Çinin ixracat mühərriki mart ayında yavaşlayıb, çünki süni intellektlə (AI) idarə olunan gələcəyə can atan alıcılar Yaxın Şərqdəki müharibənin sərt reallığı ilə üzləşiblər. Bu müharibə enerji şokuna səbəb olub və keçmiş Körfəz münaqişələrinin bazar narahatlığını yenidən canlandırıb. Dünyanın ikinci ən böyük iqtisadiyyatının ixracatı Reuters sorğusuna görə, dollar ifadəsində illik müqayisədə 8,6% artacağı proqnozlaşdırılır ki, bu da yanvar və fevral aylarında qeydə alınan 21,8% artımla müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə soyumadır. Mart ayı süni intellektə – və onun tələb etdiyi çiplərə və serverlərə – olan həvəsin İranın Hörmüz boğazını , dünyanın 20% neft və qaz axınları üçün strateji su yolunu bağlamasından sonra yaranan qlobal enerji şokunun yaratdığı qaranlığı kompensasiya edə biləcəyini göstərən ilk real sınaqdır. Çin 2026-cı ilə texnoloji ixracatın gücləndirdiyi, proqnozları xeyli üstələyən xarici tədarüklərlə daxil olmuşdu ki, bu da keçən ilki rekord 1,2 trilyon dollarlıq ticarət profisitini qıra biləcəyi ehtimalını artırırdı. İran müharibəsi bu trayektoriya ilə bağlı şübhələr yaradır. Ticarət tərəfdaşları tərəfindən subsidiyalarla dəstəklənən, ucuz istehsalına görə uzun müddət tənqid olunan Çin belə, yanacaq və nəqliyyat xərcləri artdıqca alıcıların alıcılıq qabiliyyətinə dəyən zərbədən təcrid olunmayıb. Buna baxmayaraq, HSBC-nin Asiya üzrə baş iqtisadçısı Fred Neumann bildirib ki, alıcılar daha ucuz variantlar axtardıqca Çin istehsalçıları hələ də mövqe qazana bilərlər. O, onilliklər boyu əmtəə ehtiyatlarının toplanmasının xammal şoklarının zavod qiymətlərinə təsirini azaltmağa kömək etdiyini də qeyd edib. İqtisadçılar müharibənin kölgəsi altında ilk tam ayda Çin istehsalçılarının necə çıxış etməsi barədə fikir ayrılığına düşüblər. Mizuho Securities 24% artım proqnozlaşdıraraq ən yüksək proqnoza sahib idi, Macquarie Group isə 17% artım gözləyirdi. Digər tərəfdən, Citigroup cəmi 3% artım proqnozlaşdırırdı. ABŞ prezidenti Donald Trampın 2 aprel “Azadlıq Günü” tarif son tarixindən əvvəl Çin fabriklərinin bir il əvvəl tədarükləri sürətləndirməsi səbəbindən yüksək baza da maneə ola bilər. Sorğuya görə, Çinin idxalatı mart ayında 11,2% artaraq yanvar-fevral dövründəki 19,8%-dən yüksəlib. Cənubi Koreyanın Çinə ixracatı – Çin tələbatının göstəricisi – mart ayında 62,4% artıb, bu da yaddaş qiymətlərinin yüksəlməsi və güclü AI ilə idarə olunan server tələbatı səbəbindən qlobal yarımkeçirici tədarüklərində 151,4% artımla əlaqədardır. Çindən gələn mart ayı zavod fəaliyyəti məlumatları göstərdi ki, mal ixracatı artımı dəstəkləməyə davam edir, lakin İranda müharibə əmtəə qiymətlərinin kəskin artması ilə əhval-ruhiyyəyə təsir edərək giriş xərclərini yüksəldib. Çinin ticarət profisitinin mart ayında 108 milyard dollara qədər daralacağı proqnozlaşdırılır ki, bu da yanvar və fevral aylarında 214 milyard dollardan azdır. Trampın may ayında Çin prezidenti Si Cinpinlə görüşmək üçün Çinə səfər edəcəyi gözlənilir. Bu səfər kənd təsərrüfatı ticarəti və təyyarə hissələri sahəsində qazanclar gətirə bilər, lakin xüsusilə Tayvan üzərində dərin strateji fikir ayrılıqlarını yumşaltması ehtimalı azdır.