Bir Pentaqon nəzarət orqanı açıqlayıb ki, Birləşmiş Ştatlar münaqişə zamanı İran hücumları nəticəsində onlarla təyyarə, o cümlədən ən azı 30 ədəd MQ-9 Reaper dronu itirib və ABŞ tərəfindən istifadə olunan yüzlərlə bina və qurğu zədələnib və ya məhv edilib. Müdafiə Nazirliyinin baş müfəttişi tərəfindən bazar ertəsi dərc olunan hesabat, 28 fevraldan 30 iyuna qədər davam edən müharibədə Vaşinqtonun çəkdiyi itkilər barədə ilk rəsmi məlumatı təqdim edir. Bundan əlavə, hesabatda ABŞ-ın sursat ehtiyatlarının azaldığı və təchizat zəncirində “darboğazlarla” üzləşdiyi etiraf edilir ki, bu da Prezident Donald Trampın dəfələrlə etdiyi təkziblərlə ziddiyyət təşkil edir. Bazar ertəsi Tramp bildirib ki, ABŞ “tariximizdə heç vaxt olmadığı qədər mükəmməl və elit silahlar” istehsal edir. Əvvəllər o, ABŞ mediasının çatışmazlıqlar barədə xəbərlərindən sonra ABŞ-ın “demək olar ki, limitsiz” sursata malik olduğunu iddia etmişdi. Müharibə boyu – fevralın sonunda ABŞ-İsrailin İrana hücumları ilə başlayan – Tehran körfəz regionundakı ABŞ bazalarını və aktivlərini müntəzəm olaraq bombalayıb. Bu hücumların əksəriyyətində Körfəz ölkələri və Vaşinqton gələn zərbələrin qarşısının alındığını və dəf edildiyini bildirmişdi. Lakin Pentaqonun hesabatı regiondakı ABŞ qüvvələrinə və obyektlərinə milyonlarla dollarlıq əhəmiyyətli zərər və itkilərin olduğunu göstərir ki, bu da əvvəllər etiraf ediləndən xeyli çoxdur. Bəs ABŞ-ın İrana qarşı müharibəsində hansı itkiləri olub? Neçə ABŞ hərbi personalı həlak olub? Pentaqonun hesabatında deyilir ki, Müdafiə Nazirliyi müharibə zamanı ən azı 11 ABŞ hərbi personalının “döyüşdə həlak olduğunu”, yeddisinin isə “qeyri-düşmən hadisələrdə” öldüyünü bildirib. Ən azı altı nəfər martın 1-də Küveytin Şuaiba Limanında ; bir nəfər eyni gündə Səudiyyə Ərəbistanında ; üç nəfər iyulun 17-də İordaniyanın Muwaffaq al-Salti aviabazasında, yaxud Al Azraq bazasında; və bir nəfər iyulun 19-da İraqın Ərbil aviabazasında İran hücumları nəticəsində həlak olub. Hesabatda əlavə edilib ki, martın 12-də İraqda KC-135 tipli reaktiv yanacaqdoldurma təyyarəsinin qəzaya uğraması nəticəsində ən azı altı personal həlak olub, iyulun 1-də isə Ərəb dənizində MH-60S helikopterinin qəzaya uğraması nəticəsində daha bir nəfər ölüb. Bu ölümlər artıq ictimaiyyətə məlum idi. Hesabatda əlavə edilib ki, 30 iyuna qədər ən azı 417 ABŞ hərbi personalı İran hücumlarında yaralanıb. ABŞ neçə təyyarə itirib? ABŞ-ın itkiləri cəbhə xətti qırıcılarından və hücum təyyarələrindən tutmuş, havada yanacaqdoldurma tankerlərinə, havadan idarəetmə təyyarələrinə, xilasetmə helikopterlərinə və pilotsuz müşahidə təyyarələrinə qədər hər şeyi əhatə edirdi. F-15E : Bu iki yerlik 30 milyon dollarlıq qırıcı təyyarələrdən ən azı dördü məhv edilib. Hava-yer zərbələri, eləcə də hava-hava döyüşləri üçün istifadə olunan bu iki mühərrikli qırıcı-bombardmançı təyyarələrdən üçü martın 1-də Küveyt üzərində dost atəşi ilə vurulub. Dördüncüsü aprel ayında İran üzərində döyüş zamanı vurulub. Bütün ekipajlar xilas edilib. F-35A : ABŞ-ın yüksək müdafiə olunan hava məkanına nüfuz etmək üçün nəzərdə tutulmuş qiymətli gizli çoxməqsədli qırıcılarından ən azı biri mart ayında İran atəşində zədələnib. A-10 : Əsasən yerdəki qoşunlara yaxın hava dəstəyi vermək üçün nəzərdə tutulmuş ağır zirehli yerüstü hücum təyyarələrindən ən azı biri İran atəşi ilə vurulub. KC-135 : ABŞ döyüş təyyarələrinin uçuş məsafəsini və dözümlülüyünü artıran bu böyük havada yanacaqdoldurma tankerlərindən ən azı yeddisi zədələnib və ya məhv edilib. Biri martın 12-də İraqda yanacaqdoldurma missiyası zamanı qəzaya uğrayıb, altı ekipaj üzvünün hamısı həlak olub; digər beşi Səudiyyə Ərəbistanında İran raketləri və dronları tərəfindən yerdə zədələnib. Yeddinci təyyarə də İraq hadisəsində iştirak edib və ümumi itki sayına daxil edilib. E-3 Sentry : Bu havadan erkən xəbərdarlıq və idarəetmə təyyarələrindən ən azı biri Səudiyyə Ərəbistanının Şahzadə Sultan aviabazasında sonrakı İran zərbəsi nəticəsində yerdə zədələnib. HH-60W helikopteri: Bu dörd pərli, iki mühərrikli, orta yüklü hərbi helikopterlərdən ən azı biri döyüş axtarış və xilasetmə missiyası zamanı İran atəşi ilə zədələnib. MQ-4C Triton : Əsasən dəniz kəşfiyyatı və müşahidəsi üçün nəzərdə tutulmuş bu 240 milyon dollarlıq yüksək hündürlükdə, uzun müddətli pilotsuz müşahidə təyyarələrindən ən azı biri aprel ayında qəzaya uğrayıb. AH-6 helikopteri: ABŞ qüvvələri İranda döyüş axtarış və xilasetmə əməliyyatı zamanı bərpa olunmaz hesab edildikdən sonra bu kiçik, yüksək manevrli helikopterlərdən dördünü məhv edib. AH-64 Apache : İki nəfərlik ekipaj üçün tandem kokpitlə tikilmiş bu iki mühərrikli, dörd pərli hücum helikopterlərindən ən azı biri iyunun 8-də Hörmüz boğazı yaxınlığında vurulub. MH-60S : ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin bu çoxməqsədli helikopterlərindən ən azı biri iyulun 1-də Ərəb dənizində qəzaya uğrayıb. Dörd ekipaj üzvündən üçü yaralanaraq xilas edilib, dördüncüsü isə itkin düşmüş kimi qeyd olunub. MQ-9 Reaper : Müşahidə, kəşfiyyat toplama və dəqiq zərbələr üçün istifadə olunan bu uzun müddətli silahlı pilotsuz təyyarələrdən 30-a qədəri məhv edilib. İran ordusu Hörmüz boğazı yaxınlığında müşahidə və hücum dronlarını bir neçə dəfə vuraraq ABŞ aktivlərinə daha çox zərər vurduğunu iddia edib. Tehran bu ayın əvvəlində ABŞ-a məxsus Dive-LD sualtı aparatını da ələ keçirib. ABŞ hərbi bazaları regionda hansı itkilərə məruz qalıb? Hesabatda ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) iddiası bir daha vurğulanıb ki, İran hücumları münaqişə zamanı Küveyt, Bəhreyn, Qətər, BƏƏ, Səudiyyə Ərəbistanı, İraq, Oman və İordaniyadakı ABŞ hərbi obyektlərində yüzlərlə bina və qurğunu zədələyib və məhv edib. Bu zərərlər barədə əlavə təfərrüatlar və ya xüsusiyyətlər verilməyib. Əvvəlki hesabatlardan bilirik ki, İran hücumları səbəbindən bir neçə ABŞ obyekti müvəqqəti olaraq bağlanıb və ya köçürülüb. Hesabatda qeyd olunub ki, İrana qarşı ABŞ hərbi kampaniyasından “əvvəl və kampaniya zamanı adekvat dəniz bazalarının və dəstək limanlarının yaradılması əhəmiyyətli çətinliklər törədib”, bu da “donanmanın yenidən təchizatı üçün limanlardan istifadə etmək üçün ev sahibi ölkənin giriş icazələri ilə bağlı mürəkkəbliklərdən və qeyri-müəyyənliklərdən irəli gəlir”. “Logistika dəstəyini və infrastrukturunu Dieqo Qarsiyaya köçürməklə bağlı problem məsafə olub, uzun dəniz tranziti 14-18 günlük logistika dövrləri tələb edir”, – hesabatda CENTCOM-a istinadən deyilir. İran hücumları Körfəzdəki ABŞ diplomatik obyektlərinə necə zərər verib? Nəzarət orqanının hesabatında qeyd olunub ki, İraq, Küveyt, Səudiyyə Ərəbistanı və BƏƏ-dəki ABŞ diplomatik obyektləri İran hücumlarından zərər çəkib, ümumi təxmini dəyəri 184 milyon dollar təşkil edib. Bundan əlavə, Vaşinqton Bağdad, Qüds, Təl-Əviv, Qahirə, Amman, Küveyt şəhəri və Maskatda verilən gediş əmrləri və səyahət məhdudiyyətləri səbəbindən tikinti layihələrinin gecikmələri nəticəsində ayda təxminən 24,5 milyon dollar xərc çəkib. İraq Hesabatda ABŞ Dövlət Departamentinə istinadən deyilir ki, İraq missiyası iyunun sonuna qədər 600-dən çox hücumla üzləşib, bu da təxminən 157 milyon dollara başa gəlib. Ərbildəki ABŞ Baş Konsulluğunun yeni konsulluq kompleksində bir neçə bina zədələnib. Bağdaddakı ABŞ Səfirliyi “lakin daha az dərəcədə” zərər çəkib, hesabatda deyilir, əlavə edərək ki, Bağdad Beynəlxalq Hava Limanı yaxınlığında yerləşən Bağdad Diplomatik Dəstək Mərkəzi geniş zərər görüb. Küveyt Martın 5-də Küveyt şəhərindəki ABŞ Səfirliyi “regional gərginliklər”, hücumlar və səfirlik obyektlərinə dəyən zərər səbəbindən fəaliyyətini dayandırıb, hesabatda deyilir, bu da təxminən 14,75 milyon dollara başa gəlib. Səudiyyə Ərəbistanı Martın 3-də iki İran dronu Riyaddakı ABŞ Səfirliyinə zərbə endirərək maddi zərər vurub, bu da təxminən 11,5 milyon dollara başa gəlib. BƏƏ Dubaydakı ABŞ Baş Konsulluğu bir kommunal binaya zərər görüb, ABŞ Dövlət Departamenti bildirib, bu da təxminən 120.000 dollara başa gəlib.