ABŞ Prezidenti Donald Tramp, İrana aid neftin ələ keçirilməsi məsələsini gündəmə gətirib. Bu, ABŞ-İran danışıqları çərçivəsində baş verir və nüvə razılaşması üçün son tarix yaxınlaşdıqca, vəziyyət daha da gərginləşir. Trampın bu cür bir addım atmağı düşünməsi, yalnız İranın neft istehsalına deyil, eyni zamanda qlobal enerji bazarlarına da ciddi təsir göstərə bilər. İran, dünya neft istehsalında mühüm rol oynayan ölkələrdən biridir. 2022-ci ildə İranın gündəlik neft istehsalı 3 milyon barel civarında olub. Lakin ABŞ-ın tətbiq etdiyi sanksiyalar səbəbindən bu istehsal həcmi əhəmiyyətli dərəcədə azalmışdır. Trampın neftin ələ keçirilməsi fikri, İranın neft ixracını tamamilə dayandırmaq məqsədini güdür. Bu, yalnız İranın iqtisadiyyatına zərər verməklə qalmayacaq, eyni zamanda qlobal neft qiymətlərini də artıracaq. Hormuz boğazı, dünya neft tədarükünün təxminən 20%-nin keçdiyi strateji bir bölgədir. Trampın bu cür bir addım atması, bölgədə gərginliyi artıraraq, neft tankerlerinin təhlükəsizliyini təhdid edə bilər. Bu, qlobal enerji bazarlarında qiymətlərin artmasına səbəb ola bilər. Neft qiymətləri, artıq 2023-cü ilin əvvəlindən bəri artmaqdadır və Trampın bu cür bir addım atması, qiymətlərin daha da yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Bundan əlavə, ABŞ-ın İrana qarşı sərt siyasəti, digər ölkələrin də bu məsələyə münasibətini dəyişə bilər. Məsələn, Avropa İttifaqı, ABŞ-ın İrana qarşı tətbiq etdiyi sanksiyalara qarşı çıxmışdır. Trampın neftin ələ keçirilməsi fikri, Avropa ölkələrinin ABŞ-la münasibətlərini də gərginləşdirə bilər. Bu, qlobal enerji bazarlarında qeyri-müəyyənliyi artıracaq. Trampın bu cür bir addımı, ABŞ-ın beynəlxalq hüququ pozaraq, bir ölkənin suverenliyinə müdaxilə etməsi kimi qiymətləndirilə bilər. Bu, ABŞ-ın beynəlxalq aləmdəki imicini zədələyə bilər. Eyni zamanda, bu cür bir addım, ABŞ-ın müttəfiqləri ilə olan münasibətlərini də zədələyə bilər. Müxtəlif ölkələr, ABŞ-ın bu cür bir addım atmasını pisləyə bilər və bunun nəticəsində ABŞ-ın beynəlxalq siyasətində ciddi dəyişikliklər baş verə bilər. Son olaraq, Trampın İrana aid neftin ələ keçirilməsi fikri, yalnız qlobal enerji bazarlarını deyil, eyni zamanda beynəlxalq siyasəti də təsir edə bilər. Bu, ABŞ-ın İrana qarşı sərt siyasətinin davam edəcəyini göstərir. Eyni zamanda, bu cür bir addım, ABŞ-ın müttəfiqləri ilə olan münasibətlərini gərginləşdirə bilər. Nəticədə, bu vəziyyət, qlobal enerji bazarlarında qeyri-müəyyənliyi artıracaq və neft qiymətlərinin daha da yüksəlməsinə səbəb ola bilər.