Tərəqqi əsasən Asiya , xüsusilə Hindistan , eləcə də Latın Amerikası və Karib hövzəsi ndəki nailiyyətlər sayəsində əldə edilib. Bəzi Afrika ölkələri də illərlə davam edən pisləşməni geri qaytarmağa başlayıblar. Nümayəndəlik şəkli | Foto: Bloomberg Reuters Bu məqaləyə qulaq asın. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının hesabatına görə, 2025-ci ildə qlobal aclıq ardıcıl üçüncü il azalıb və hər qitədə yaxşılaşmalar qeydə alınıb, baxmayaraq ki, iqlim şokları və ticarət pozulmalarından qaynaqlanan artan risklər gələcək irəliləyişləri təhdid edə bilər. Beş BMT agentliyi tərəfindən birgə hazırlanan “Dünyada Ərzaq Təhlükəsizliyi və Qidalanma Vəziyyəti” hesabatına görə, keçən il təxminən 645 milyon insan, yəni dünya əhalisinin 7,8% -i aclıqla üzləşib ki, bu da 2024-cü ildəki 8,1% -dən və 2022-ci ildəki 8,6% -dən azdır. Tərəqqi əsasən Asiya , xüsusilə Hindistan , eləcə də Latın Amerikası və Karib hövzəsi ndəki nailiyyətlər sayəsində əldə edilib. Bəzi Afrika ölkələri də illərlə davam edən pisləşməni geri qaytarmağa başlayıblar, baxmayaraq ki, 2025-ci ildə qitədə dünyanın ən çox qidalanmayan əhalisi olub, 309 milyon insan, yəni hər beş Afrikalıdan biri təsirlənib. BMT ekspertlərinin fikrincə, qlobal aclığın 2030-cu ilə qədər azalmağa davam edəcəyi proqnozlaşdırılır. BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) baş iqtisadçısı Máximo Torero Reuters -ə verdiyi müsahibədə bildirib: “Əvvəlki illərdən böyük fərq ondadır ki, bu il aclıq səviyyəsi Afrika daxil olmaqla bütün qitələrdə, baxmayaraq ki, çox, çox cüzi də olsa, azalıb.” Torero bu tendensiyanın nikbinlik üçün əsas verdiyini söyləyib, lakin geosiyasi gərginliklərin və hava pozulmalarının qlobal ərzaq sistemləri üçün əhəmiyyətli təhdidlər yaratdığı barədə xəbərdarlıq edib. Ən təcili narahatlıqlar arasında enerji və kənd təsərrüfatı məhsulları üçün əsas marşrut olan Hörmüz boğazı vasitəsilə daşımalarla bağlı problemlər var. Kəsilmə yanacaq, gübrə və nəqliyyat qiymətlərini artırır, dünya üzrə ərzaq istehsalı xərclərini yüksəldir. Potensial olaraq güclü El Nino hava şəraiti həssas bölgələrdə kənd təsərrüfatı istehsalını pozaraq əlavə təzyiq yarada bilər. Torero deyib: “Ümid edirik ki, tendensiya dəyişməyəcək, lakin hazırda bizə təsir edən bir neçə risk var.” HİNDİSTAN ASİYANIN İRƏLİLƏYİŞİNƏ TƏKAN VERİR Asiyadakı yaxşılaşmanın böyük hissəsi dünya əhalisinin təxminən beşdə birinin yaşadığı Hindistan da cəmləşib, burada aclıq hədəflənmiş rifah proqramları və artan kənd təsərrüfatı məhsuldarlığının birləşməsi sayəsində 10% -dən aşağı düşüb. Başqa yerlərdə, Efiopiya, Tanzaniya, Zimbabve, Seneqal və Zambiya daxil olmaqla bir neçə Afrika ölkəsi də irəliləyiş əlamətləri göstərib, Dominikan Respublikası isə artıq qlobal aclıq xəritəsində təsnif edilmir. Torero bildirib ki, Qəzzadakı müharibə qlobal aclıq rəqəmlərini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirməyib, çünki hesabat münaqişələr və ya fəlakətlər nəticəsində yaranan kəskin ərzaq təhlükəsizliyini deyil, xroniki, uzunmüddətli qidalanma çatışmazlığını izləyir. Qəzzaya ərzaq tədarükü son vaxtlar artıb, şəraitin sabitləşməsinə kömək edib, lakin ərazinin dağılmış kənd təsərrüfatı sektorunun bərpası illər çəkəcək, o əlavə edib. Torero deyib: “Bizim işimiz kənd təsərrüfatı istehsalını bərpa etməyə kömək etməkdir, çünki kənd təsərrüfatı üçün infrastrukturun əhəmiyyətli bir hissəsi dağıdılıb.” SAĞLAM QİDALANMA HƏLƏ DƏ ƏLÇATMAZDIR Aclığa qarşı irəliləyişlərə baxmayaraq, uşaqların qidalanma çatışmazlığı yüksək olaraq qalır və qadınlar arasında anemiya pisləşir, hesabatda qeyd olunur ki, yetkinlərdə piylənmə də davamlı olaraq artıb. Qidalı qidalara çıxış əsas problem olaraq qalır. Hesabatda təxminən 2,69 milyard insanın sağlam qidalanmağa gücü çatmadığı təxmin edilir ki, bu da satınalma qabiliyyəti pariteti ilə orta hesabla gündə 4,28 dollar a başa gəlir. Əlverişlilik fərqi xüsusilə Afrika da kəskin idi, burada insanların 66,1% -nin sağlam qidalanmağa gücü çatmırdı ki, bu da Asiya və Latın Amerikası nda qeydə alınan səviyyələrdən iki dəfədən çoxdur. Torero bildirib ki, Afrika zəif infrastruktur, məhdud soyuq saxlama imkanları və zəif nəqliyyat şəbəkələri kimi xüsusi problemlərlə üzləşir ki, bu da meyvə, tərəvəz, süd və ət kimi tez xarab olan qidaların qiymətini artırır. O əlavə edib ki, qitə qonşu ölkələr arasında ərzaq ticarətini məhdudlaşdıran parçalanmış qaydalar və qeyri-tarif maneələri ilə də əngəllənir. Günün ən vacib xəbərlərini və fikirlərini qaçırmayın. Onları Telegram kanalımızdan əldə edin. İlk dəfə dərc edilib: 21 iyul 2026 | 20:53 IST