MOSKVA : Yaponiya nın Moskva dakı səfiri çərşənbə axşamı (18 avqust) Rusiya nın mübahisəli adalarla bağlı çağırışına cavab verməli idi. Bu adaları keçən həftə ilk dəfə Prezident Vladimir Putin ziyarət etmişdi. İkitərəfli münasibətlər uzun müddətdir ki, Yaponiya da Şimal Əraziləri kimi tanınan və 1945-ci ildə Sovet İttifaqı tərəfindən ələ keçirilərək Yaponiya əhalisinin qovulduğu Kuril adaları səbəbindən gərgin olub. 73 yaşlı Putin keçən cümə axşamı bu əraziləri ziyarət edib, bu da Yaponiya nın etiraz əlaməti olaraq Rusiya səfirini çağırmasına səbəb olub. Bu, 2008-2012-ci illərdə dövlət başçısı vəzifəsində çalışmış Dmitri Medvedev in 2010-cu ildəki səfərindən sonra Rusiya prezidentinin bu ərazilərə ilk səfəri idi. Yaponiya Baş naziri Sanae Takaichi bildirib ki, adalar “həm tarixi, həm də beynəlxalq hüquqa görə Yaponiya ərazisinin ayrılmaz hissəsidir”. Moskva bazar ertəsi günü Yaponiya nın səfiri Akira Muto nu çağırdığını bildirib, Xarici İşlər Naziri Sergey Lavrov isə Tokio nun “ədəb xəttini keçdiyini” deyib. Lakin Muto dərhal çağırışa əməl etməyib. “Bizə ya Moskva da olmadığı, ya da özünü yaxşı hiss etmədiyi bildirildi. Vəziyyəti tam başa düşmədik”, - Lavrov deyib. Nazirliyin sözçüsü Mariya Zaxarova daha sonra dövlət xəbər agentliyi TASS -a bildirib ki, Lavrov un şərhlərindən sonra səfir “birdən özünü daha yaxşı hiss etməyə başlayıb” və çərşənbə axşamı görüşə qatılacaq. Yaponiya nın ictimai yayımçısı NHK bildirib ki, Muto əvvəlcə Rusiya nın müzakirələrdə birtərəfli qaydada üstünlük təşkil edəcəyindən narahat olduğu üçün cavab verməyib, bu da balanslı mübadiləni çətinləşdirib. Lakin Tokio daxili müzakirələrdən sonra çağırışa cavab vermək qərarına gəlib, NHK adsız mənbələrə istinadən bildirib. Yaponiya və Rusiya arasında əlaqələr 2022-ci ildə Ukrayna da tammiqyaslı münaqişə başlayandan bəri pisləşib. Yaponiya digər G7 ölkələri nə qoşularaq Rusiya ya sanksiyalar tətbiq edib və Kiyev ə pul və qeyri-ölümcül müdafiə yardımı göstərib. Vaşinqton kimi Kiyev də mübahisəli adalar üzərində Yaponiya nın suverenliyini tanıyır. Yaponiya daxili istehsal olan Patriot raketlərini Amerika Birləşmiş Ştatları na ixrac edərək Ukrayna nın hava müdafiəsini dolayı yolla dəstəkləyir, bu da Kiyev ə hərbi yardım nəticəsində azalan ABŞ ehtiyatlarının doldurulmasına kömək edir. Analitiklər bildiriblər ki, Putinin Kuril adaları na səfəri Yaponiya nı Ukrayna ya dəstəyi dərinləşdirməkdən, potensial olaraq birbaşa Patriot raketləri tədarük etməkdən və NATO ilə əməkdaşlıqdan çəkindirməyə yönəlmiş ola bilər. Yaponiya son illərdə müdafiə ixracına dair məhdudiyyətləri yumşaltsa da, müharibə vəziyyətində olan bir ölkəyə, o cümlədən Ukrayna ya birbaşa ölümcül hərbi texnika tədarük edə bilmir.