Plagiat qalmaqalının mərkəzində olan keçmiş Kembric Universitetinin professoru Jason Arday cümə günü 41 yaşında vəfat edib. Arday avqustun 5-də keçmiş Kembric tədqiqatçısı tərəfindən doktorluq dissertasiyasında plagiatda ittiham edildikdən sonra istefa vermişdi. O, ittihamı rədd etsə də, səhvlər etdiyini etiraf etmişdi. O, universitetin ən gənc qara professoru idi. O, Cənubi Londonun Battersea ərazisindəki bir mülkdə təcili yardım xidməti tərəfindən huşsuz vəziyyətdə tapılıb. Metropolitan Polisi verdiyi açıqlamada: “Təəssüf ki, 41 yaşlı bir kişi hadisə yerində ölü elan edildi. Onun yaxınlarına məlumat verilib və onlara zabitlər tərəfindən dəstək göstərilir. Hazırda onun ölümü gözlənilməz hesab olunur, lakin şübhəli hesab edilmir” deyib. Polis bildirib ki, iş Metropolitan Polisinin Mərkəzi Cənub Komandanlığı bölməsinin zabitləri tərəfindən araşdırılır. Kembric Universiteti bu həftənin əvvəlində Ardayın 2022-ci ildə Təhsil Fakültəsinə təyin olunması və o vaxtdan bəri orada keçirdiyi vaxtla bağlı araşdırma elan edib. Ardayın şəxsi həyatı, uşaqlıq çətinlikləri plagiat mübahisəsində araşdırılır. Mediada tez-tez görünən yüksək profilli professor Arday bu il 2015-ci il doktorluq dissertasiyasının bəzi hissələrinin plagiat olması ittihamları ilə üzləşib, lakin o, bunu rədd edib. İddialar Ardayın digər akademik işlərindəki açıq ziddiyyətləri və karyerası, şəxsi həyatı və tibbi vəziyyəti ilə bağlı iddiaları ilə bağlı sualları əhatə edib. Ardayın uşaqlıqda autizm ilə mübarizəsi və idman nailiyyətləri – o cümlədən 35 gündə 30 marafon qaçdığı iddiası da şübhə altına alınıb. Kembricin vitse-kansleri Deborah Prentice verdiyi açıqlamada: “Bu faciəli xəbəri eşitməkdən dərin kədər duyuruq. Bu inanılmaz çətin zamanda Jason Ardayın ailəsinə və dostlarına dərin hüznlə başsağlığı veririk” deyib. Britaniyanın təhsil naziri Lucy Powell də Ardayın ölüm xəbərini eşitməkdən kədərləndiyini bildirib. Onun ailəsi şokda olduğunu bildirib. Ardayın naşiri Simon & Schuster UK tərəfindən verilən açıqlamada ailə: “Yanlış məlumat kampaniyası Jason üçün çox idi, o, nəcib bir insan idi və həmişə hər kəsdə ən yaxşısını görmək istəyirdi. Bu məqamda mətbuatdan bizi tək buraxmasını və Jasona və ailəsinə qarşı çox uzun müddətdir davam edən təqib kampaniyasını dayandırmasını istəməkdən başqa şərh verməyəcəyik” deyib. Britaniyanın baş naziri Andy Burnham şənbə günü Ardayın ölümündən sonra düşünməyə çağırıb. “Bu, bir çox səviyyədə faciədir, lakin xüsusilə... ... Jasonu tanıyan hər kəs, ailəsi, dostları üçün,” Burnham yayımçılara deyib. “Bu, tələsik qərar vermək anı deyil. Bu, düşünmək anıdır, deyərdim ki, hadisələrin necə bu yerə gəldiyini düşünmək lazımdır.” Tənqidçilər Ardayın etibarlılığını yoxlamadığına görə “düşüncəsiz mədəniyyət döyüşçülərini” günahlandırırlar. İş universitetin ittihamlarla necə məşğul olması ilə bağlı mübahisələrə səbəb olub. Bəzi tənqidçilər iddia ediblər ki, universitet qara bir akademiki işə götürməyə o qədər can atırdı ki, Ardayın etibarlılığını kifayət qədər yoxlamayıb və plagiat iddiaları ortaya çıxanda lazımi şəkildə reaksiya verməyib. London Universitetinin sosiologiya professoru Paul Gilroy Guardian qəzetinə avqustun 8-də verdiyi açıqlamada: “Onu ( Ardayı ) qeyd-şərtsiz dəstəkləyən düşüncəsiz mədəniyyət döyüşçüləri, irqçi tənqidçiləri ilə birlikdə qara akademiklərin həyatını çətinləşdirməkdə və Böyük Britaniya ali təhsilini daha da bataqlığa sürükləməkdə məsuliyyət daşıyırlar” deyib. Guardian qəzeti bildirib ki, Ardaya qarşı ilkin ittihamlar özünü “irq realist” adlandıran Nathan Cofnas tərəfindən irəli sürülüb. Cofnas daha əvvəl meritokratiyada Harvard Universitetində “sıfıra yaxın” qara professor olacağına inandığını bildirmişdi. Guardian həmçinin bildirib ki, plagiat iddialarından sonra Kembric şikayətləri Ardayın doktorluq dərəcəsini tamamladığı Liverpool John Moores universitetinə ötürdüyünü və orada plagiat sübutu tapılmadığını bildirib. Kembric professoru və Ardayın tərəfdarı Simon Baron-Cohen bildirib ki, Arday ölümündən bir neçə saat əvvəl onunla media işıqlandırması və sosial mediadakı tənqidlər səbəbindən yaşadığı sıxıntı barədə danışıb. Baron-Cohen BBC Radioya şənbə günü verdiyi açıqlamada: “O, həyatının hər bir detalını tamamilə gözdən salan, o cümlədən lağ edən amansız yoxlamalara məruz qalırdı. O, karyerasının itkisi, nüfuzunun itkisi ilə barışa bilmirdi və davam edə bilməyəcəyini hiss edirdi” deyib.