“Nature” jurnalında dərc olunan bir araşdırmaya görə, Qrenlandiya hər saat təxminən 30 milyon ton üzən buz itirir ki, bu da əvvəlki təxminlərdən xeyli yüksəkdir. Alimlər bildirirlər ki, sürətli buz itkisi təkcə dəniz səviyyəsinin qalxmasına səbəb olmur, həm də adanın kütləsini itirməsi səbəbindən Qrenlandiyanın cazibə qüvvəsini zəiflədir. Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, üzən buzun saatlıq itkisi Kanadanın illik su istehlakından təxminən 40% daha çoxdur. Araşdırma sürətlənmiş əriməni iqlim dəyişikliyi ilə əlaqələndirir ki, bu da Qrenlandiyanın yaylarını uzadıb və buzlaqların, eləcə də buz təbəqəsinin kiçilmə sürətini artırıb. Danimarka və Qrenlandiya Geoloji Xidmətinin baş tədqiqatçısı William Colgan “The Current”ə bildirib ki, Qrenlandiyadan yox olan nəhəng buz kütləsi adanın cazibə təsirini dəyişdirir. Qrenlandiyanın nəhəng buz təbəqəsi ətrafdakı okean suyunu sahil xəttinə yaxın saxlayan cazibə qüvvəsi yaradır. Buz təbəqəsi kiçildikcə, bu cazibə qüvvəsi zəifləyir və suyun cazibə qüvvəsinin daha güclü qaldığı dünyanın digər hissələrinə yenidən paylanmasına imkan verir. Buz itkisi təkcə üzən buzdan qat-qat çoxdur. Araşdırma, Qrenlandiyanın buzlaq cəbhələri boyunca hər saat təxminən 30 milyon ton üzən buz itirdiyini təxmin edir. Lakin, Colganın sözlərinə görə, dəniz səviyyəsindən aşağıda yerləşən buz da daxil olmaqla, bütün buz təbəqəsi nəzərə alındıqda, ümumi buz itkisi hər saniyə təxminən 9,000-10,000 tona çatır. Alimlər bildirirlər ki, Şimali Atlantikaya bu nəhəng şirin su axını regionun okean sistemini dəyişdirir. “ Qrenlandiya ətrafındakı dəyişikliklər nəhəngdir və hər yerdə baş verir. Son bir neçə onillikdə demək olar ki, hər bir buzlaq geri çəkilib”, – deyə NASA-nın Jet Propulsion Laboratoriyasının tədqiqatın aparıcı müəllifi Chad Greene “The Guardian”a bildirib. Tədqiqatçılar xəbərdarlıq edirlər ki, Şimali Atlantikaya artan şirin su axını isti suyu şimala, soyuq suyu isə cənuba daşıyan əsas okean cərəyanları sistemi olan Atlantik Meridional Dövriyyəni (AMOC) zəiflədə bilər. Alimlər hələ də təsirin miqyasını öyrənsələr də, bu dövriyyədəki dəyişikliklərin dünya üzrə hava şəraitinə və dəniz səviyyəsinə təsir edə biləcəyini bildirirlər. Colgan qeyd edib ki, Qrenlandiyanın kiçilən buz təbəqəsinin qlobal miqyasda müxtəlif təsirləri var. Qrenlandiyanın kütlə itkisindən ən böyük dəniz səviyyəsi təsirləri Cənub Yarımkürəsində gözlənilir, Antarktikadan buz itkisi isə Şimal Yarımkürəsində dəniz səviyyəsinə daha böyük təsir göstərir. Ekoloji nəticələri öyrənən alimlər bildirirlər ki, Qrenlandiyanın ərimiş suyunun dəniz ekosistemlərinə uzunmüddətli təsiri qeyri-müəyyən olaraq qalır. Bəzi araşdırmalar göstərir ki, artan şirin su fyordlara daha çox qida maddəsi gətirə və okean məhsuldarlığını artıra bilər ki, bu da balıqçılığa fayda verə bilər. Digərləri isə həddindən artıq şirin suyun okean sularının şaquli qarışmasını azaldan səth təbəqələri yarada biləcəyi, dəniz ekosistemlərinə təsir edə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. Alimlər həmçinin qeyd edirlər ki, okeanlar daha çox karbon dioksid udduqca getdikcə daha turşulu olur ki, bu da balıqçılığa və dəniz həyatına mənfi təsir göstərə bilər. Nəhəng çatlar sürətlənən dəyişikliyi ortaya qoyur. Colgan bu ilin sonlarında Qrenlandiyada buz təbəqəsinin mərkəzi-qərb və şimal-qərb hissələrində sürətlə genişlənən çat sahələrini izləmək üçün sahə tədqiqatlarını davam etdirməyi planlaşdırır. O bildirib ki, yeni yaranan çatlardan bəziləri təxminən 20 metr enində və təxminən beş kilometr uzunluğundadır. “Onlar 20 il əvvəl yox idi”, – deyə Colgan əlavə edib ki, böyüyən çat sahələri Qrenlandiyanın buz təbəqəsinin iqlim dəyişikliyinə alimlərin əvvəllər gözlədiyindən daha sürətlə reaksiya verdiyini göstərir.