ƏR-RİYAD : Yəmən husiləri ilə mübarizə aparan Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi koalisiya çərşənbə günü (sentyabrın 16-sı) üsyançıları İslamın müqəddəs şəhəri Məkkəni hədəf almaqda ittiham edib. Bu, bütün müsəlman dünyasında qəzəbə səbəb olub və regionu bürüyən münaqişəni dərinləşdirib. İranın dəstəklədiyi husilər və Səudiyyə Ərəbistanının dəstəklədiyi Yəmən hökuməti arasında yenidən alovlanan döyüşlər Ər-Riyadı da cəlb edib; husilər krallığa qarşı dəniz blokadası elan edərək Qırmızı dənizdəki gəmilərini hədəf alıblar. Keçən həftəki sürətli hücum nəticəsində qrup Yəmənin Qırmızı dəniz sahillərinin və Bab əl-Məndəb boğazının tam nəzarətini ələ keçirib. Bu boğaz Səudiyyə Ərəbistanının neft ixracı üçün həyati əhəmiyyətli bir arteriyadır, çünki daha geniş Yaxın Şərq müharibəsi Hörmüz boğazı strateji gəmiçilik marşrutunu boğur. Husilər Ər-Riyadın hər il milyonlarla zəvvarı cəlb edən Səudiyyə Ərəbistanının Məkkə şəhərinə doğru gedən üsyançılara məxsus pilotsuz təyyarəni vurduğu barədəki hesabatını dərhal rədd ediblər. Husilərin siyasi bürosundan Hazem əl-Əsəd X platformasında yazıb: “ Məkkəni hədəf almaqla bağlı iddialar əvvəllər də istifadə edilmiş köhnəlmiş yalandır və artıq heç kimi aldatmır”. Səudiyyə koalisiyası cavab tədbirləri görəcəyini və müqəddəs yerlərin təhlükəsizliyinin “qırmızı xətt” olduğunu xəbərdar edib. Koalisiyanın sözçüsü Türki əl-Maliki tərəfindən X platformasında paylaşılan bəyanatda deyilir: “İki Müqəddəs Məscidin və zəvvarların təhlükəsizliyi qırmızı xəttdir və Koalisiyanın Birgə Qüvvələr Komandanlığı Terrorçu Husi Milisinə qarşı lazımi və çəkindirici tədbirlər görməkdən çəkinməyəcək”. 57 müsəlman ölkəsindən ibarət blok olan İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı bu “dəhşətli” hücumu pisləyib. Səudiyyə Ərəbistanı çərşənbə axşamı Məkkədə və krallığın Yəmənlə həmsərhəd olan cənub bölgələrində mümkün hücumlar barədə qısa xəbərdarlıqlar yayımlamışdı. Fevral ayında Yaxın Şərq müharibəsi başlayandan bəri Məkkədə verilən ilk xəbərdarlıqlar, Yəməndən atılan ballistik raket və pilotsuz təyyarə hücumları nəticəsində krallığın cənubunda 13 nəfərin yaralanmasından bir gün sonra gəldi. Döyüşlər iyul ayında, illərdir Yəmənin şimal bölgələrini nəzarətdə saxlayan husilərin Yəmən hökumət qüvvələrinə qarşı genişmiqyaslı hücum başlatması ilə alovlandı. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının məlumatına görə, Ərəbistan yarımadasının ən kasıb ölkəsindəki münaqişə sentyabrın əvvəlindən bəri 82 000 insanın evlərini tərk etməsinə səbəb olub. Yəmənin BMT-dəki daimi nümayəndəsi Abdullah əl-Səədi bildirib ki, yəmənlilər “torpaqlarının hər qarışında milli qurumları bərpa etmək” üçün mübarizə aparırlar və beynəlxalq ictimaiyyəti husilərə qarşı tədbir görməyə çağırıb. “DÜŞMƏN VƏ EKSTREMİST” Yəmənin bu çağırışı Səudiyyə Ərəbistanı və Misirin husilərin həyati əhəmiyyətli su yolunda hücumundan sonra Qırmızı dənizdə sərbəst naviqasiya tələb etdiyi vaxta təsadüf edib. Səudiyyə Ərəbistanının faktiki lideri Vəliəhd Şahzadə Məhəmməd Salman və Misir Prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi çərşənbə axşamı Misir prezidentliyinin bildirdiyinə görə, Hörmüz və Bab əl-Məndəb ( Qırmızı dənizi Aden körfəzi ilə birləşdirir) vasitəsilə “dəniz naviqasiyasının azadlığını və təhlükəsizliyini təmin etməyə” çağırıblar. 2022-ci ildən bəri səngimiş olan Yəmən vətəndaş müharibəsinin yenidən alovlanması Ər-Riyadı cavab verməyə tələsdirib. ABŞ mediası keçən həftə Səudiyyə vəliəhd şahzadəsinin Prezident Donald Trampdan ABŞ-ın müdaxiləsi üçün şəxsi xahiş etdiyini, lakin rədd edildiyini bildirmişdi. Husilər Bab əl-Məndəbdə Səudiyyə gəmiləri istisna olmaqla, naviqasiyaya heç bir təhlükə olmadığını israr ediblər. Su yolunda hər hansı hücumlar onu gəmiçilər üçün daha az cəlbedici edə bilər. Boğazda yaranan pozulma Misirin də çətinlik çəkməsinə səbəb ola bilər, çünki Qırmızı dəniz Süveyş kanalına açılan qapıdır və Qahirə bu kanaldan əhəmiyyətli xarici gəlirlər əldə edir. Kanal gəlirləri hazırda husilərin 2023-cü ildə Qırmızı dənizdə gəmiçiliyə hücum etməyə başlamazdan əvvəlki səviyyənin təxminən yarısı qədərdir. Onlar bu kampaniyanın İsrailin Həmasa qarşı Qəzzadakı müharibəsi zamanı fələstinlilərlə həmrəylik əlaməti olduğunu bildirmişdilər. Çərşənbə axşamı Qətər Bab əl-Məndəbin bağlanacağı təqdirdə dəhşətli nəticələr barədə xəbərdarlıq edərək, bunun “bütün dünya üçün fəlakətli olacağını” bildirib. Husilər həmçinin dünyanın aparıcı xam neft ixracatçısı olan Səudiyyə Ərəbistanında neft infrastrukturunu hədəf alaraq, qlobal qiymətlərin 100 ABŞ dolları barel həddini keçməsinə kömək ediblər. Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi koalisiya hücumlarla “krallığın suverenliyini qorumaq üçün qətiyyətlə” məşğul olacağını və “bu... düşmən və ekstremist yanaşmanı çəkindirmək üçün bütün lazımi əməliyyat tədbirlərini” görəcəyini bildirib. Husi hərbi sözçüsü Yəhya Saree çərşənbə axşamı bildirib ki, Səudiyyə Ərəbistanı son 24 saat ərzində Yəmənə 52 hava zərbəsi endirib və onu məktəblər və körpülər də daxil olmaqla mülki obyektləri hədəf almaqda ittiham edib. Lakin Ər-Riyadın zərbələri qrupun qazanclarını geri qaytara bilməyib. ABŞ rəsmisi çərşənbə axşamı AFP-yə bildirib ki, ABŞ hərbi işçi qrupu hücumlarla üzləşən Səudiyyə qüvvələri üçün kəşfiyyat mübadiləsini və planlaşdırma yardımını gücləndirmək üzərində işləyir.