Avropa İttifaqı liderləri cümə günü blokun büdcəsi ilə bağlı mübahisə edəcəklər, çünki AB -nin 2028-2034-cü illərdə nəyə görə ödəməli olduğu və pulu haradan almalı olduğu barədə ilk təklif həm büdcəyə xalis töhfə verənlərdən, həm də ondan faydalananlardan kəskin tənqidlərə səbəb olub. AB büdcəsi AB -nin bütün siyasətlərini – fermerlərə dəstəkdən tutmuş 27 ölkəlik blokda həyat standartlarının bərabərləşdirilməsinə, yeni texnologiyaların inkişafına və tələbə mübadilə proqramlarına qədər – necə maliyyələşdirdiyini göstərir. Avropa Komissiyası nın təklifinə görə, 2028-2034-cü illər büdcəsi 2 trilyon avro (2,3 trilyon dollar) olmalıdır. Daha zəngin AB ölkələri büdcəyə aldıqlarından daha çox ödəyir, daha kasıb ölkələr isə ödədiklərindən daha çox alır. Hər yeddi ildən bir, iki qrup büdcənin keçməsi üçün lazım olan yekdil razılığa gəlmək üçün şiddətlə mübarizə aparır. Keçən həftə Kipr AB sədrliyi tərəfindən hazırlanmış ilk kompromis təklifi Komissiya təklifini 2% azaltdı, bu da bəziləri üçün kifayət deyil, digərləri üçün isə həddindən artıq çox idi. O, həmçinin büdcə daxilində fermerlər və birlik siyasətləri üçün tədqiqat və innovasiyaya dəstək və digər sahələr hesabına daha çox pul ayırdı ki, bu da Çin və Amerika Birləşmiş Ştatları nın sənayeləri ilə rəqabət aparmağa çalışan ölkələri qəzəbləndirdi. Büdcəyə xalis töhfə verən Niderland ilk kompromisdən narazı idi, çünki o, müdafiə və modernləşmənin yeni çağırışları əvəzinə, ənənəvi xərclər kimi qəbul edilən kənd təsərrüfatı və birlik üzərində çox fokuslanmışdı. Niderland ın Baş naziri Rob Jetten cümə axşamı dedi: “Hazırda masada olan təklif Niderland üçün həqiqətən də kifayət deyil”. Kiçik, lakin hələ də xalis faydalanan İspaniya fərqli bir fikirdə idi, büdcənin çox kiçik olduğunu və fermerlərə və birlik üçün xərclərin inflyasiyaya görə yuxarıya doğru tənzimlənməli olduğunu iddia edirdi. İspaniya nın Baş naziri Pedro Sançes dedi: “Təklif... Avropa Komissiyası tərəfindən ilkin olaraq təklif ediləndən daha qeyri-adekvatdır və buna görə də biz bununla qətiyyən razı deyilik”. Qanuni olaraq, AB hökumətləri 2028-2034-cü illər büdcəsi barədə 2027-ci ilin sonuna qədər razılığa gəlməlidirlər. Lakin gələn il Fransa , İtaliya , Polşa , İspaniya , Yunanıstan , Estoniya , Finlandiya və Slovakiya da keçiriləcək seçkilər səbəbindən, bütün seçki kampaniyalarının girovuna çevrilməmək üçün 2026-cı ilin sonuna qədər razılıq əldə edilməlidir. Xalis ödəyicilərin milli töhfələrini azaltmağa kömək etmək, eyni zamanda xalis faydalananların xərcləmə ambisiyalarını qorumaq üçün AB liderləri AB büdcəsi üçün birbaşa milli xəzinələrdən gəlməyəcək yeni gəlir mənbələri barədə razılığa gəlməlidirlər. Bəzi ölkələr tərəfindən rədd edilən və digərləri tərəfindən dəstəklənən təklif olunan variantlar arasında AB hökumətlərinin şirkətlərə CO2 emissiya icazələri ni satmaqdan əldə etdiyi pulun bir hissəsi və AB -dən daha zəif iqlim siyasətləri olan ölkələrdə istehsal olunan malların AB -yə idxalına tətbiq olunan verginin bir hissəsi var. Digər gəlir variantlarına yığılmayan elektron tullantılar üzərində vergi, tütün aksiz vergisinin bir hissəsi və AB -də fəaliyyət göstərən və satış edən böyük şirkətlərdən illik birdəfəlik töhfə daxildir. Əlavə təkliflərə həddindən artıq sərvət, rəqəmsal xidmətlər, onlayn qumar və kripto aktivlərin kapital gəlirləri üzərində vergi daxildir. Liderlərin cümə günü AB -yə hansı yeni gəlir axınlarını vermək istədikləri barədə qərar vermələri ehtimal olunmasa da, onlar gələn İrlandiya AB sədrliyinin oktyabr ayı üçün yeni kompromis təklifi hazırlamasına imkan vermək üçün öz üstünlüklərini bildirəcəklər.