Sinif yoldaşları müəllimlərdən iki dəfədən çox narahatlıq mənbəyi kimi göstərilib. PHOENIX, AZ / ACCESS Newswire / 14 sentyabr 2026-cı il / Sandra Day O'Connor İnstitutu nun yeni ictimai siyasət araşdırma hesabatına görə, tələbələr vətəndaşlıq dərsində özünü senzura etməyə qərar verdikdə, ən çox sinif yoldaşlarının reaksiyalarından narahat olurlar. Vətəndaşlıq dərsində özünü senzura etdiyini bildirən sorğuda iştirak edən son lisey məzunlarının 91 faizi sinif yoldaşlarını narahatlıq mənbəyi kimi göstərib. Qırx bir faizi müəllimi qeyd edib. Bu nəticə “Tələbələr Vətəndaşlıq Dərsində Niyə Özünü Senzura Edirlər?” adlı hesabatın mərkəzindədir. Bu hesabat tələbələrin nə vaxt danışmamağı seçdiyini və məktəblərin məhsuldar fikir ayrılıqlarını necə asanlaşdıra biləcəyini araşdırır. Hesabat 2026-cı ilin yayında son lisey məzunları arasında keçirilən milli sorğuya əsaslanır. Əlli səkkiz faiz , başqalarının necə reaksiya verəcəyindən narahat olduqları üçün sinifdə siyasi və ya vətəndaşlıq fikirlərini bölüşməkdən çəkindiklərini bildirib. Nəticələrə daxildir: - Sinif yoldaşları ən çox göstərilən narahatlıq mənbəyi olub. Özünü senzura edən respondentlərin 91 faizi sinif yoldaşlarını, 41 faizi isə müəllimi qeyd edib. İyirmi altı faiz sosial mediada müzakirə olunmaqdan və ya paylaşılmaqdan, 21 faiz qiymətlərinə təsir etməkdən, 12 faiz isə valideynlərin və ya digər böyüklərin onların fikirlərini eşitməsindən narahat olub. - Tələbələr ümumiyyətlə danışmaqda rahat olsalar belə, susublar. Respondentlərin yetmiş üç faizi özlərini dürüst fikirlərini bölüşməkdə ümumiyyətlə rahat hiss etdiklərini təsvir etsələr də, bu tələbələrin 51 faizi ən azı bir dəfə özünü senzura edib. - Müəllimlər tonu müəyyən edir. Əlli üç faiz , müəllimin bəzən və ya tez-tez siyasi və ya cari hadisələrlə bağlı müzakirələrdən qaçdığını, onları qısaltdığını və ya dayandırdığını gördüyünü bildirib. Danışmaqdan çəkinən tələbələr də siniflərini fikir ayrılığı üçün təhlükəsiz yer kimi təsvir etməkdə daha az ehtimal ediblər. - Tələbələr daha az deyil, daha çox ciddi müzakirə imkanları istəyiblər. Respondentlər daha çox müzakirə və debat, cari hadisələrə daha çox diqqət və vətəndaş iştirakını birbaşa tətbiq etmək üçün daha çox imkanlar istəyiblər. Hesabat, İnstitutun 2025-ci il vətəndaşlıq müəllimləri ilə bağlı “Müəllimlər Vətəndaşlıq Dərsini Öyrətməkdə Niyə Narahatdırlar?” adlı araşdırmasından sonra gəlir. Bu araşdırmada sorğuda iştirak edən pedaqoqların demək olar ki, 80 faizi geri çəkilməkdən və ya mübahisədən qorxduqları üçün özünü senzura etdiklərini və ya müəyyən mövzulardan qaçdıqlarını bildiriblər. Birlikdə, bu iki sorğu müəllimlərin və tələbələrin çətin müzakirə risklərini qiymətləndirdiyi bir sinif otağını göstərir. “Vətəndaşlıq təhsili yalnız hökumətin necə işlədiyini bilməkdən ibarət deyil. Tələbələr həm də sivil diskursu tətbiq etməli, arqument irəli sürməli, rəqib arqumenti dinləməli və fikir ayrılığı olduqda söhbətdə qalmalıdırlar,” deyə O'Connor İnstitutu nun Direktorlar Şurasının həmsədri Philip L. Francis bildirib. “Bu hesabat sinif mədəniyyətinə və tələbələrin bir-birinə necə davrandığına bu işin vacib bir hissəsi kimi işarə edir.” Hesabat konstruktiv fikir ayrılığını qəsdən inkişaf etdirilməli olan bir vətəndaşlıq bacarığı kimi qəbul etməyi tövsiyə edir. Təklifləri arasında: tələbələri anonim şəkildə sorğuya tutaraq və nəticələri paylaşaraq hörmətli həmyaşıd normalarını görünən etmək; ilkin sosial riskləri azaltmaq üçün təyin olunmuş mövqelərdən və anonim açılış cavablarından istifadə etmək; sinif yoldaşlarının qeydlərinin qeydə alınmaması və ya kontekstdən kənar yayılmaması üçün aydın bir gözlənti müəyyən etmək; müəllimləri yalnız müzakirə texnikasını deyil, həm də həmyaşıd dinamikasını tanımaq və idarə etmək üçün hazırlamaq; və vətəndaşlıq biliklərini hökumətin işini müzakirə etmək, debat etmək, simulyasiya etmək və müşahidə etmək üçün təkrarlanan imkanlarla birləşdirmək. “Tələbələr Vətəndaşlıq Dərsində Niyə Özünü Senzura Edirlər?” adlı hesabatı oxumaq üçün oconnorinstitute.org/research2026 ünvanına daxil olun. Sandra Day O'Connor İnstitutu haqqında: 2009-cu ildə təqaüdə çıxmış Ali Məhkəmə Hakimi Sandra Day O'Connor tərəfindən qurulan O'Connor İnstitutu , qeyri-kommersiya, qeyri-partizan 501(c)(3) təşkilatı, çoxnəsilli vətəndaşlıq təhsili, sivil diskurs və vətəndaş iştirakı vasitəsilə Amerika demokratiyası nı inkişaf etdirmək üçün onun görkəmli irsini və ömürlük işini davam etdirir. Daha çox məlumat üçün OConnorInstitute.org saytına daxil olun. Əlaqə: Meg Lewis , Kommunikasiya Meneceri, [email protected] MƏNBƏ: Sandra Day O'Connor İnstitutu