[VAŞİNQTON/OTTAWA] ABŞ prezidenti Donald Tramp çərşənbə axşamı (18 avqust) gecə yarısı Kanada mallarına tətbiq ediləcək yeni 50 faizlik tarifləri üç günlük dayandırdığını elan edərək, iki ölkənin razılığa gəldiyini bildirib. Bir saat sonra Kanada Baş naziri Mark Karne verdiyi açıqlamada “əhəmiyyətli irəliləyiş əldə edilib, lakin hələ də görüləsi vacib işlər var” deyib. Tramp özünün Truth Social paylaşımında tarifləri “ Kanada və ABŞ -ın sənədlərin yekunlaşdırılması şərti ilə RAZILAŞMA əldə etməsi əsasında” dayandırdığını bildirib. Tramp və Karne çərşənbə axşamı günorta danışıblar, bu, onların bu həftəki ikinci söhbəti idi və danışıqçılar həftələrdir gərgin, qeyri-şəffaf danışıqlarda iştirak ediblər. Karne öz açıqlamasında deyib: “Bu işi davam etdirərkən, Kanada evdə daha güclü, daha müstəqil və daha rəqabətqabiliyyətli iqtisadiyyat qurmağa diqqət yetirməyə davam edir.” ABŞ Ticarət Nümayəndəsi Ceymison Qririn ofisi razılaşmanın “bütün Amerika malları üçün hərtərəfli bazar çıxışı, iqtisadi təhlükəsizlik öhdəlikləri, rəqəmsal ticarət uyğunlaşması” və digər müddəaları əhatə edəcəyini bildirib. Ağ Evin veb-saytında yerləşdirilən bəyanatda Tramp , Kanadanın ABŞ -ın süd məhsulları, spirtli içkilər və avtomobillərə tətbiq edilən rüsumlarla bağlı narahatlıqlarını aradan qaldırmaq öhdəliyini aldığını bildirib. ABŞ rəsmiləri əlavə təfərrüatlar verməyib və Kanada hökuməti razılaşmanın heç bir məzmununu təsdiqləməyib. Danışıqlarla tanış olan iki sənaye mənbəyi daha əvvəl bildirmişdi ki, mövcud ABŞ avtomobil tarifləri mübahisəli məqam olub. Yeni ABŞ tarifləri təxminən 20 milyard ABŞ dolları dəyərində idxalı əhatə edəcəkdi və Kanada mallarının ABŞ-Meksika-Kanada ticarət sazişi çərçivəsində güzəştli rəftara layiq olub-olmamasından asılı olmayaraq tətbiq ediləcəkdi. Bu saziş Kanada sənayesinin böyük hissəsini əvvəlki ABŞ tariflərindən qorumuşdu. Tramp öz sosial media paylaşımında əlavə edib ki, Keystone XL boru kəməri – keçmiş prezident Co Bayden tərəfindən 2021-ci ildə illərlə yerli və ekoloji müxalifətdən sonra ləğv edilmiş layihə – “məzardan oyana bilər”, lakin təfərrüatlar verməyib. Tramp hüquqi çətinliklərə və bəzi analitiklərin tənqidlərinə baxmayaraq, tarifləri xarici və ticarət siyasətinin əsas sütunu etmişdir. Tariflər iş yerlərinin itirilməsinə, müəssisələrin bağlanmasına səbəb ola bilərdi. Ticarət ekspertləri və sənaye rəsmiləri daha əvvəl bildirmişdilər ki, yeni tariflər Kanadada həssas sektorlarda, o cümlədən ağac, şərab və süd sənayesində iş yerlərinin itirilməsinə və müəssisələrin bağlanmasına səbəb ola bilər. Onlar həmçinin xəbərdarlıq etmişdilər ki, mübahisə daha geniş USMCA danışıqlarını çətinləşdirə bilər. Kanadanın ABŞ ticarətinə cavabdeh naziri Dominik LeBlan və baş ticarət danışıqçısı Cenis Çaret danışıqlar üçün ötən həftədən bəri Vaşinqtonda dırlar. Bazar ertəsi Kanada rəsmiləri Qrir və Ticarət Katibi Hovard Lutnik ilə təxminən iki saat görüşüblər. Qrir dəfələrlə Kanadanın ilkin ABŞ tariflərindən sonra tətbiq etdiyi tarifləri, Kanada süd təchizatı idarəetmə sistemini və bəzi əyalətlərin ABŞ spirtli içkilərini satmaqdan imtina etməsini, digər ABŞ şikayətləri arasında qeyd edib. Çərşənbə axşamı gecə verilən açıqlamada ABŞ -ın Distillə Edilmiş Spirtlər Şurası Trampın elanını alqışlayıb və “ Amerika spirtli içkilərini bütün Kanada əyalətlərində pərakəndə satış rəflərinə qaytaracaq və spirt sektorunu sıfır-sıfır tarif çərçivəsinə qaytaracaq danışıqlar yolu ilə həll” çağırışı edib. Mənbələr bildirmişdilər ki, tərəflər həmçinin ABŞ -ın Kanada avtomobillərinə tətbiq etdiyi 232-ci Bölmə tariflərini 25 faizdən 15 faizə endirməyi müzakirə ediblər, əlavə endirimlər hər bir avtomobildəki ABŞ məzmununun miqdarından asılı olacaq. Tarif endirimlərinin hesablanması Əsas mübahisə nöqtələrindən biri məzmun əsasında tarif endirimlərinin necə hesablanması idi, Vaşinqton yalnız ABŞ -da istehsal olunan məzmunun sayılmasını tələb edirdi. Mənbələr daha əvvəl bildirmişdilər ki, Kanada Kanada və Meksika hissələri də daxil olmaqla bütün Şimali Amerika məzmununun sayılmasını tələb edirdi. Çərşənbə axşamı daha əvvəl ABŞ Ticarət Departamenti Kanada və Meksikadan ixrac edən avtomobil istehsalçıları üçün tarif endirimləri üçün mövcud ABŞ məzmun səviyyələrini təsdiqləmək üçün yeni qaydalar yayımladı, mürəkkəb prosesi ildə iki dəfədən bir dəfəyə endirdi. Lakin Federal Reyestr bildirişində deyilirdi ki, avtomobil istehsalçıları 1 dekabrda başlayan yeni illik dövrdə endirimlər tələb etmək üçün avtomobillərin Amerika məzmununu 30 sentyabr tarixinə qədər yenidən təsdiqləməlidirlər. Kanada hökumətindən bir mənbə ötən həftə bildirmişdi ki, yeni tariflər qüvvəyə minərsə, bütün variantlar masada qalır, o cümlədən zərər çəkmiş yerli sənayelərə hökumət dəstəyi və ikitərəfli ticarət danışıqlarının mümkün dayandırılması, lakin mənbə ABŞ -ın razılığa gəlməyə maraqlı olduğuna ümid etdiyini bildirib. REUTERS