Seuldakı bir ekspertin fikrincə, Şimali Koreyanın şənbə günü Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Katibi Antonio Quterreşdən gələn təbrik mesajının tam mətnini açıqlamaq barədə qeyri-adi qərarı, illərlə məhdud təmasdan sonra hər iki tərəfin əlaqələri bərpa etmək üçün ilkin səylərinə işarə edə bilər, lakin bu, daha geniş diplomatik irəliləyişə dəlalət etmir. Koreya Mərkəzi Xəbər Agentliyi şənbə günü xəbər verdi ki, Quterreş sentyabrın 9-da Şimali Koreya lideri Kim Çen Ina ölkənin qurulmasının 78-ci ildönümü münasibətilə təbrik mesajı göndərib. BMT-nin illərdir Pxenyan a quruluş ildönümü münasibətilə bu cür mesajlar göndərməsinə baxmayaraq, Şimali Koreyanın tam mətni dərc etməsi nisbətən qeyri-adidir və Pxenyan ilə BMT rəsmiləri arasında təmasların bərpa olunması əlamətləri göstərdiyi bir vaxtda diqqəti cəlb edir, deyə Şimali Koreya Araşdırmaları Universitetinin fəxri professoru Yan Mu-cin bildirib. “Mesaj Baş Katib Quterreşin COVID-19 pandemiyasından bəri kəsilmiş BMT-Şimali Koreya münasibətlərini yaxşılaşdırmaq istəyinin ifadəsi kimi qəbul edilə bilər”, - deyə Yan bildirib. O, xüsusilə Quterreşin BMT-nin Şimali Koreya üzrə rezident əlaqələndiricisi Co Kolombanonun iyul ayında Pxenyana səfərinə istinad edib. Bu, BMT-nin rezident əlaqələndiricisinin altı ildən çox müddətdə ilk səfəri idi. KCNA-nın yayımladığı tam ingilis mətninə görə, Quterreş mesajında deyib: “Bu əlaqədə, Koreya Xalq Demokratik Respublikası hökumətinə Koreya Xalq Demokratik Respublikası üzrə rezident əlaqələndiricisi cənab Co Kolombanoya iyul 2026-cı ildəki səfəri zamanı göstərilən qonaqpərvərliyə görə təşəkkürümü bildirmək istərdim.” Səfəri zamanı Kolombano Pxenyan dakı BMT agentliklərinin, o cümlədən UNICEF və Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının ofislərini ziyarət edib və ölkədəki BMT fəaliyyətləri barədə müzakirələr aparıb. Yan həmçinin qeyd edib ki, Quterreş Şimali Koreyanın nüvə silahları və raket proqramlarını birbaşa qaldırmaqdan çəkinib, əvəzində daha geniş qlobal çağırışları və çoxtərəfli əməkdaşlığın zəruriliyini vurğulayıb. “Çoxtərəfli əməkdaşlığa vurğu Şimali Koreyanı BMT çərçivəsində saxlamaq məqsədi daşıyır”, - deyə Yan bildirib. “Buna görə də, bu, milli ildönümü münasibətilə təmas və dialoqun bərpasına ümid ifadə edən bir mesaj kimi şərh edilə bilər.” KCNA-ya görə, Quterreş mesajında milli günlərin “qlobal çağırışların həllində dialoq və həmrəyliyin dəyərini xatırlatdığını” bildirib. “Bu gün dünya təcili sınaqlarla üz-üzədir: müharibələrə son qoymaq və yenilərinin qarşısını almaq; iqlim fövqəladə vəziyyəti ilə mübarizə aparmaq; bərabərsizlikləri azaltmaq; və güclü texnologiyaları məsuliyyətlə idarə etmək”, - deyə Quterreş bildirib. O əlavə edib: “Bu və digər çağırışların öhdəsindən gəlmək sülh və təhlükəsizliyi təmin etmək, Davamlı İnkişaf Məqsədlərini irəli sürmək və insan hüquqlarını qorumaq üçün yenilənmiş əlaqə və çoxtərəfli əməkdaşlığa sadiqlik tələb edir.” Yan bildirib ki, Pxenyanın mesajı tam şəkildə yayımlamaq qərarının öz siyasi məqsədi ola bilər, bu da Şimali Koreyaya BMT baş katibinin təbriklərini dövlətçiliyinin daha da tanınması kimi təqdim etməyə imkan verir. “ Şimali Koreya mesajı BMT-nin də onun müstəqil və normallaşmış dövlət kimi özünü təsdiq etmək cəhdini tanıdığını vurğulamaq üçün açıqlayıb”, - deyə Yan bildirib. İki Koreya 1991-ci ilin sentyabrında eyni vaxtda BMT-yə qoşulub. Yan bildirib ki, Pxenyan bu tarixi, baş katibin quruluş ildönümünü qeyd edən mesajı ilə birlikdə, beynəlxalq ictimaiyyətin Şimali və Cənubi Koreyanı ayrı dövlətlər kimi tanıdığı arqumentini gücləndirmək üçün istifadə edə bilər. Bu şərh, Şimali Koreyanın Seula qarşı yanaşmasında dəyişiklik fonunda xüsusilə diqqətəlayiqdir. Pxenyan uzun müddətdir davam edən Koreyalararası birləşmə konsepsiyasını getdikcə rədd edir və iki Koreyanı ayrı və düşmən dövlətlər kimi xarakterizə edir. Yan bildirib ki, Şimali Koreya həmçinin BMT ilə yenilənmiş təmasları, Çin və Rusiya ilə getdikcə yaxınlaşan əlaqələri ilə yanaşı, beynəlxalq mövqeyinin artmasının sübutu kimi təqdim etməyə çalışa bilər. “ Çin və Rusiya ilə təmas nöqtələrini genişləndirdikdən sonra, Şimali Koreya BMT ilə genişlənən əlaqələrini strateji statusunun yüksəlişi kimi təqdim edəcək”, - deyə o bildirib. Lakin Yan , bu mübadiləni daha geniş diplomatik açılışın – xüsusilə Pxenyan və Vaşinqton arasında – yaxınlaşdığının sübutu kimi şərh etməkdən çəkindirib. “Bu mesajı Şimali Koreya-ABŞ münasibətlərinin yaxşılaşması ilə əlaqələndirmək hələ tez olardı”, - deyə Yan bildirib və Tramp administrasiyasının Birləşmiş Millətlər Təşkilatının roluna qarşı şübhəçiliyinə işarə edib. O, həmçinin qeyd edib ki, BMT yenidən Şimali Koreyanın nüvə və raket proqramlarına daha çox diqqət yetirsə, Pxenyanın təşkilata münasibəti dəyişə bilər. “Hələlik, bu, BMT və Şimali Koreyanın münasibətlərində hər hansı bir yaxşılaşmadan əvvəl bir-birlərini sınaqdan keçirməsi kimi qəbul edilməlidir”, - deyə Yan bildirib. KCNA ayrıca İndoneziya Prezidenti Prabowo Subianto , Tayland Kralı Maha Vajiralongkorn , Böyük Britaniya Kralı III Çarlz , Kuba Prezidenti Miguel Diaz-Canel və Hindistan Prezidenti Droupadi Murmu daxil olmaqla bir sıra xarici liderlərdən gələn ildönümü mesajlarını açıqlayıb. Bu arada, Diaz-Canel Kubanın Şimali Koreya ilə uzunmüddətli dostluq, əməkdaşlıq və həmrəylik əlaqələrini daha da gücləndirmək öhdəliyini təsdiqləyib. Şimali Koreya ildönümünü xaricdəki tədbirlərlə də qeyd edib. Şimalın Rodong Sinmun qəzetinin məlumatına görə, onun Pekindəki Səfirliyi sentyabrın 8-də Şimali Koreyanın Çindəki Səfiri Ri Ryong Nam və yüksək səviyyəli Çin rəsmilərinin iştirakı ilə qəbul təşkil edib. mkjung@heraldcorp.com