Fransanın Konstitusiya Şurası parlament tərəfindən qəbul edilmiş, müəyyən şəraitdə yardımlı ölümü qanuniləşdirən qanunu təsdiqləyib, eyni zamanda 15 yaşdan kiçiklərin sosial mediadan istifadəsini qadağan etməyi nəzərdə tutan ayrı bir qanun layihəsini ləğv edib. Fransanın ən yüksək konstitusiya orqanı olan şura, qərarlarını cümə günü elan edib. Bu qərarlar hər iki siyasəti dəstəkləyən Prezident Emmanuel Makron üçün həm qələbə, həm də geriləmə deməkdir. Fransa , Belçika , Almaniya və Lüksemburq da daxil olmaqla, artıq yardımlı ölümü qanuniləşdirmiş bir neçə Avropa ölkəsinə qoşulacaq. “Bu qərar, dinləmə, hörmət və sərtliklə aparılan uzun demokratik və parlament səyinin kulminasiya nöqtəsidir”, – millət vəkili və Fransanın keçmiş baş naziri Elisabeth Borne , X-də yardımlı ölüm qərarı ilə bağlı paylaşımında bildirib. “Hər kəsə ciddi və qoruyucu çərçivədə seçim azadlığını təmin edən bu mətnin qəti təsdiqini alqışlayıram.” Şura qanunu bütövlükdə təsdiqləyərək, üç müddəanı, o cümlədən əczaçıların xəstəyə həyatına son qoymaqda kömək etməkdən imtina edə biləcəyi “vicdan bəndi”ni aydınlaşdırıb. Özəl müalicə mərkəzləri də missiyalarına zidd olarsa, prosedura qatılmaqdan imtina edə bilər və digər mərkəzlər yerli ehtiyacları ödəyə bilər. Nəhayət, qorunan xəstələr halında, onların rifahına cavabdeh olan şəxsin rəyi nəzərə alınmalıdır. Fransa vətəndaşları və qanuni sakinlər ciddi şərtlər altında həyatlarına son qoymaq üçün tibbi dəstək tələb edə bilərlər. Qanunvericilikdə qeyd olunur ki, xəstə “müalicə olunmaz, həyatı təhlükəli, irəliləmiş və ya terminal mərhələdə olan xəstəlikdən əziyyət çəkməli” və xəstəlik “müalicə olunmaz və ya dözülməz daimi fiziki və ya psixoloji ağrıya” səbəb olmalıdır. Nəhayət, xəstə azad və məlumatlı razılıq verməlidir. Fransa Milli Məclisi keçən ay 50 səs çoxluğu ilə, 291 səs lehinə və 241 səs əleyhinə olmaqla qanun layihəsini qəbul edib. Sosial media qadağası ləğv edildi. Bu arada, Konstitusiya Məhkəməsi ifadə azadlığına istinad edərək, 15 yaşdan kiçiklərin sosial mediadan istifadəsini qadağan edən qanunvericiliyi ləğv etdi. Məhkəmə qərarında bildirib: “On beş yaşdan kiçik yetkinlik yaşına çatmayanların müəyyən onlayn xidmətlərə daxil olmasını qadağan etməklə, qanun hər bir şəxsdən, hətta yetkinlərdən də onlara daxil olmazdan əvvəl yaşlarını sübut etmələrini tələb edir.” “Lakin, belə bir sübutun hansı şərtlər və məhdudiyyətlər altında təqdim edilməli olduğunu dəqiqləşdirməklə, qanunverici bu tələblərə riayət olunmasını təmin etmək üçün zəruri hüquqi təminatları müəyyən etməmişdir,” – əlavə edilib. Məhkəmə həmçinin qanunun insanların məxfiliyini qoruya bilmədiyini bildirib. Qanun layihəsi Makronun əsas siyasətlərindən biri idi və keçən ay parlament tərəfindən qəbul edilmişdi. O, Fransada hər kəsin sosial media saytlarına daxil olmaq üçün yaşını təsdiqləməsini nəzərdə tuturdu və 2027-ci ilin yanvarında qüvvəyə minməli idi. Makron gələn ilki prezident seçkilərindən əvvəl qanun layihəsinin qəbul edilməsini istəyirdi. Cümə günü verilən qərardan sonra Makron Baş nazir Sebastien Lecornu dan qanunvericiliyin yeni, “hüquqi cəhətdən möhkəm layihəsi” üzərində işləməyi xahiş edib. Keçən ay Amnesty International Fransa parlamentinin yeniyetmələrə sosial media qadağası tətbiq etmək qərarına cavab verərək, qanunvericiləri səylərini şirkətləri tətbiqlərini, o cümlədən “asılılıq yaradan xüsusiyyətlər” kimi təsvir etdiyi xüsusiyyətləri yenidən dizayn etməyə məcbur etməyə yönəltməyə çağırıb. Baş katib Agnes Callamard bildirib: “Uşaqları qorumaq üçün platformaların tənzimlənməsi dövrümüzün zərurətidir. Dövlətləri sosial medianın zərərlərini ciddi qəbul etdiklərinə görə təqdir edirik, lakin ümumi qadağalar tətbiq etmək əvəzinə, səylər platformaları insan hüquqları hesabına ehtiyatsız mənfəət əldə etməkdən imtina etməyə məcbur etməyə yönəldilməlidir.” “Təhlükəsiz platformalar qurmaq möhkəm cavab tələb edir. Platformaların uşaqların sağlam və təhlükəsiz şəkildə icma, əlaqə və biliklərə daxil ola biləcəyi məkanlar olmasını təmin etmək üçün hökumətlər ilk növbədə zərər verən xüsusiyyətləri, o cümlədən Amnesty International -ın araşdırmalarının uşaqları depressiv və intihar məzmunlu “dovşan deşiklərinə” çəkə biləcəyini göstərdiyi nişanlanmaya əsaslanan alqoritmləri qadağan etməyə diqqət yetirməlidirlər.”