Meredit Uittaker: Süni intellekt çat-botlarına etibar etmək niyə təhlükəlidir? Süni İntellekt (Aİ) 24/06/2026 Paylaş FacebookXWhatsAppTelegram Signal-a rəhbərlik edən Meredit Uittaker jurnalist Mişal Hüseynə müsahibəsində agent əsaslı süni intellektin struktur etibarilə məxfiliklə niyə uyğunlaşmadığını və çat-botlara şəxsi düşüncələrini etibar edən istifadəçilərin niyə səhv etdiyini izah edib. Süni intellekt həmsöhbət deyil Uittaker xəbərdarlıq edir ki, süni intellekt çat-botları nə dostdur, nə şüurlu varlıq, nə də tam mənada həmsöhbətdir. Onun sözlərinə görə, özü süni intellektdən yalnız sənədlərin formatlaşdırılması üçün istifadə edir, amma ona suallar vermir.⚡️📲Təcili xəbərlər üçün bizi WhatsApp kanalından izlə Uittaker düşünmə və yazı prosesinə ciddi yanaşdığını bildirir. O istəmir ki, ideyanın formalaşdırılması və işlənib hazırlanması prosesi artıq mövcud məlumatların orta nəticəsini çıxaran sistemin cavabı ilə bloklansın və ya sıxışdırılıb kənara çəkilsin. Onun sözlərinə görə, bu sistemlər empatiya və anlayışı imitasiya etmək üçün hazırlanıb. Lakin onların əsasında həqiqi dərk yox, təlim məlumatlarında mövcud olan nümunələrin bir-biri ilə uyğunlaşdırılması dayanır. Belə sistemlərə şəxsi məlumatları etibar etmək isə əslində məlumatların necə emal olunduğu şəffaf olmayan platformalara şəxsi informasiyanı könüllü şəkildə ötürmək deməkdir. Köməkçi nə zaman izləmə vasitəsinə çevrilir? Uittakerin ən sərt tənqidi Microsoft AI-ın baş direktoru Mustafa Süleymana yönəlib. O, gələcəkdə istifadəçilərin Milad alış-verişini Copilot-a həvalə edə biləcəyini proqnozlaşdırmışdı. Bunun üçün agent ailəvi qrup çatlarını “dinləyərək” kimin nə istədiyini müəyyən etməli olacaq. Uittaker belə sistemin hansı məlumat və xidmətlərə çıxış tələb edəcəyini ardıcıllıqla sadalayır: kredit kartı, brauzer, Signal, istifadəçinin adından mesaj yazmaq imkanı, ev ünvanı və təqvim. Onun sözlərinə görə, bu cür sistem çoxsaylı tətbiq və xidmətlər üzərində həddindən artıq geniş səlahiyyət əldə edir. Signal baxımından isə bu, arxa qapının yaradılmasına bərabərdir — yəni istənilən müdafiə mexanizmini keçərək məlumatlara çıxış verən gizli girişin. Agent əsaslı süni intellekt şifrələməni məhv edir Uittakerin əsas arqumenti bundan ibarətdir ki, işləmək üçün istifadəçinin rəqəmsal həyatına demək olar tam çıxış tələb edən agent əsaslı süni intellekt sistemləri struktur baxımından başdan-başa şifrələmə ilə uyğun deyil. Mesajları şifrələnməzdən əvvəl və ya deşifrə edildikdən sonra oxuya bilən agent məxfilik baxımından şifrələmənin özünü mənasızlaşdırır. Məhz buna görə Uittaker 2026-cı ilin yanvarında Davosda agent əsaslı süni intellekti qorunan tətbiqlər üçün “təhlükəli” adlandırmışdı. The Economist üçün yazdığı essedə isə əməliyyat sistemi istehsalçılarını agentləri öz platformalarına yerləşdirməklə Signal-ın məxfiliyə zəmanət vermək imkanını “içəridən boşaltmaqda” ittiham etmişdi. Üç şirkət hamı üçün qərar verir Microsoft agent əsaslı hesablamalar ətrafında yeni əməliyyat sistemi qurur. Build 2026 tədbirində təqdim olunan Project Solara ənənəvi tətbiqləri əsas interfeys rolunda süni intellekt agentləri ilə əvəz edir. Oxşar strategiyalar Google, Apple və OpenAI tərəfindən də həyata keçirilir. Uittaker xəbərdarlıq edir ki, dünyaya cəmi üç şirkət nəzarət edir: Android vasitəsilə Google, Windows vasitəsilə Microsoft və iOS vasitəsilə Apple. Onun sözlərinə görə, bu üç şirkət kollektiv kibertəhlükəsizliyi əsaslı şəkildə zəiflədən qərarları birtərəfli qaydada qəbul edə bilər. Bu memarlıq dəyişikliyi istifadəçilərin bütün rəqəmsal həyatını əhatə edən məlumat bazaları yaradır. Belə bazalar isə həm hakerlərin, həm də hökumətlərin əsas hədəfinə çevrilir. Rahatlıq, yoxsa məxfilik? Uittakerin mövqeyi Silikon Vadisində üstünlük təşkil edən yanaşmadan kəskin şəkildə fərqlənir. Orada agent əsaslı gələcək məhsuldarlığı artıran və qaçılmaz istiqamət kimi təqdim olunur. Onun əks arqumenti isə belədir: mesajlar, təqvim, əlaqələr və maliyyə məlumatları üzərində nəzarətin korporativ süni intellektə verilməsi hesabına əldə edilən məhsuldarlıq artımı əslində artım deyil. Bu, istifadəçilərin şərtlərini tam anlamadan rahatlıq qarşılığında məxfilikdən imtina etdiyi sövdələşmədir. Taglarsüni intellekt Son xəbərlər Nəqliyyat ADY-dən qatar biletləri ilə bağlı açıqlama 24/06/2026 Daşınmaz əmlak Daşınmaz əmlak alqı-satqısında ən böyük risklər hansılardır? – Ali Məhkəmə xəbərdarlıq 24/06/2026 Nəqliyyat Bakı–Tbilisi qatarlarına biletlər 90 gün əvvəldən satışa çıxarılacaq 24/06/2026 Ümumi iqtisadi xəbərlər AZPROMO-nun gəlirləri və mənfəəti artıb 24/06/2026 Digər xəbərlər Nəqliyyat ADY-dən qatar biletləri ilə bağlı açıqlama 24/06/2026 Daşınmaz əmlak Daşınmaz əmlak alqı-satqısında ən böyük risklər hansılardır? – Ali Məhkəmə xəbərdarlıq 24/06/2026 Nəqliyyat Bakı–Tbilisi qatarlarına biletlər 90 gün əvvəldən satışa çıxarılacaq 24/06/2026 Ümumi iqtisadi xəbərlər AZPROMO-nun gəlirləri və mənfəəti artıb 24/06/2026