Polşanın mərkəzindəki kiçik Konotopie kəndi ətrafındakı taxıl sahələri, çəmənliklər və göl ilə kənd mənzərəsi idillikdir. İndi bütün bunların üzərində ucalan monumental Məryəm Ana heykəli var. Cəmi 120 sakini olan və paytaxt Varşavadan təxminən 160 kilometr (99 mil) şimal-qərbdə yerləşən, əvvəllər az tanınan Konotopie kəndi nəhəng heykəl nəticəsində həftələrdir manşetlərdədir. Millərlə uzaqdan görünən qara-ağ tikili 55 metrdən (180 fut) hündürdür. Heykəlin özü 40,6 metr hündürlüyündədir və baxış platforması kimi xidmət etmək üçün nəzərdə tutulmuş tac şəklində 15 metrlik bir postament üzərində dayanır. Bu fiqur Rio de Janeyronun məşhur Xilaskar İsa heykəlini cırtdanlaşdırır, hansı ki, öz bünövrəsi ilə birlikdə ümumi hündürlüyü 38 metrə çatır. 'Beton yığını' yoxsa 'fantastik nailiyyət?' Heykəl Katolik təqvimində böyük müqəddəs gün olan 15 avqust şənbə günü, Məryəmin Göyə Qalxması bayramında rəsmi olaraq açılacaq. Baxmayaraq ki, son tikinti işləri hələ də davam edir və ərazi hasarlanmış və mühafizə olunmuş vəziyyətdədir, minlərlə insan – həm zəvvarlar, həm də turistlər – aylardır onu görmək üçün axın edirlər. Layihə ilə bağlı fikirlər haçalanıb. Heykəlin tənqidçilərindən biri həftəlik Newsweek jurnalına deyib: “Bu, kabusdur, tamamilə israfdır. O pulu faydalı layihələrə yatırmaq əvəzinə, nəhəng bir beton yığını maliyyələşdirdilər.” “Bu Məryəm tamamilə gözəldir. Ən böyük hörmətim. Fantastik nailiyyət,” sağçı mühafizəkar həftəlik Sieciyə görə, ərazini ziyarət edən dindar bir qadın deyib. Polşanın Warren Buffettı tərəfindən maliyyələşdirilən Madonna heykəli Heykəlin arxasında duran xeyriyyəçi, 75 yaşlı Roman Karkosik yaxınlıqdakı bir kənddəndir və Polşanın ən varlı şəxslərindən biridir. Təxminən 40 il əvvəl, Şərqi Avropada kommunizmin süqutundan sonra sosializmin qıtlıq iqtisadiyyatı azad bazar kapitalizminə yol açanda, Karkosik texniki liseyi yeni bitirmiş gənc idi. O, barmen kimi işə başladı, lakin metal qırıntılarının alqı-satqısına keçdi, sərinləşdirici içkilər istehsal etdi və daha sonra Polşada plastik şüşələr istehsal edən ilk sahibkar oldu. Karkosik Varşava Fond Birjasında özünə ad qazandı. Bəzi jurnalistlər onun Polşadakı rolunu Warren Buffettın Wall Streetə təsiri ilə müqayisə ediblər. Onun sərvəti təxminən 442 milyon avro (511 milyon dollar) qiymətləndirilir və o, Wprost jurnalının Polşanın ən varlı insanları siyahısında 44-cü yerdədir. O, Konotopiedən cəmi iki kilometr aralıda, Kikol şəhərində 18-ci əsrə aid malikanədə yaşayır. 'Minlətdarlıq jesti' Karkosik və həyat yoldaşı Grazyna həm ictimai çıxışlardan, həm də media ilə əlaqədən çəkinirlər. Heykəlin dəyəri yaxşı qorunan bir sirr olaraq qalır. Media xəbərləri layihənin 23 milyon avroya qədər başa gələ biləcəyini güman edir. Karkosiklər Məryəm heykəlini “minnətdarlıq jesti” kimi təsvir ediblər. Media xəbərlərinə görə, dindar iş adamı ciddi bir xəstəlikdən sağaldığı üçün Məryəm Anaya təşəkkür etmək istəyib. Onun da uğurlu iş adamları olan iki qardaşı xəstəliklərdən sonra vaxtından əvvəl vəfat ediblər. Bu, Karkosikin dini bir tikili üçün pul ayırdığı ilk hal deyil. 2011-ci ildə o, yaxınlıqdakı bir ziyarətgahda kilsə tikintisini maliyyələşdirmişdi. Rəssam bitmiş heykəli görməkdən qorxurdu “Dizaynımın reallıqda nəyə çevrildiyini görmək üçün Konotopieyə gəlməkdən qorxurdum,” heykəltəraş Adam Jakub Matejkowski Polşa mediasına deyib. Məryəm Ananın əllərinin və üzünün təhrif olunmuş görünə biləcəyindən narahat olan Matejkowski ərazini yalnız iyul ayında ziyarət edib. “Gözlərimi açdım və heyrətə gəldim. Allahın Anası bizi qucaqlamaq üçün qollarını açır,” o, məmnuniyyətlə deyib. “Məqsədim dəqiq bu idi: fiqurun insani xarakterə malik olması, bizə tərəf gəlməsi.” Matejkowski deyir ki, heykəlin üz ifadəsi onun 11 yaşlı qızının, zərif üz cizgiləri isə həyat yoldaşının üz cizgilərinə bənzəyir. Polşa regionu iqtisadi yüksəlişə ümid edir Konotopie Polşanın iqtisadi cəhətdən zəif regionlarından birində yerləşir. Burada böyük sənaye işəgötürənləri yoxdur və iş yerləri azdır. Yerli liderlər Məryəm heykəlinin iqtisadi artımı stimullaşdıracağına ümid edirlər. “Abidə təkcə mənəvi bir əlamət deyil, həm də region üçün strateji bir aktivdir. Biz onun daha çox investor və turist cəlb edəcəyini gözləyirik ki, bu da yerli iqtisadiyyata fayda verəcək,” yaxınlıqdakı Kikol şəhərinin səlahiyyətlilərindən Krzysztof Kowalewski Polşa mediasına deyib. Bələdiyyə sədri Renata Golebiewska yerli restoran və barlarda gəlirlərin artıq yerli rekordları qırdığını bildirib. Polşada bu cür ilk heykəl deyil Polşa monumental Xristian tikililəri ilə tanınır. Polşanın 1989-cu ildə demokratiyaya keçidindən sonra Polşanın mərkəzindəki Lichen kəndində nəhəng bir bazilika tikildi ki, bu da miqyasına görə hətta Paris və Köln katedrallarını belə kölgədə qoydu. Bazilika 138 metr (453 fut) uzunluğunda, 77 metr enindədir və diametri 35 metr olan bir günbəzə malikdir. O, 20.000 ibadətçini qəbul edə bilər. 2010-cu ildən bəri Polşa həm də dünyanın ən hündür İsa heykəlinə ev sahibliyi edir. Almaniya sərhədi yaxınlığındakı Swiebodzində yerləşən 36 metrlik heykəl 17 metrlik bir təpə üzərində dayanır. Artan dünyəviləşmə Lakin bütün bu nəhəng abidələrin Polşa cəmiyyətinin davam edən dünyəviləşməsini dayandırıb-dayandırmayacağı çox şübhəlidir. Polşa hələ də Avropanın ən Katolik ölkələrindən biri olsa da, Kilsəyə ictimai etibar azalmağa davam edir. Əsrlər boyu Katolik inancı Polşa kimliyinin əsas hissəsi olmuşdur. 19-cu əsrdə, indiki Polşanı təşkil edən ərazi müstəqil bir dövlət olmayanda və xarici güclər arasında bölüşdürüldükdə, Katoliklik Protestant Prussiyaya və Pravoslav Rusiyaya qarşı müqavimətdə böyük rol oynamışdır. İkinci Dünya Müharibəsindən sonra, ideoloji fərqlərə baxmayaraq, Polşadakı antikommunist müxalifət və Katolik Kilsəsi kommunist diktaturasına qarşı birlikdə çalışmışdır. Bu dövrdə kilsələr təqib olunan dissidentlər üçün sığınacaq yerlərinə çevrildi və bir neçə keşiş gizli polis tərəfindən qətlə yetirildi. Özü də Polşalı olan Papa II İohann Pavel də rejimə qarşı mübarizədə əhəmiyyətli rol oynamışdır. Müasir Polşada Katoliklik Polşanın 1989-cu ildə demokratiyaya keçidindən sonra, Katolik Kilsəsi bütün Avropada müşahidə olunan böhrana bənzər bir böhran yaşayır. Polşanın sorğu institutu IBRIS tərəfindən 2025-ci ilin sentyabrında aparılan sorğuya görə, 2016-cı ildə 58%-dən 2025-ci ildə cəmi 35% Polşalı hələ də Kilsəyə etibar edir. Eyni dövrdə etibarsızlıq 24%-dən 47%-ə yüksəlib. 2026-cı ildə Polşada təyin olunan keşişlərin illik sayı 2000-ci ildən bəri ilk dəfə 200-dən aşağı düşüb. Kilsəyə davamiyyət də, xüsusilə gənclər arasında, davamlı olaraq azalır. Hətta nəhəng bir Madonna da bu tendensiyanı geri qaytara bilməyəcək. Bu məqalə əvvəlcə Alman dilində dərc edilmişdir.