Azərbaycan və Ermənistan onilliklər boyu davam edən münaqişədən sonra 'əsl sülh' şəraitindədir və ticarət əlaqələrini bərpa edir, lakin Bakı yekun razılaşma imzalanmadan əvvəl Ermənistan konstitusiyasında dəyişikliklər edilməsində israr edir, yüksək rütbəli Azərbaycan rəsmisi Reuters -ə bildirib. Cənubi Qafqaz qonşuları 1980-ci illərin sonlarından bəri, əsasən Dağlıq Qarabağ dağlıq bölgəsi üzərində fasiləli müharibə vəziyyətində idilər, ötən ilin avqustunda ABŞ -ın vasitəçiliyi ilə ilkin sülh sazişinə nail olana qədər. Azərbaycan üçün rəsmi razılaşmanın imzalanmasına mane olan əsas məqam Ermənistan konstitusiyasının preambulasıdır. Bu preambula Ermənistan və o zamanlar Sovet Azərbaycanı nda muxtar bölgə olan Dağlıq Qarabağ ın birləşdirilməsini tələb edən başqa bir Sovet dövrü sənədinə istinad edir. Ərazi 2023-cü ildə Azərbaycan ın ildırımsürətli hücumu ilə geri alınana qədər otuz il ərzində faktiki müstəqilliyə malik idi və etnik erməni administrasiyası tərəfindən idarə olunurdu. Onun 100.000 əhalisinin əksəriyyəti Ermənistan a qaçdı. Davamlı sülh Cənubi Qafqaz boyunca ticarət və nəqliyyat əlaqələrini yenidən aça bilər, Asiya ilə Avropa arasındakı əlaqələri gücləndirərək Rusiya , Türkiyə və İran ın regional təsirini yenidən formalaşdırar. Bu həftə Şuşa şəhərində keçirilən forumun kənarında Reuters -ə verdiyi müsahibədə Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi və Prezidentin Xarici Siyasət İdarəsinin rəhbəri Hikmət Hacıyev ölkələrin sülhə doğru irəliləyişini, o cümlədən artan birbaşa əlaqələri və ikitərəfli ticarəti yüksək qiymətləndirdi. O, müsahibəsində Azərbaycan neft məhsullarının Ermənistan a tədarükünün artdığını qeyd edərək, “Biz əsl sülh şəraitində yaşayırıq. Azərbaycan və Ermənistan üçün sülh sadəcə kağız üzərində yazılmış və ya bəyannamədə olan bir şey deyil – bu, reallıqdır” dedi. İrəliləyişə baxmayaraq, o, Bakı nın Ermənistan konstitusiyası ilə bağlı mövqeyini qoruduğunu bildirdi. Hacıyev dedi: “Konstitusiya dəyişikliklərinin forması Ermənistan ın daxili işidir. Azərbaycan üçün vacib olan odur ki, ölkəmizə qarşı ərazi iddiaları kimi qəbul etdiyimiz müddəalar, istər yeni konstitusiyanın qəbulu, istərsə də başqa bir hüquqi mexanizm vasitəsilə rəsmi olaraq aradan qaldırılsın.” O dedi: “Bu məsələ həll olunduqdan sonra yekun sülh sazişinin imzalanmasına heç bir maneə qalmayacağına inanırıq.” Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan konstitusiyanı dəyişdirmək üçün referendum keçirmək istədiyini və yeni nizamnamə layihəsinin bu ilin sonuna qədər dərc olunacağını bildirib. Lakin onun Vətəndaş Müqaviləsi partiyasının parlamentdə referendumun keçirilməsi üçün lazım olan konstitusiya çoxluğu yoxdur və Rusiya pərəst qrupların üstünlük təşkil etdiyi müxalifətin ona qoşulub-qoşulmayacağı bəlli deyil. Hacıyev layihənin təkbaşına dərc edilməsinin sülh sazişini imzalamaq üçün kifayət etməyəcəyini bildirdi. O, həmçinin Azərbaycan ın Birləşmiş Ştatlar dan regionda planlaşdırılan Vaşinqton tərəfindən dəstəklənən nəqliyyat dəhlizinin tikinti işlərinin bu payızda başlaya biləcəyinə dair “ciddi və müsbət siqnallar” aldığını bildirdi. “ Trump Beynəlxalq Sülh və Rifah Marşrutu (TRIPP) ” adlandırılan təklif olunan 43 km (27 mil) uzunluğundakı dəhliz Ermənistan dan keçərək Azərbaycan a Naxçıvan anklavına və yaxın müttəfiqi Türkiyə yə birbaşa çıxış imkanı verəcək. Bu marşrut Vaşinqton un Ukrayna dakı müharibə səbəbindən enerji və ticarət axınlarını Rusiya dan uzaqlaşdırmaq istədiyi bir vaxtda Asiya nı Avropa ya daha yaxşı bağlayacaq. Hacıyev dedi: “Bizim mövqeyimiz budur ki, bu ( TRIPP ) mümkün qədər tez həyata keçirilməlidir.” O, Azərbaycan ın cənub-qərbindəki Zəngilan bölgəsinə qədər uzanan infrastrukturun 2026-cı ilin sonuna qədər böyük ölçüdə tamamlanacağını, bundan sonra Ermənistan və Türkiyə də planlaşdırılan infrastruktura qoşula biləcəyini bildirdi.