ROMA (AP) — Roma da yerləşən Beynəlxalq Kənd Təsərrüfatının İnkişafı Fondu nun rəhbəri xəbərdarlıq edib ki, münaqişələr və qlobal enerji bazarlarındakı pozulmalar yanacaq, gübrə və ərzaq xərclərini artıraraq milyonlarla insanı aclığa sürükləyə bilər. Bu xəbərdarlıq Birləşmiş Millətlər Təşkilatı nın yeni hesabatında qlobal aclığa qarşı irəliləyişin kövrək qaldığı göstərildiyi zaman edilib. Çərşənbə axşamı yayımlanan BMT -nin ərzaq təhlükəsizliyi hesabatında qlobal aclığın son illərdə bir qədər azaldığı, lakin 2030-cu il ə qədər 500 milyondan çox insan ın hələ də xroniki aclıqla üzləşə biləcəyi proqnozlaşdırılır. Bu yükün ən böyük hissəsinin Afrika nın payına düşəcəyi gözlənilir. İFAD -ın prezidenti Alvaro Lario iyulun 10-da Associated Press -ə verdiyi müsahibədə bildirib ki, geosiyasi gərginliklər və gəmiçilik və enerji təchizatında potensial pozulmalar, o cümlədən İran müharibəsi zamanı Hörmüz boğazı ətrafındakı qeyri-müəyyənlik, şoklar davam edərsə, əlavə 9-18 milyon insan ın aclıqla üzləşməsinə səbəb ola bilər. Lario deyib: “Biz hazırda ən çox münaqişənin yaşandığı və hələ də artmaqda olan bir dövrdəyik. Hər dəfə münaqişə olanda aclıq, köçkünlük, qaçqınlar da artır.” Münaqişə ərzaq təhlükəsizliyini gücləndirir. Lario əlavə edib ki, münaqişə dünya üzrə aclığı azaltmaq üçün ən böyük maneələrdən biri olaraq qalır. Müharibələr və geosiyasi gərginliklər gəmiçiliyi, enerji təchizatını və kənd təsərrüfatı məhsullarının girişini poza bilər, bu da onsuz da inflyasiya səbəbindən gərgin olan ərzaq sistemlərində xərcləri artırır. Lario vurğulayıb ki, aclıq və münaqişə tez-tez bir-birini gücləndirir, daha böyük sabitlik olmadan qırılması çətin olan bir dövr yaradır. O bildirib ki, yüksək enerji qiymətləri artıq gübrələrə və kənd təsərrüfatı istehsalına təsir edir. Bu təsir xüsusilə kiçik fermerlər üçün əhəmiyyətlidir, onların bir çoxu suyu nasosla vurmaq, məhsul yığmaq və malları bazara daşımaq üçün dizel yanacağından istifadə edir. Artan yanacaq xərcləri istehsal xərclərini artırır və birbaşa daha yüksək ərzaq qiymətlərinə səbəb ola bilər. İqlim şokları təzyiqi artırır. Yeni hesabat əlverişliliyi dünyanın ən böyük ərzaq təhlükəsizliyi problemlərindən biri kimi müəyyən edir. Ərzaq istehsalı artmağa davam etsə də, qlobal əhalinin təxminən üçdə biri hələ də sağlam qidalanmağa gücü çatmır. Lario ya görə, aşağı gəlirli ölkələrdə bu rəqəm təxminən 77% -ə qədər yüksəlir. O deyib: “Ən böyük problem artıq sadəcə kifayət qədər ərzaq istehsal etmək deyil, sağlam qidalanmanı əlverişli etməkdir.” İqlim dəyişikliyi ərzaq sistemlərinə və kənd yerlərindəki dolanışıq vasitələrinə əlavə təzyiq göstərir. Lario qeyd edib ki, daşqınlar, uzunmüddətli quraqlıqlar və həddindən artıq istilik dünyada kənd təsərrüfatını getdikcə daha çox pozur və bir çox icmalar üçün adi reallığa çevrilib. O bildirib ki, hökumətlər fəlakətlər baş verməzdən əvvəl dayanıqlılığa və uyğunlaşmaya diqqət yetirməli, sonradan yalnız fövqəladə hallara cavab verməyə etibar etməməlidirlər. Lario deyib: “Bu, sadəcə yeni normala çevrilir.” “Bir çox ölkələrdə daşqınlar görürük. Dörd-beş ildir davam edən quraqlıqları hələ də görürük.” O bildirib ki, fond kənd icmalarına daşqınlara, quraqlıqlara və həddindən artıq istiliyə dözməyə kömək etmək məqsədi daşıyan iqlimə uyğunlaşma proqramlarına sərmayələri artırır və dünyanın ərzağının çoxunu istehsal edən milyonlarla kiçik fermer üçün təcili dəstəyin lazım olduğunu müdafiə edir. Afrika episentrə çevrilir. Hesabat Afrika nı dünyanın ən aktual ərzaq təhlükəsizliyi problemi kimi vurğulayır. İlk dəfə olaraq, qitə ən çox aclıq çəkən insanların olduğu region kimi Asiya nı ötüb və 2030-cu il ə qədər dünyanın xroniki olaraq qidalanmayan insanlarının demək olar ki, 60% -i orada yaşaya bilər. Lario bu dəyişikliyi qismən sürətli əhali artımı və Asiya nın bəzi hissələrinə nisbətən daha yavaş iqtisadi qazanclarla əlaqələndirib və kənd təsərrüfatına, infrastruktura və ərzaq sistemlərinə daha çox sərmayə qoyulmasına çağırıb. O bildirib ki, Afrika ölkələri hazırda hər il təxminən 100 milyard dollar dəyərində ərzaq idxal edir ki, bu da daha güclü yerli istehsal, saxlama, paylama və regional ticarət şəbəkələrinə ehtiyacı vurğulayır. Lario deyib ki, hökumətlər daha dayanıqlı ərzaq sistemlərinə sərmayə qoymasalar, münaqişələr, enerji bazarlarındakı pozulmalar və iqlim ekstremalları irəliləyişi pozmaqla hədələyir.