[SEUL] ABŞ və Cənubi Koreya prezident Donald Trampın Pxenyanla yaxşı münasibətlərini əsas gətirərək azaltmağı əmr etməsindən sonra birgə hərbi təlimləri azaltmaq barədə razılığa gəliblər. Müttəfiqlər cümə günü (21 avqust) təlimləri başa çatdırmağa razılaşıblar, Cənubi Koreyanın Birləşmiş Qərargah Rəisləri çərşənbə günü verdiyi bəyanatda bildirib. Əvvəlcə bazar ertəsi başlayan təlimlərin 27 avqusta qədər davam etməsi planlaşdırılırdı. Təlimlərin miqyasının azaldılması qərarı Trampın həftəsonu təlimləri tənqid etməsindən sonra verilib, o, təlimləri “təhdid etməyən və hörmətli” bir ölkəyə qarşı “uyğunsuz və düşmənçilik” siqnalı kimi qiymətləndirib. ABŞ və Cənubi Koreya hərbçiləri uzun müddətdir ki, təlimlərin müdafiə xarakterli olduğunu vurğulayırlar. Şimali Koreya çərşənbə günü Trampın son şərhlərinə birbaşa münasibət bildirmədən təlimləri pisləyib. Şimalın rəsmi Koreya Mərkəzi Xəbər Agentliyi şərhində bildirib: “Təlim Koreya Xalq Demokratik Respublikası və regional təhlükəsizlik üçün ən bilavasitə və açıq təhlükə yaradır”. “Bu, gözardı edilə bilməyən bir inkişafdır.” Təlimlərin azaldılması qərarı Vaşinqtonun Pxenyanla əlaqələri gücləndirmək səylərini artırdığı bir vaxta təsadüf edir. The Wall Street Journal məsələ ilə tanış olan şəxslərə istinadən xəbər verib ki, Tramp bu payızda prezidentin Asiyaya növbəti səfəri zamanı Şimali Koreya lideri Kim Çen In ilə yüksək səviyyəli görüş keçirmək üçün təzyiq göstərir. Trampın noyabr ayında Çinin cənubundakı Şençjen şəhərində Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq sammitində digər dünya liderlərinə qoşulacağı gözlənilir. Uzun müddətdir ABŞ müttəfiqi olan Cənubi Koreyanın bu əlaqələrdə nə dərəcədə iştirak etdiyi bəlli deyil. Tramp Kimi “yaxşı dostu” kimi təsvir etsə də, Seula ticarət və təhlükəsizlik məsələlərində təzyiqi artırır. Seul Vaşinqtonun Pxenyanla əlaqə qurması ideyasını dəstəkləsə də, Trampın təlimlərin azaldılması qərarının Seulun İran müharibəsinə dəstək verməməsi ilə bağlı olması ikitərəfli əlaqələrə inamı sarsıda bilər. Brookings İnstitutunun baş elmi işçisi Endryu Yeo deyib: “Koreya sülhünü inkişaf etdirmək vasitəsi kimi birgə hərbi təlimlərin azaldılması Cənubi Koreya proqressivləri üçün məqbuldur”. “Lakin Cənubi Koreyanın ABŞ-ın İrandakı səylərinə dəstək verməməsini azaldılmış təlimlərlə əlaqələndirmək bir daha ABŞ-ın etibarlılığı və ABŞ-Koreya Respublikası ittifaqına sadiqliyi ilə bağlı narahatlıqları artırır.” Cənubi Koreya daha əvvəl Trampın təklifinin Şimali Koreya ilə əlaqə üçün yol açacağına ümid etdiyini bildirmişdi. Tramp və Kim ABŞ liderinin ilk dövründə üç dəfə görüşüblər, lakin danışıqlar Şimali Koreyanın nüvə ambisiyalarını cilovlaya bilməyib. Pxenyan indi Prezident Vladimir Putinin Ukraynaya qarşı müharibəsində Rusiyanın əsas müttəfiqi kimi ortaya çıxdıqdan sonra öz qiymətli nüvə proqramı ilə bağlı Vaşinqtonla dərhal əlaqə qurmaq üçün daha az stimul hiss edir. Gizli diplomatiyanın potensial əlaməti olaraq, Çin Xarici İşlər Naziri Vanq Yi bu həftə Şimali Koreya və digər qlobal məsələləri müzakirə etmək üçün demək olar ki, beş ildə ilk dəfə Seula səfər edəcək. “Müttəfiqlər Trampın gözlənilməzliyinə öyrəşirlər. Onlar dişlərini sıxıb dözür, hər şeyi ən yaxşı şəkildə etməyə çalışırlar. Cənubi Koreya da buna razı ola bilər”, – Strateji və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzinin Koreya kafedrasının rəhbəri Viktor Ça deyib. Ça bildirib: “Li Trampın qərarı ilə bağlı onunla məsləhətləşməməsini bəyənməyə bilər, lakin bu, Tramp və Kim arasında yenidən sammitə səbəb olarsa, bu, Li hökumətinin maraqlarına və məqsədlərinə çox uyğundur”. BLOOMBERG