[Nyu-York/San-Fransisko] Meta Platforms şirkəti, gələn il ümumi hesablama gücünü 14 giqavatta çatdırmaq planının bir hissəsi olaraq, sentyabr ayından etibarən süni intellekt çipi istehsalına başlamağı planlaşdırır. Bu barədə Reuters tərəfindən nəzərdən keçirilmiş daxili memorandumda qeyd olunub. Texnologiya firmasının “Iris” kod adlı məlumat mərkəzi çipi, şirkətin öz daxilində hazırlayacağı dörd nəsil Meta Təlim və Nəticə Sürətləndiriciləri (MTIA) layihəsinin bir hissəsidir. Plan, Facebook və Instagram sosial media platformalarını gücləndirən süni intellekti təkmilləşdirmək üçün xüsusi hazırlanmış silisiumdan istifadə etməkdir. Memorandumda qeyd olunub ki, çipin sınaqdan keçirilməsi cəmi altı həftə çəkib və heç bir əsas problem aşkar edilməyib. Bu nisbətən sürətli irəliləyiş, yarım on ildən çox əvvəl başladılan, lakin o vaxtdan bəri çətinliklərlə üzləşən daxili səylər üçün müsbət dinamika siqnalı verir. Meta çipi öz ehtiyaclarına uyğunlaşdırıb və onu dizayn etməkdə Broadcom ilə, istehsal etməkdə isə Taiwan Semiconductor Manufacturing Co ilə əməkdaşlıq edir. Bu yanaşma, firmanın böyük hesablama xərclərini azaltmasına və Nvidia və Advanced Micro Devices kimi çip təchizatçılarından daha çox müstəqillik qazanmasına kömək edəcək. Səhv sınaqlarının tamamlanması və istehsal vaxtı əvvəllər bildirilmişdi. Meta şərh verməkdən imtina etdi. Çip, Meta -nın Nvidia və AMD -dən aldığı süni intellekt tətbiqləri üçün istifadə olunan böyük miqdarda qrafik prosessor vahidlərini ( GPU ) gücləndirmək məqsədi daşıyır. Lakin, Meta kimi böyük bir firmada ən son GPU -ları qəbul etmək “çətin bir iş olub və bizə vaxta başa gəlib”, memorandumda qeyd olunub. Hesabatdan sonra səhmlər düşdü, lakin şirkət OpenAI və Anthropic ilə birbaşa rəqabət aparan süni intellekt kodlaşdırma modelinə tərtibatçı girişini elan etdikdən sonra bərpa olundu. Onlar günün ikinci yarısında 4,6 faiz artımla ticarət edirdilər. Tədqiqat firması Forrester -in vitse-prezidenti və baş analitiki Mayk Qualtieri deyib: “Əgər çiplər üçün başqa bir şirkətdən asılısınızsa, süni intellekt titanı ola bilməzsiniz.” “Hipermiqyaslılar və hətta SpaceX hamısı çiplər planlaşdırır, çünki bu, model istifadəsi üçün qiymətə görə rəqabət aparmağın yeganə yolu olacaq.” Meta mart ayında “Iris”i texniki adı altında üç digər süni intellekt prosessoru ilə birlikdə təqdim etdi. Şirkət 2027-ci ilə qədər təxminən hər altı aydan bir çip buraxmağı planlaşdırır, halbuki adətən firmalar süni intellekt çiplərini bir il və ya daha çox fasilələrlə buraxırlar. 2026-cı ildə yeddi giqavatt hesablama gücü. Memorandumda qeyd olunub ki, Meta bu il yeddi giqavatt hesablama infrastrukturunu yerləşdirməyi planlaşdırır. Bu ümumi həcmə çatmaq üçün Meta ilin birinci yarısında 1 giqavatt əlavə edib və ilin sonuna qədər daha 2,5 giqavatt əlavə etməyi proqnozlaşdırır, memorandumda deyilir. Bir giqavatt enerji təxminən 800.000 evi enerji ilə təmin etmək üçün kifayətdir. Şirkət gələn il gücü yenidən ikiqat artıraraq 2027-ci ildə ümumilikdə 14 giqavatta çatmağı planlaşdırır, memorandumda deyilir. Firma bu il süni intellekt infrastrukturuna 145 milyard ABŞ dolları qədər xərcləməyi gözləyir ki, bu da Böyük Texnologiya şirkətlərinin texnologiyaya proqnozlaşdırılan 700 milyard ABŞ dollarından çox xərcinin əhəmiyyətli bir hissəsidir. Hesablama infrastrukturunu genişləndirmək üçün Meta uzunmüddətli, çoxillik təchizat müqavilələri bağlayıb, memorandumda qeyd olunub. Bunlara yaddaş çipləri üçün Samsung Electronics , flaş yaddaş üçün Sandisk və fiber-optik avadanlıqlar üçün Sumitomo Electric ilə müqavilələr daxildir. Belə uzunmüddətli müqavilələr, Apple kimi şirkətləri qiymətləri artırmağa vadar edən yaddaş çipi çatışmazlığı fonunda məlumat mərkəzinin genişləndirilməsi hədəfləri üçün kritik əhəmiyyət kəsb edib. Sandisk şərh verməkdən imtina etdi. Samsung Electronics və Sumitomo Electric şərh sorğularına cavab vermədi. Yaddaş və süni intellekt çipləri kimi komponentlərə tələbat, texnologiya şirkətlərinin süni intellektin hesablama gücünə olan ehtiyacını ödəmək üçün məlumat mərkəzlərini genişləndirmək yarışında artım yaşayıb. Morgan Stanley analitikləri bildiriblər ki, yaddaş və digər çip qiymətləri sürətlə və əhəmiyyətli dərəcədə artaraq “çip inflyasiyası” makroiqtisadi narahatlığa çevrilib. REUTERS