Cenevrə : Bu həftə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı nın iclasında yaşlı insanlara qarşı ayrı-seçkiliyə son qoyulması və kampaniyaçıların gizli sui-istifadə adlandırdıqları hallara qarşı daha yaxşı müdafiə tələbləri səsləndirildi, çünki yaşlı insanların hüquqlarını gücləndirmək üçün bir müqavilə üzrə danışıqlar başladı. Cümə (iyulun 17-si) başa çatan Cenevrə dəki bir həftəlik danışıqlar, ömür uzunluğunun artması ilə əlaqədar olaraq təcrid, ayrı-seçkilik və laqeydliklə mübarizə məqsədilə Argentina tərəfindən başladıldı və sədrlik edildi. BMT proqnozlaşdırır ki, 65 yaşdan yuxarı insanların sayı növbəti 50 il ərzində iki dəfə artaraq dünya əhalisinin beşdə birini təşkil edəcək. Argentina nın BMT -dəki səfiri Carlos Mario Foradori dedi: “Məqsədimiz təkcə indiki ehtiyacları ödəmək deyil, həm də gələcəyin ehtiyaclarını qarşılaya biləcək bir sistem hazırlamaqdır.” “Bu məqsəd, qlobal miqyasda milyonlarla yaşlı insanın ləyaqətini, müdafiəsini və hüquqlarını gücləndirən bir alət qurmaqdır.” Braziliya , Sloveniya , Filippin və Qambiya təklif olunan müqavilənin digər əsas dəstəkçiləridir, Çili və Cənubi Afrika isə bir həftəlik danışıqlarda dəstək verən ölkələr arasında idi. Danışıqlar aparan tərəflər oktyabr ayında Cenevrə də yenidən görüşməyi planlaşdırır və danışıqların nə qədər davam edəcəyi bəlli deyil. Belə müqavilələrin razılaşdırılması illər çəkə bilər. İrq və cinsiyyətə əsaslanan ayrı-seçkilik əleyhinə bəndləri olan insan hüquqları müqavilələri mövcud olsa da, yaş üçün heç biri yoxdur. Yaşlı insanların şəbəkəsi olan AGE Platform Europe -un prezidenti Heidrun Mollenkopf dedi: “Mövcud qanunla insanların tam qorunmadığı bir çox vəziyyət var.” O, Reuters -ə verdiyi açıqlamada, demensiyalı insanların davranışını idarə etmək üçün kimyəvi məhdudiyyətlər daxil olmaqla, qocalar evlərində baxıcılar tərəfindən törədilən sui-istifadə hallarına istinad edərək, “Nə baş verdiyi tamamilə gizlidir” dedi. O, belə hadisələri müəyyən etmədən, hətta qətl halları olduğunu da bildirdi. BMT tərəfindən təyin edilmiş yaşlı insanların insan hüquqları üzrə müstəqil ekspert 2021-ci il hesabatında islahatlar tövsiyə edərək, yaşlılara qarşı ayrı-seçkiliyin qlobal miqyasda geniş yayıldığını və yaşla bağlı dərin köklü stereotiplərin qanunlara və siyasətlərə təsir etdiyini bildirdi. Hüquq müdafiə qrupları məcburi pensiya yaşları, münsiflər heyətində yaş məhdudiyyətləri və müəyyən yaşdan yuxarı insanlar üçün azaldılmış xərçəng skrininq təklifləri kimi nümunələrə istinad edirlər. Hüquq müdafiə təşkilatı olan Human Rights Watch -un baş tədqiqatçısı Bridget Sleap dedi: “Tamamilə etiraz edilməyən yaş məhdudiyyətləri var. İnsanların sadəcə ad günü olduğu üçün işi dayandırması fikri qeyri-müəyyəndir.” Yaşlı insanlara qarşı ayrı-seçkiliyin aradan qaldırılmasına dair qeyri-rəsmi BMT görüşləri 2011-ci il dən bəri keçirilir, lakin kampaniyaçılar COVID-19 ölümlərinin yaşlılar arasında yüksək nisbətinin rəsmi danışıqlar üçün təkan verdiyini söyləyirlər. Avropa da ardıcıl istilik dalğalarının yaşlıları qeyri-mütənasib şəkildə öldürməsi və bəzi hökumətləri dəstək verməyə sövq etməsi də təzyiqi artırıb, kampaniyaçılar deyirlər. International Longevity Centre Canada -nın qurucu prezidenti, 67 yaşlı Margaret Gillis “mübarizə” gözlədiyini bildirdi. O, avtokratik dövlətlərin müqaviləni zəiflətməyə cəhd edə biləcəyini və digər dövlətlərin yeni səhiyyə xərclərindən qorxduqları təqdirdə müqavimət göstərə biləcəyini söylədi. 85 yaşlı Mollenkopf dedi: “Ümid edirəm ki, müqavilə mənim ömrüm boyu qəbul olunacaq. Amma qorxuram ki, olmaya bilər.”