ABŞ və İran arasında qarşılıqlı hücumlar sürətlənir, ABŞ ordusu ardıcıl doqquzuncu gecə zərbələr endirib. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı bazar günü (19 iyul) son hücum dalğasını – son iki gündə üçüncü ABŞ hərbçisinin ölümü ilə birlikdə – Yaxın Şərqdə yeni xaos yayıldığını elan etdi. Hərbi qüvvələr sosial media paylaşımında bildirib ki, şənbə günü Şimali İraqda bir ABŞ hərbçisi partlamamış İran pilotsuz təyyarəsinin nəzarətli partlayışını həyata keçirməyə çalışarkən həlak olub. Həmin cəhddə ikinci hərbçi yaralanıb. Cümə günü İordaniyada iki ABŞ əsgəri ABŞ -ın İran İnqilab Keşikçiləri Korpusuna aid etdiyi hücumda öldürülüb. Həmin hücumda dörd nəfər də yaralanıb və bir nəfər itkin düşüb. Şənbə günü baş verən ölüm, 28 fevralda ABŞ-İsrail müharibəsi başlayandan bəri ABŞ -ın ümumi itkisini 17-yə çatdırır. Mərkəzi Komandanlıq həmçinin İordaniyada naməlum qalıqlar tapdığını və itkin düşmüş hərbçinin olub-olmadığını müəyyən etmək üçün araşdırma apardığını bildirib. ABŞ Prezidenti Donald Tramp bazar günü jurnalistlərə bildirib ki, “bu böyük vətənpərvərlər İranın nüvə silahına sahib olmaması üçün mübarizə aparırdılar”. Müharibə qurbanları haqqında soruşulduqda “çox pis hiss etdiyini” də deyib. Tramp İrana endirilən zərbələr haqqında “bu gecə yenə də çox sərt zərbə endirdik və bunu həlak olan personalın şərəfinə etdik” deyib. Bir həftəlik qarşılıqlı zərbələr sırf hərbi hədəflərdən kənara çıxaraq körpüləri, kommunal xidmətləri və liman obyektlərini əhatə edib ki, bu da iyun ayında imzalanmış kövrək atəşkəsə qayıtma ehtimalının az olduğunu göstərir. Pessimizmi artıran digər bir məqam isə İranın Xarici İşlər Naziri Abbas Araqçi bazar günü öz Telegram kanalında yayımlanan müsahibəsində ölkənin nüvə səyləri ilə bağlı müəyyən tələblərin “həll olunmaz” qala biləcəyini bildirib. Bloomberg Economics analitikləri Dina Esfandiary və Becca Wasser deyiblər: “İki tərəf gərginləşən spiralda ilişib qalıb”. “Bu, müharibədə çirkin bir həftəyə səbəb olacaq: gərginliyi artıran daha çox zərbələr və əks-zərbələr və ehtimal ki, daha yüksək neft qiymətləri . Gərginlik nə qədər artarsa, İran və ABŞ üçün geri çəkilmək bir o qədər çətin olacaq.” Brent markalı neft təxminən 4 faiz bahalaşaraq bəzi qazanclarını itirməzdən əvvəl barel başına 90 ABŞ dollarından yuxarı ticarət edib ki, bu da iyunun ortalarından bəri ən yüksək göstəricidir. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı son Amerika zərbələrini İranın ticarət gəmiçiliyinə təhdid etmək qabiliyyətini azaltmaq və İKK qüvvələrini “tez cəzalandırmaq” məqsədi daşıdığını bildirib. İran mediasının verdiyi məlumata görə, son zərbələr zamanı ABŞ qüvvələri Fars körfəzindəki Qeşm adasını , eləcə də Şadegan , Sirik və Hacıabad daxil olmaqla cənub şəhərlərini vurub. Tələfat və zərərlə bağlı dərhal heç bir məlumat verilməyib. Küveyt yenidən İranın qisasının əsas hədəfi olub. Təkcə 18-19 iyul həftəsonu ərzində Küveyt Neft Korporasiyası naməlum bir neft obyektinin “əhəmiyyətli maddi itkilərə” məruz qaldığını, bunun evakuasiyaya və bir sıra xəsarətlərə səbəb olduğunu, iki elektrik və duzsuzlaşdırma zavodunun isə vurulduğunu bildirib. Küveyt ordusu sosial media paylaşımında elektrik və duzsuzlaşdırma zavodlarına edilən hücumların yanğınlara və “həyati əhəmiyyətli qurumlara” “ciddi zərər” vurduğunu bildirib. İsrail bazar günü İsrail-Suriya sərhədi yaxınlığında İran pilotsuz təyyarəsini ələ keçirdiyini bildirib, Müdafiə Naziri İsrail Katz Tehrana hücum edildiyi təqdirdə yenidən cavab verəcəyi barədə xəbərdarlıq edib. New York Times qəzeti anonim ABŞ rəsmilərinə istinadən bildirib ki, ABŞ Yaxın Şərqə daha çox hərbi təyyarə göndərir. Təyyarələrə F-16 qırıcıları və F-35 təyyarələri, eləcə də əlavə havada yanacaqdoldurma təyyarələri daxil idi. Bu hərəkətlər ABŞ -ın zərbələri gücləndirməsinin mümkün əlamətləri idi. Şənbə günü ayrı-ayrı bəyanatlarda Səudiyyə Ərəbistanı , Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Qətər gərginliyin artmasından narahatlıqlarını ifadə edib, İordaniya isə İran diplomatını çağırıb. Məktəblər, xəstəxanalar, duzsuzlaşdırma zavodları, enerji obyektləri və nəqliyyat qovşaqları daxil olmaqla mülki infrastrukturu hədəf almaq “heç bir halda qəbul edilə bilməz və ya əsaslandırıla bilməz” deyə BƏƏ bildirib. Gərginlik Hörmüz boğazında da yüksəlib, bu, qlobal enerji təchizatı üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən və danışıqların mərkəzində olan, Tehranın nəzarəti təmin etdiyi bir su yoludur. İKK Hərbi Dəniz Qüvvələri bazar günü xəbərdarlıqlara məhəl qoymayaraq “təhlükəli marşrutdan” istifadə etməyə cəhd edən dörd naməlum gəmini dayandırdığını bildirib. Hərbi dəniz qüvvələri bildirib ki, iki gəmi “qəzaya uğrayıb və dayandırılıb”, digərləri isə “marşrutu tərk edərək geri dönüblər”. O, “koordinasiya və icazə olmadan Hörmüz boğazından bir damla neft, qaz və ya kimyəvi gübrə keçməyəcək” deyə söz verib. Böyük Britaniya Dəniz Ticarət Əməliyyatları hərbi orqanlardan Omanın Kumzar şəhərinin şimal-qərbində bir gəminin yandığı barədə məlumat aldığını bildirib. Yanğının səbəbi təsdiqlənməyib, əlavə edilib. UBS Group -un əmtəə analitiki Giovanni Staunovo telefonla bildirib: “Neft bazarı yenidən sıxılır, bu da neft qiymətlərini dəstəkləyəcək”. “ Hörmüz boğazından keçən gəmilərə edilən təkrar zərbələr Körfəzdən çıxan tankerlərin sayında azalmaya səbəb olub” və “enerji infrastrukturuna edilən hücumlar neft bazarı iştirakçılarını narahat edəcək bir şeydir.” Müqavilə ləğv edildi. Tehran şənbə günü ABŞ zərbələrinə cavab olaraq Yaxın Şərqdəki Vaşinqtonun müttəfiqlərinə ağır hücumlar etdikdən sonra müvəqqəti sülh müqaviləsinin şərtlərinə artıq əməl etməyəcəyini elan etdi. İranı daha tez-tez bombalamaqdan başqa, ABŞ yenidən ölkənin limanlarını blokadaya alıb və neft ixracına tətbiq olunan sanksiyalar üçün güzəşti ləğv edib. İranın Ali Rəhbəri Müctəba Xamenei ABŞ -a “unudulmaz dərslər” barədə xəbərdarlıq edib. Şənbə günü verdiyi bəyanatda o, ABŞ -ın memorandumun – ABŞ və İranın Hörmüz boğazının yenidən açılması və İranın nüvə proqramının məhdudlaşdırılması şərtlərini müzakirə etdiyi 60 günlük atəşkəsin – pozulmasının “bir daha hər kəsə ABŞ prezidentinin imzasının nə qədər dəyərsiz və etibarsız olduğunu sübut etdiyini” bildirib. Xamenei müharibənin ilk günlərində ABŞ hücumları nəticəsində atası öldürüldükdən və özü ağır yaralandıqdan sonra ictimaiyyət qarşısında görünməyib. İran rəsmiləri bildirirlər ki, 27 iyundan bəri ABŞ hücumları nəticəsində 50 nəfər ölüb və 500-dən çox insan yaralanıb. BLOOMBERG