[TOKYO] Cümə axşamı (13 avqust) açıqlanan məlumatlara görə, Yaponiyada illik topdansatış inflyasiyası iyul ayında yüksək olaraq qalıb, bu da qiymət təzyiqlərinin genişləndiyini və sentyabr ayında faiz artımı ilə bağlı bazar gözləntilərini gücləndirir. Məlumatlar Yaponiya Mərkəzi Bankından (BOJ) artan sərt kommunikasiyadan sonra gəldi, o cümlədən iyul iclasında bəzi siyasətçilərin inflyasiya riskləri ilə mübarizə üçün faiz artımının sürətləndirilməsinə çağırdığı rəylərin xülasəsi. BOJ-un məlumatlarına görə, istehsalçı qiymətləri indeksi iyul ayında 7,2 faiz artıb ki, bu da bazar proqnozlarından ( 7,4 faiz artım) daha yavaş olsa da, iyun ayında qeydə alınan 7,3 faiz artıma yaxın qalıb. Aylıq əsasda, indeks iyun ayında yenidən nəzərdən keçirilmiş 0,5 faiz artımından sonra iyul ayında 0,1 faiz artıb. Sompo Institute Plus-ın baş iqtisadçısı Masato Koike bildirib ki, “Yaxın Şərqdə yenidən yaranan gərginlik xam neft qiymətlərini artırdığı üçün topdansatış inflyasiyasının yenidən sürətlənməsi gözlənilir ki, bu da enerji və digər malların xərclərini yüksəldəcək”. O, yenin daha da ucuzlaşmasının idxal qiymətlərini də artıra biləcəyini deyib və BOJ-un sentyabr ayında faiz dərəcələrini artıracağını proqnozlaşdırıb. Cümə axşamı açıqlanan məlumatlar göstərdi ki, iyun ayında neftlə bağlı xərclərin azalmasına baxmayaraq, süni intellekt (AI) bumuna bağlı güclü tələbat, yüksək qlobal metal qiymətləri və Yaxın Şərq münaqişəsindən qaynaqlanan daha yüksək xammal xərcləri geniş çeşidli mallar üzrə qiymət artımlarını davam etdirib. Əlvan metalların qiymətləri iyun ayında 39,3 faiz artımından sonra iyul ayında illik müqayisədə 40,6 faiz artıb. Kimyəvi məhsulların qiyməti iyun ayında 15,1 faiz artımından sonra iyul ayında 12,9 faiz artıb. Yen əsaslı idxal qiymətləri indeksi iyun ayında yenidən nəzərdən keçirilmiş 30,1 faiz artımından sonra iyul ayında bir il əvvəlki ilə müqayisədə 29,1 faiz artıb ki, bu da valyutanın zəifliyinin idxal xərclərini və ümumi inflyasiyanı artırdığının əlamətidir. BOJ iyul ayında siyasətini sabit saxlasa da, ilk dəfə olaraq əsas inflyasiyanın hədəfini aşacağını xəbərdar etdi və gələcək müzakirələrin yuxarı qiymət risklərinə yönələcəyini bildirdi, bu da sentyabr ayında faiz artımı ehtimalını göstərir. İyul ayında dərc olunan hesabatda BOJ , son topdansatış inflyasiyasının artımını əlavə faiz artımlarını tələb edə biləcək artan inflyasiya risklərinin əsas əlaməti kimi vurğuladı. Analitiklərin fikrincə, artan topdansatış qiymətləri impulsu istehlak inflyasiyasında genişmiqyaslı artımlara səbəb ola bilər ki, bu da son aylarda yanacaq xərclərini azaltmaq məqsədi daşıyan hökumət subsidiyaları səbəbindən BOJ-un 2 faizlik hədəfindən aşağı qalıb. Ölkə miqyasında tendensiyaların aparıcı göstəricisi kimi qəbul edilən Tokioda illik əsas inflyasiya iyul ayında 1,9 faizə çatıb, əvvəlki aydan sürətlənərək şirkətlərin artan xərcləri ev təsərrüfatlarına ötürdüyünün əlamətidir. BOJ daxilində zəif yenin ev təsərrüfatlarına və pərakəndə satıcılara daha yüksək idxal xərcləri vasitəsilə təsiri ilə bağlı narahatlıqlar başqa bir faiz artımı gözləntilərini gücləndirib, analitiklər sentyabrın 17-18-də keçiriləcək siyasət iclasında 1 faizdən 1,25 faizə qədər artım proqnozlaşdırırlar. Mənbələr Reuters-ə bildiriblər ki, son Yaponiya-ABŞ yen müdaxiləsi və ABŞ Xəzinədarlıq Katibi Scott Bessent-in erkən faiz artımına dair istəyini bildirən şərhləri sentyabr ayında faiz artımını demək olar ki, təmin edib. REUTERS