ROMA -- Roma da yerləşən Beynəlxalq Kənd Təsərrüfatının İnkişafı Fondu nun rəhbəri, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı nın yeni hesabatının aclığa qarşı qlobal irəliləyişin kövrək qaldığını göstərdiyi bir vaxtda, münaqişələrin və qlobal enerji bazarlarındakı pozulmaların yanacaq, gübrə və qida xərclərini artıraraq milyonlarla insanı aclığa sürükləyə biləcəyini xəbərdar etdi. Çərşənbə axşamı yayımlanan BMT -nin ərzaq təhlükəsizliyi hesabatında qlobal aclığın son illərdə mülayim şəkildə azaldığı, lakin 2030-cu ilə qədər 500 milyondan çox insanın hələ də xroniki aclıqla üzləşə biləcəyi proqnozlaşdırılır. Bu yükün ən böyük hissəsinin Afrika nın üzərinə düşəcəyi gözlənilir. Associated Press -ə iyulun 10-da verdiyi müsahibədə IFAD prezidenti Alvaro Lario , geosiyasi gərginliklərin və gəmiçilik və enerji təchizatında potensial pozulmaların, o cümlədən İran müharibəsi zamanı Hörmüz boğazı ətrafındakı qeyri-müəyyənliyin, şoklar davam edərsə, əlavə 9-18 milyon insanın aclıqla üzləşməsinə səbəb ola biləcəyini bildirdi. Lario dedi: “Biz hazırda ən çox münaqişənin yaşandığı və hələ də artmaqda olduğu bir dövrdəyik. Hər dəfə münaqişə olanda aclıq, köçkünlük, qaçqınlar da artır.” Lario əlavə etdi ki, münaqişə dünya miqyasında aclığı azaltmaq üçün ən böyük maneələrdən biri olaraq qalır. Müharibələr və geosiyasi gərginliklər gəmiçiliyi, enerji təchizatını və kənd təsərrüfatı məhsullarını poza bilər, bu da inflyasiya səbəbindən onsuz da gərgin olan qida sistemlərində xərcləri artırır. Lario vurğuladı ki, aclıq və münaqişə tez-tez bir-birini gücləndirir, daha böyük sabitlik olmadan qırılması çətin olan bir dövrə yaradır. O, yüksək enerji qiymətlərinin artıq gübrələrə və kənd təsərrüfatı istehsalına təsir etdiyini bildirdi. Təsir xüsusilə kiçik fermerlər üçün əhəmiyyətlidir, onların bir çoxu su vurmaq, məhsul yığmaq və malları bazara daşımaq üçün dizel yanacağından istifadə edir. Artan yanacaq xərcləri istehsal xərclərini artırır və birbaşa daha yüksək qida qiymətlərinə səbəb ola bilər. Yeni hesabat əlverişliliyi dünyanın ən böyük ərzaq təhlükəsizliyi problemlərindən biri kimi müəyyən edir. Qida istehsalı artmağa davam etsə də, qlobal əhalinin təxminən üçdə biri hələ də sağlam qidalanmağa gücü çatmır. Lario ya görə, aşağı gəlirli ölkələrdə bu rəqəm təxminən 77%-ə qədər yüksəlir. O dedi: “Ən böyük problem artıq sadəcə kifayət qədər qida istehsal etmək deyil, sağlam qidalanmanı əlverişli etməkdir.” İqlim dəyişikliyi qida sistemlərinə və kənd yerlərindəki dolanışıq vasitələrinə əlavə təzyiq göstərir. Lario qeyd etdi ki, daşqınlar, uzunmüddətli quraqlıqlar və həddindən artıq istilik dünyada kənd təsərrüfatını getdikcə daha çox pozur və bir çox icmalar üçün adi bir reallığa çevrilib. O dedi ki, hökumətlər fəlakətlərdən sonra yalnız fövqəladə hallara cavab verməyə güvənmək əvəzinə, fəlakətlər baş verməzdən əvvəl dayanıqlılığa və uyğunlaşmaya diqqət yetirməlidirlər. Lario dedi: “Bu, sadəcə yeni normala çevrilir.” “Bir çox ölkədə daşqınlar görürük. Dörd-beş ildir davam edən quraqlıqları hələ də görürük.” O, fondun kənd icmalarına daşqınlara, quraqlıqlara və həddindən artıq istiliyə dözməyə kömək etmək məqsədi daşıyan iqlimə uyğunlaşma proqramlarına sərmayələri artırdığını bildirdi və dünyanın qidasının çoxunu istehsal edən milyonlarla kiçik fermer üçün təcili dəstəyə ehtiyac olduğunu müdafiə etdi. Hesabat Afrika nı dünyanın ən aktual ərzaq təhlükəsizliyi problemi kimi vurğulayır. İlk dəfə olaraq, qitə ən çox aclıq çəkən insanların olduğu bölgə kimi Asiya nı geridə qoyub və 2030-cu ilə qədər dünyanın xroniki olaraq qidalanmayan insanlarının demək olar ki, 60%-i orada yaşaya bilər. Lario bu dəyişikliyi qismən sürətli əhali artımı və Asiya nın bəzi hissələrinə nisbətən daha yavaş iqtisadi qazanclarla əlaqələndirdi və kənd təsərrüfatına, infrastruktura və qida sistemlərinə daha çox sərmayə qoyulması üçün çağırış etdi. O dedi ki, Afrika ölkələri hazırda hər il təxminən 100 milyard dollar dəyərində qida idxal edir ki, bu da daha güclü yerli istehsal, saxlama, paylama və regional ticarət şəbəkələrinə ehtiyacı vurğulayır. Lario dedi ki, hökumətlər daha dayanıqlı qida sistemlərinə sərmayə qoymasalar, münaqişələr, enerji bazarlarındakı pozulmalar və iqlim ekstremalları irəliləyişi pozmaqla hədələyir.