AKKRA , Qana -- Qanada cümə günü Afrika və Karib dənizi liderləri keçmiş qul ticarəti ilə məşğul olan ölkələri, BMT -nin mart ayında qul edilmiş afrikalıların alverini “bəşəriyyətə qarşı ən ağır cinayət” elan edən tarixi qətnaməsindən sonra üzr istəməyə və təzminat ödəməyə çağırdılar. Qana paytaxtı Akkrada keçirilən “Növbəti Addımlar” konfransı Atlantik qul ticarəti ndə iştirak edən ölkələri “barışıq, etimadın qurulması və təzminat ədalətinə doğru təməl addım kimi tam, rəsmi və qeyd-şərtsiz üzr istəməyə” çağıran bir bəyannamə verdi. BMT qətnaməsi məcburi deyil, lakin mənəvi nüfuza malikdir. Təşkilatçılar bildiriblər ki, Qana konfransı təzminat müzakirələrini tanınmadan konkret tədbirlərə, o cümlədən beynəlxalq hüquq çərçivəsində kompensasiya tələb etmək addımlarına keçirməyi hədəfləyir. Təxminən 12 milyon afrikalı 16-cı əsrdən 19-cu əsrə qədər Avropa ölkələrindən olan tacirlər tərəfindən zorla aparılaraq səfalət bahasına sərvət quran plantasiyalarda qul edilmişdi. Qana Prezidenti Con Dramani Mahama bildirib ki, BMT qətnaməsi təzminatlar üzrə mənalı əməkdaşlıq üçün yeni imkan yaradıb. O qeyd edib ki, quldarlığın təsirləri Afrika , Karib dənizi və daha geniş Afrika diasporu nda hələ də hiss olunmaqdadır. “Biz buradayıq, çünki tanınma məsuliyyət yaradır və bu tarixin davamlı nəticələri düşünülmüş, koordinasiyalı və davamlı beynəlxalq əməkdaşlığı tələb etməyə davam edir,” Mahama 80-dən çox ölkədən olan nümayəndələrə deyib. 2023-cü ildə Qanada keçirilən təzminatlar sammitində iştirakçılar Qlobal Təzminat Fondu nun yaradılmasını təklif etsələr də, onun necə fəaliyyət göstərəcəyini dəqiqləşdirməyiblər. Təzminatlara töhfə verəcək ölkələrdə mövqelər qarışıqdır. Məsələn, Amerika Birləşmiş Ştatları sakinləri təzminat perspektivinə əsasən mənfi yanaşırlar. Pew Araşdırma Mərkəzi nin 2021-ci ildə apardığı sorğu göstərib ki, ABŞ -da yetkinlərin yalnız təxminən onda üçü ABŞ -da qul edilmiş insanların nəslindən olanlara torpaq və ya pul verilməsi kimi yollarla kompensasiya ödənilməli olduğunu bildirib. Bəzi fəallar təzminatların birbaşa maliyyə ödənişlərini, həmçinin ölkələr üçün inkişaf yardımlarını və müstəmləkə edilmiş resursların qaytarılmasını əhatə etməli olduğunu deyirlər. —— McMakin Dakar , Seneqal dan töhfə verib.