Bütün Fələstin ərazisində, 2023-cü il oktyabrın 7-dən bəri İsrailin hərəkətlərinin Fələstin əhalisinə kumulyativ təsiri aydındır: Onlar Fələstinlilərin ləyaqətli, sağlam həyat sürmək qabiliyyətini sarsıdıblar. Bu, açıq şəkildə deyilməlidir. Qəzza zolağında tətbiq olunan siyasətlər və işğal olunmuş İordan çayının qərb sahilində müşahidə olunan trayektoriya, İsrailin Fələstini işğal yolu ilə müstəmləkələşdirmək kimi daha geniş layihəsinə işarə edir. İsrailin Qəzzada soyqırımı başlayandan bəri 1000 gündən çox vaxt keçib və Fələstinlilərin kollektiv cəzalandırılması bu gün də davam edir. Sözdə atəşkəs şəraitində dünya Fələstinlilərin çadırlarında, xəstəxanalarda və küçələrdə hər gün şikəst edildiyini və öldürüldüyünü normallaşdırıb. “Atəşkəs” sözü bütün mənasını itirib. Bu sətirləri yazarkən, qurbanların sayı artmaqda davam edir, eyni zamanda Qəzzadakı fəlakətli vəziyyətə, son onilliklərin ən təəccüblü siyasi uğursuzluğuna maraq da azalır. İyun ayı atəşkəs oktyabrda başlayandan bəri ən ölümcül ay olub. 18 iyul tarixinə qədər, atəşkəs elan edildikdən sonra İsrail 1,144 Fələstinlini öldürüb və 3,703 nəfəri yaralayıb ki, bu da müharibənin əvvəlindən bəri ölənlərin sayını 73,200-dən çox artırıb. İsrail “Sarı Xəttini” daim qərbə doğru sürüşdürərək zolağın hərbi nəzarətini genişləndirir. Bu genişlənmə xəttə yaxınlaşan hər kəsi – tez-tez sadəcə sığınacaqlarına çatmağa, odun yığmağa və ya yemək tapmağa çalışarkən – vurulma riski ilə üz-üzə qoyur. Lakin bu, təkcə zorakılıq deyil. “Sarı Xətt” hərəkət etdikcə, iki milyondan çox insanı zolağın yalnız üçdə birinə sıxışdırır. Bu, təsadüfi deyil. Bu, xəstəliklərin asanlıqla yayıldığı və əsas ehtiyacların ödənilmədiyi həddindən artıq sıxlıq şəraiti yaradır. Nəticələri klinikalarımızda görürük: təmiz su və sanitariya çatışmazlığı, qeyri-insani yaşayış şəraiti səbəbindən tənəffüs yolları infeksiyaları, dəri xəstəlikləri və ishal xəstəlikləri. İordan çayının qərb sahili də 2023-cü il oktyabrın 7-dən bəri dərin zorakı transformasiyaya məruz qalıb. İsrail hökuməti , ordusu və dövlət tərəfindən dəstəklənən məskunlaşanlar etnik təmizləməni, torpaq oğurluğunu, mülkiyyətdən məhrumetməni, ərazi parçalanmasını və iqtisadi boğulmanı sürətləndirərək Fələstin varlığını və davamlılığını daha da sarsıdıblar. Fələstinlilər evlərində, məktəblərində və torpaqlarında ovlanır, hücum edənlər isə tam cəzasızlıqdan həzz alırlar. Nablus və Hebronda biz artan zorakılıq və hərəkət məhdudiyyətləri ilə əlaqəli travma və depressiya yaşayan xəstələri qəbul edirik ki, bu da onların həyatının hər bir sahəsinə, o cümlədən xəstəxanaya getməyə mane olur. İsrail İordan çayının qərb sahilində səhiyyə xidmətlərinə çıxışı sistematik olaraq əngəlləməyə davam edib və Qəzzada səhiyyə sistemini qəsdən dağıdıb. Səhiyyə işçiləri, xəstələr, təcili yardım maşınları və xəstəxanalar hədəf alınıb. 2024-cü il oktyabrın 26-da Qəzzanın şimalındakı Kamal Advan Xəstəxanasına basqın zamanı Sərhədsiz Həkimlər (MSF) üçün çalışan cərrah Dr. Məhəmməd Obeid 57 digər şəxslə birlikdə həbs edilib. O, İsrail qüvvələri tərəfindən saxlanılan 95-dən çox Fələstinli səhiyyə işçisindən biridir. Bu günə qədər Obeid heç bir ittiham irəli sürülmədən İsrail həbsxanasında qalır. Biz onun qeyd-şərtsiz və dərhal azad edilməsini tələb etməyə davam edirik. Soyqırım Qəzzada səhiyyə sisteminin işçi qüvvəsini məhv edib və onu əvəz etmək illər çəkəcək. 2023-cü ilin oktyabrından bəri ən azı 1,700 səhiyyə işçisi, o cümlədən öz MSF komandamızın 15 üzvü öldürülüb. Qəzzada heç kim təhlükəsiz deyil. İsrail hakimiyyəti yanvar ayında 37 humanitar təşkilatın qeydiyyatını ləğv etdikdən sonra Fələstinlilərin səhiyyə xidmətlərinə çıxışı daha da məhdudlaşdırılıb. İsrail beynəlxalq heyətin və kritik ehtiyac duyulan ləvazimatların Qəzzaya və İordan çayının qərb sahilinə gətirilməsinə mane olur. Bəzi humanitar ləvazimatlar Qəzzaya daxil olsa da, onlar kifayət deyil. Bu özbaşına məhdudiyyətlər Fələstin xalqına və onlara kömək etməyə çalışan təşkilatlara qarşı uzun müddətdir davam edən cəzalandırıcı İsrail siyasətinin bir hissəsidir. İstər birbaşa zorakılıq, səhiyyə sisteminin dağıdılması və ya humanitar yardıma mane olmaq, aclıq yaratmaq, suyu silah kimi istifadə etmək, körpələr arasında vaxtından əvvəl doğuş və ölüm hallarının artmasına səbəb olmaq, yüksək səviyyədə düşüklərə səbəb olmaq və ya tibbi xidməti rədd etmək yolu ilə olsun, İsrail Fələstinlilərin sağlamlığını məhv edir. Oturduğum yerdən aydındır: Fələstində bir nömrəli sağlamlıq problemi İsrailin işğalıdır. İsrailin metodları qəbul edilib. Dünya liderləri İsrailin davranışını normallaşdırıblar. Siyasi dəstək, hərbi yardım və ya sükut vasitəsilə onlar öz siyasətlərinin davam etməsinə imkan yaradıblar. Vəziyyət dözülməzdir. Qəzzada soyqırım davam edir, İordan çayının qərb sahilində isə etnik təmizləmə sürətlənir. Təcili olaraq siyasətdə kəskin dəyişiklik lazımdır, bu dəyişiklik Fələstinlilərin ləyaqətini, mülki əhalinin müdafiəsini prioritetləşdirir, maneəsiz humanitar çıxışı təmin edir və bütün hökumətləri məsuliyyətə cəlb edir. Bu dəyişiklik olmadan, növbəti 1000 gün daha çox Fələstinli həyatına başa gələcək mövcud dağıdıcı reallığın davamını gətirəcək.