Cənubi Koreya nın Müdafiə Nazirliyi və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Komandanlığı (BMTK) cümə günü iki Koreyanı ayıran sərhəd yaxınlığında 1953-cü il atəşkəsinin təhlükəsizliyi və icrası ilə məşğul olacaq yeni bir bölmənin yaradılması ilə bağlı fikir ayrılığına düşüb. Günün əvvəlində BMTK, Birgə Təhlükəsizlik Bölgəsində təhlükəsizliyə və Koreya Müharibəsi Atəşkəs Sazişi nin icrasına cavabdeh olan bölmələri bir araya gətirmək üçün daxili yenidənqurma işləri apardığını bildirib. Müvəqqəti olaraq Təhlükəsizlik və Atəşkəsin İcrası Briqadası adlandırılan təklif olunan briqada səviyyəli təşkilat, BMTK Təhlükəsizlik Batalyonu-Birgə Təhlükəsizlik Bölgəsi ətrafında mərkəzləşəcək və atəşkəsə riayət olunmasını nəzarət edən və Demilitarizasiya Zonası na (DMZ) girişi idarə edən BMTK Hərbi Atəşkəs Komissiyasının funksiyalarını özündə birləşdirəcəkdi. Komandanlıq bildirib ki, bu səy, Atəşkəs Sazişi çərçivəsində mövcud öhdəliklərini qoruyaraq komandanlıq və nəzarəti, koordinasiyanı və dəstəyi yaxşılaşdırmaq məqsədi daşıyır. O, həmçinin bildirib ki, Cənubi Koreya lı həmkarları nəzərdən keçirmə prosesi boyunca məlumatlandırılıb. Lakin günün sonunda Müdafiə Naziri Ahn Gyu-back bildirib ki, Seul və BMTK briqadanı yaratmamaq barədə razılığa gəliblər. Seul un mərkəzindəki Yongsan da yerləşən Müdafiə Nazirliyinin qərargahına gələrkən jurnalistlərə danışan Ahn , məsələni BMTK, ABŞ Koreya Qüvvələri və Cənubi Koreya-ABŞ Birləşmiş Qüvvələr Komandanlığı na rəhbərlik edən general Xavier Brunson ilə müzakirə etdiyini bildirib. "Biz bunu müzakirə etdik və BMTK təhlükəsizlik briqadasını yaratmamaq və ya bunun üçün mərasim keçirməmək barədə razılığa gəldik", - Ahn deyib. Briqadanın özünün yaradılmayacağı anlamına gəlib-gəlmədiyi soruşulduqda, Ahn "Bəli" cavabını verib. Ahn ən son nə vaxt Brunson ilə görüşdüyünü deməkdən imtina edib, lakin ikisinin "tez-tez ünsiyyət qurduğunu və görüşdüyünü" bildirib. Müdafiə Nazirliyi ayrıca briqadanın artıq yaradıldığı barədə xəbərlərin doğru olmadığını bildirib, eyni zamanda Seul və BMTK arasında məsləhətləşmələrin təfərrüatlarını açıqlamaqdan imtina edib. Lakin BMTK, təklif olunan yenidənqurmanın geri çəkilmədiyini və nəzərdən keçirilməkdə olduğunu iddia edib. Son fikir ayrılığı Cənubi Koreya hökuməti və BMTK arasında DMZ -nin idarə edilməsi və komandanlığın səlahiyyət dairəsi ilə bağlı bir sıra fikir ayrılıqları fonunda baş verib. Keçən ilin noyabrında Cənubi Koreya nın yüksək rütbəli prezident təhlükəsizlik rəsmisinə DMZ daxilində Koreya Müharibəsi ndən qalan qalıqların tapıldığı bir yeri ziyarət etməyə cəhd edərkən BMTK tərəfindən giriş qadağan edilib. Bu hadisə Seul da ABŞ -ın rəhbərlik etdiyi komandanlığın Cənubi Koreya hökumət rəsmilərinin Hərbi Demarkasiya Xətti nin cənubundakı əraziyə səfərləri üzərində nə dərəcədə səlahiyyət tətbiq etməli olduğu barədə suallar doğurub. Bu il hakim Koreya Demokratik Partiyası nın qanunvericiləri Cənubi Koreya hökumətinə DMZ -yə qeyri-hərbi girişi təsdiqləməkdə daha böyük rol verməyi hədəfləyən qanunvericilik təklif etdikcə gərginliklər davam edib. BMTK bu təkliflərə açıq şəkildə qarşı çıxaraq yanvar ayında qanun layihələrinin Atəşkəs Sazişi ilə "tamamilə ziddiyyət təşkil etdiyini" bildirib, Birləşmə Nazirliyi isə bu şərhdən imtina edərək təklif olunan qanunvericiliyin hələ də komandanlıqla məsləhətləşmələr tələb etdiyini bildirib. İyun ayında Hərbi Demarkasiya Xətti (MDL) yaxınlığında Şimali Koreya nın tikinti fəaliyyətləri ilə bağlı başqa bir fikir ayrılığı ortaya çıxıb. Cənubi Koreya ordusu Şimali Koreya nın DMZ daxilində hasarların quraşdırılmasını və digər işləri Atəşkəs Sazişi nin "açıq pozuntusu" kimi qiymətləndirib. BMTK fərqli bir mövqe tutaraq, Şimali Koreya nın əvvəllər hasar tikintisi və yol təmiri planları barədə məlumat verdiyini və fəaliyyətlərin MDL -nin şimalında aparıldığı üçün atəşkəs pozuntusu təşkil etmədiyini bildirib. Seul və Vaşinqton o vaxtdan bəri DMZ -nin bəzi sahələrinin idarə edilməsini daha praktik etmək yolları barədə danışıqlar aparıblar. Müdafiə Nazirliyi vurğulayıb ki, müzakirələr bufer zonasının birgə və ya bölünmüş nəzarətinə bərabər deyil və Seul Atəşkəs Sazişi çərçivəsində BMTK-nın səlahiyyətlərinə hörmət etməyə davam edir. BMTK 1950-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı nın mandatı ilə Şimali Koreya nın Cənubi Koreya ya təcavüzünü dəf etmək üçün yaradılıb və Koreya Müharibəsi zamanı çoxmillətli qüvvələrə rəhbərlik edib. BMTK komandiri, Şimali Koreya Xalq Ordusu və Çin Xalq Könüllüləri ni təmsil edən komandirlərlə birlikdə 1953-cü il Atəşkəs Sazişi ni imzalayanlardan biri olub. Saziş BMTK-nı sərhədin öz tərəfində atəşkəsi saxlamaq və icra etmək üçün məsuliyyətli edib. Əvvəllər BMTK çərçivəsində həyata keçirilən döyüş rolunun böyük hissəsi 1978-ci ildə Cənubi Koreya-ABŞ Birləşmiş Qüvvələr Komandanlığı (BQK) yaradıldıqda BQK-ya keçib. BQK ikitərəfli döyüş qərargahı kimi xidmət edir və müharibə vəziyyətində təyin olunmuş Cənubi Koreya və ABŞ qüvvələri üzərində əməliyyat nəzarətini həyata keçirəcəkdi. BMTK Atəşkəs Sazişi ni saxlamaq və çoxmillətli dəstəyi koordinasiya etmək üçün ayrı-ayrı öhdəliklərini qoruyur. İki komandanlıq institusional olaraq ayrıdır, lakin hazırda ABŞ Koreya Qüvvələri nin komandiri kimi də xidmət edən eyni ABŞ dördulduzlu generalı Brunson tərəfindən idarə olunur. flylikekite@heraldcorp.com