BERLİN—23 yaşlı Bedran Güneş öz Ari Mini Markt ərzaq mağazasında kassada işləyərkən, iki zabit içəri daxil olaraq mallarını görmək istədilər. Onun piramida şəklində düzülmüş konservlərini, ədviyyatlarını və əriştə şorbası yığınlarını nəzərdən keçirdikdən sonra ona 2500 avro, yəni təxminən 2866 dollar dəyərində cərimə yazdılar. Onun cinayəti: bazar günü tez xarab olmayan qida məhsulları satmaq idi. Güneş, satışlarının 40%-ni bazar günləri etdiyini təxmin edərək, “Mən bunu etməyə davam edirəm, çünki əks halda işsiz qalardım” dedi. Güneşin dediyinə görə, sonuncu dəfə iki ay əvvəl baş verən bu səhnə, qəribə ruhanilərin idarə etdiyi sərt bir teokratiyadan deyil, Avropanın ən böyük iqtisadiyyatının paytaxtından bir görüntüdür. Nə qədər böyük olsa da, Almaniya iqtisadiyyatı sağlam vəziyyətdən uzaqdır. Böyümə 2019-cu ildən bəri durğunluqdadır. ABŞ tərəfindən zərbə alan... ...tarifləri və Çin rəqabəti səbəbindən istehsalçılar minlərlə iş yerini ixtisar ediblər. Ümidsiz hökumət mühərriki yenidən işə salmaq üçün ideyalar axtarır. Onlardan biri: son illərdə durğunluq yaşayan istehlakı bütün həftə ərzində pərakəndə satışları açmaqla gücləndirmək. Lakin bu səy, Güneşin “bazar günü alış-veriş polisi” adlandırdığı şəxslərlə toqquşmalarının sübut etdiyi kimi, böyük mədəni və bürokratik maneələrlə üzləşir. Bazar ertəsindən şənbəyə qədər Almaniyada mağazalar digər bazar iqtisadiyyatlarında olduğu kimi fəaliyyət göstərir. Lakin bazar günləri dəmir pərdələr bağlanır, şəhər mərkəzlərini qəribə, əks-sədalı səhralara çevirir. Bu qayda 1949-cu il konstitusiyasının 140-cı maddəsinə əsaslanır. Veymar dövründəki sələfindən götürülmüş bu maddə, bazar günlərini və bayramları “işdən istirahət və mənəvi yüksəliş günləri” elan edir. Bir çox sektorlar istisnalardan faydalansa da, qayda pərakəndə satıcılara ciddi şəkildə tətbiq olunur, onlar bazar günü çörək, içkilər, qəlyanaltılar, siqaret və spirtli içkilərdən başqa heç nə sata bilməzlər. Qadağanın tənqidçiləri deyirlər ki, mənəvi yüksəlişin nə olduğu heç də birmənalı deyil. İki kitab mağazası və bir pub işlədən Martina Tittel soruşur: Niyə dondurma yemək və boulinq oynamaq uyğun gəlir, amma roman almaq yox?