçən ticarət gəmilərindən növbəti 60 gün ərzində keçid haqqı alınmayacaq. Şura bildirib ki, su yolundan keçmək istəyən gəmilər davam edən təhlükəsizlik narahatlıqları və naviqasiya təhlükələri səbəbindən İran dəniz orqanlarına müraciət etməli və təyin olunmuş marşrutlara və cədvəllərə əməl etməlidirlər. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) verdiyi bəyanatda Amerika qüvvələrinin artıq Fars körfəzi və Oman körfəzindəki İran limanlarına gedən və ya gələn gəmilərə mane olmadığını bildirib. Gərginliyin azalması bir neçə ölkəni səyahət tövsiyələrini yenidən nəzərdən keçirməyə sövq edib. Birləşmiş Krallıq artıq Fars körfəzinin bəzi hissələrinə, o cümlədən Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Qətər və Küveytə qeyri-vacib səyahətlərə qarşı tövsiyə vermədiyini bildirib. Bu arada, Küveyt Neft Korporasiyası münaqişə zamanı verilmiş bütün fors-major bildirişlərinin dərhal qaldırıldığını elan edib. Şirkət bildirib ki, Hörmüz boğazından gəmiçilik hərəkəti bərpa olunduqca, neft hasilatı bir həftə ərzində gündə iki milyon barelə qədər artacaq.