RİYAD — Səudiyyə Məlumat və Süni İntellekt Təşkilatının (SDAIA) prezidenti Dr. Abdullah Alghamdi bildirib ki, Səudiyyə Ərəbistanının dördüncü tədbirə ev sahibliyi etməsi, Krallığın 2026-cı ili Süni İntellekt İli elan etməsindən sonra müstəsna bir ilə təsadüf edir. O, çərşənbə axşamı Riyadda keçirilən UNESCO-nun Süni İntellektin Etikası üzrə Qlobal Forumunun (GFEAI 2026) dördüncü buraxılışının açılış sessiyasında çıxış edərkən deyib: “Bu, Krallığın süni intellekti tərəqqi, rəqabətqabiliyyətlilik və insan inkişafının hərəkətverici qüvvəsi kimi inkişaf etdirməyə sadiqliyini əks etdirir”. Səudiyyə Ərəbistanı və Birləşmiş Millətlər Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatının (UNESCO) birgə ev sahibliyi etdiyi forum, “Etik Süni İntellekt İdarəçiliyi üçün Qlobal Əməkdaşlığın Transformasiyası” mövzusu altında sentyabrın 17-dək davam edəcək. Forum SDAIA tərəfindən, UNESCO və Süni İntellekt Tədqiqatları və Etikası üzrə Beynəlxalq Mərkəzlə (ICAIRE) tərəfdaşlıq çərçivəsində, həmçinin Milli Təhsil, Mədəniyyət və Elm Komissiyası ilə koordinasiyada təşkil olunur. Forum UNESCO-ya üzv dövlətlərin nazirlərini, siyasətçiləri, ekspertləri, tədqiqatçıları, akademiklərini, hökumət və beynəlxalq təşkilatların nümayəndələrini bir araya gətirir. Açılış nitqində Alghamdi bildirib ki, Krallıq süni intellektə yanaşmanın yeni texnologiyaların qəbulundan daha geniş olduğunu erkən mərhələdə dərk edib. Bu, qurumları, tənzimləyici çərçivələri, insan və texniki imkanları, habelə beynəlxalq tərəfdaşlıqları əhatə edən inteqrasiya olunmuş milli ekosistemin qurulmasını tələb edir. O qeyd edib ki, Səudiyyə rəhbərliyi məlumat və süni intellekt fəaliyyətlərinin milli səviyyədə institusionallaşdırılmasına gələcəyə yönəlmiş yanaşma nümayiş etdirib ki, buna misal olaraq 2019-cu ildə SDAIA-nın yaradılması göstərilə bilər. Onun Direktorlar Şurasına Vəliəhd Şahzadə və Baş Nazir Mohammed bin Salman sədrlik edir. Alghamdi əlavə edib ki, bu institusional çərçivə 2022-ci ildə Riyadda ICAIRE-nin yaradılması ilə beynəlxalq səviyyəyə qədər genişləndirilib. Mərkəz sonradan UNESCO-nun himayəsinə keçib və tədqiqatları dəstəkləmək, siyasətlər hazırlamaq, imkanları inkişaf etdirmək, beynəlxalq əməkdaşlığı gücləndirmək və süni intellekt etikası prinsiplərini praktiki alətlərə və təcrübələrə çevirmək üçün fəaliyyət göstərir. SDAIA rəhbəri qeyd edib ki, Krallıq fərdlərin məxfiliyini və hüquqlarını gücləndirmək üçün 2021-ci ildə Şəxsi Məlumatların Mühafizəsi Qanununu qəbul edib. Bu, məlumatların təsnifatını, paylaşılmasını, əlçatanlığını, qorunmasını və istifadəsini tənzimləyən milli məlumat idarəçiliyi siyasətləri və nəzarətlərinin inteqrasiya olunmuş sistemi ilə müşayiət olunub. Alghamdi bildirib ki, Krallıq 2022-ci ildə UNESCO-nun Tövsiyəsinə uyğun olaraq Süni İntellekt Etikası Prinsiplərini işə salıb. Bu prinsiplər süni intellekt sistemlərinin inkişafı və istifadəsində ədalətliliyi, məxfiliyi, təhlükəsizliyi, şəffaflığı və hesabatlılığı gücləndirir. O, həmçinin qeyd edib ki, Krallıq insan potensialının qurulmasına geniş sərmayə qoyub, əsas biliklərin yayılmasından və istedadların müəyyən edilməsindən tutmuş akademik və peşəkar təlimlərin təmin edilməsinə və ixtisaslaşmış təcrübənin inkişafına qədər. O bildirib ki, milli “SMAI” təşəbbüsü vasitəsilə bir milyondan çox faydalanan şəxs süni intellektin əsasları üzrə təlim keçib. Öz çıxışında UNESCO-nun Baş Direktorunun müavini Åsa Regnér foruma ev sahibliyi etdiyi və təşkil etdiyi üçün Səudiyyə Ərəbistanına minnətdarlığını bildirib, təşkilatın Krallıqla tərəfdaşlığının xüsusi əhəmiyyətini qeyd edib. O, Səudiyyə Ərəbistanının UNESCO-nun Hazırlıq Qiymətləndirmə Metodologiyası (RAM) prosesini keçən il tamamladığını açıqlayıb. Regnér süni intellektdə qadınların imkanlarından və istedadlarından daha çox istifadə etməyə çağırıb: “Biz universitet məlumatlarından bilirik ki, gənc qadınlar əhəmiyyətli akademik uğurlar əldə edirlər. Onlar güclü intellektual potensial və istedad mənbəyini təmsil edirlər, lakin bu imkanlar əmək bazarında və ya süni intellektlə bağlı qərar qəbul etmə proseslərində həmişə tam istifadə olunmur”. Forumun panel müzakirələri UNESCO-ya üzv dövlətlərin nazirlərini, siyasətçiləri, ekspertləri və mütəxəssisləri bir araya gətirir. Onlar süni intellekt etikası və idarəçiliyi, prinsipləri süni intellekt texnologiyalarının məsuliyyətli inkişafını və istifadəsini dəstəkləyən praktiki tədbirlərə çevirmək yolları, habelə süni intellektlə bağlı çağırışların həllində beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsi və süni intellektin insanlara və cəmiyyətə xidmət etməkdə təsirinin maksimuma çatdırılması səylərini müzakirə edirlər. Üç günlük forumun 30-dan çox sessiya və seminarında 1 200-dən çox iştirakçı və 100-dən çox spiker iştirak edir.