ABŞ Prezidenti Donald Tramp, İranın Hormuz boğazını açması üçün 48 saat müddət verdiyini açıqlayıb. Bu bəyanat, ABŞ-İran münasibətlərinin gərginləşdiyi bir dövrdə gəlib. Hormuz boğazı, dünya neft ticarətinin təxminən 20%-nin keçirildiyi strateji bir su yoludur. Trampın bu ultimatumunun arxasında İranın bölgədəki fəaliyyətlərinə qarşı ABŞ-ın sərt mövqeyi dayanır. Tramp, "İran bu müddət ərzində boğazı açmazsa, cəhənnəmlə üzləşəcək" deyərək, Tehranı açıq şəkildə hədələyib. Bu ultimatum, ABŞ-ın İranla olan gərgin münasibətlərinin daha da dərinləşəcəyini göstərir. ABŞ, 2018-ci ildən etibarən İranla imzalanmış nüvə razılaşmasından geri çəkilib və bu müddət ərzində İranın neft ixracını ciddi şəkildə məhdudlaşdırıb. Bu vəziyyət, İranın iqtisadiyyatına ağır zərbə vurub və ölkənin neft istehsalını kəskin şəkildə azaldıb. Trampın verdiyi bu ultimatum, ABŞ-ın İranın neft ixracını tamamilə dayandırmaq niyyətini bir daha ortaya qoyur. Hormuz boğazının bağlanması, dünya neft bazarlarında ciddi bir tənəzzülə səbəb ola bilər. Çünki, bu boğazdan keçən tankerlərin sayı gündəlik olaraq 20-30 arasında dəyişir. Boğazın bağlanması, neft qiymətlərinin artmasına və dünya iqtisadiyyatında qeyri-sabitliyə yol aça bilər. Bu səbəbdən, dünya bazarları Trampın verdiyi bu ultimatumun nəticələrini diqqətlə izləyir. İran, Trampın ultimatumuna reaksiya verməkdə gecikməyib. İranın xarici işlər naziri, ABŞ-ın bu cür hədələrinin beynəlxalq hüquqa zidd olduğunu və İranın suverenliyini pozduğunu bildirib. Bu cür gərginlik, Yaxın Şərqdəki siyasi vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirə bilər. İranın boğazı açmaması halında, ABŞ-ın hərbi müdaxiləsi ehtimalı gündəmə gələ bilər ki, bu da bölgədəki müharibə riskini artırır. Bazarlar, Trampın ultimatumunun nəticələrini gözləyərək, neft qiymətlərində dalğalanmalar yaşayır. Neft qiymətləri, Trampın açıqlamasından sonra artmağa başladı. Bu, bazar iştirakçılarının İranın Hormuz boğazını açmaması halında baş verə biləcək qeyri-müəyyənliklərə reaksiya verməsidir. Eyni zamanda, ABŞ-ın hərbi müdaxiləsi ehtimalı, investorların risk almaqdan çəkinməsinə səbəb olur. Nəticə etibarilə, Trampın İrana verdiyi 48 saatlıq ultimatum, yalnız iki ölkə arasındakı münasibətləri deyil, eyni zamanda dünya neft bazarlarını da ciddi şəkildə təsir edə bilər. Bu vəziyyət, qlobal iqtisadiyyatda daha geniş təsirlərə yol aça bilər. ABŞ-ın İranla olan gərgin münasibətləri, Yaxın Şərqdəki siyasi sabitliyi təhdid edir və bu, dünya iqtisadiyyatında qeyri-müəyyənlik yaradır.