Hindistanın Milli Fond Birjası (NSEI.NS) 225,69 milyard rupi (təxminən 2,3 milyard dollar ) dəyərində ilkin kütləvi təklifini (İPO) abunə üçün açıb. Birja məlumatlarına görə, cümə axşamı səhər saat 10:13-ə qədər təklif 0,08 dəfə abunə edilib. Bu hadisə, Hindistanın maliyyə bazarlarında əhəmiyyətli bir inkişaf olaraq qiymətləndirilir. Bu maliyyə hadisəsi ilə yanaşı, Hindistanın rəqəmsal ödənişlər sahəsindəki ən böyük nailiyyətlərindən biri olan Vahid Ödəniş İnterfeysi (UPI) sistemində tətbiq edilən yeni komissiya haqqları ölkədə geniş müzakirələrə səbəb olub. Əvvəllər bütün xidmətləri pulsuz təklif edərək nağdsız əməliyyatları populyarlaşdıran UPI , gələn aydan etibarən 20 dollardan yuxarı ödənişləri qəbul edən ticarətçilərdən 0,4% komissiya tutacaq. Hindistan Milli Ödəniş Korporasiyası (NPCI) tərəfindən çərşənbə axşamı elan edilən bu qərar, 2 000 rupidən (20,84 dollar) yuxarı əməliyyatlara şamil ediləcək. 75 000 rupidən yuxarı əməliyyatlar üçün isə komissiya 300 rupi ilə məhdudlaşdırılacaq. Hökumət bu addımı müdafiə edərək, onun Hindistanın nağdsız iqtisadiyyata keçidinə mane olmayacağını bildirir. Lakin tənqidçilər bu fikirlə razılaşmırlar. Bəzi tənqidçilər hökumətin əvvəllər “rəqəmsal ictimai sərvət” kimi təsvir etdiyi bir xidmət üçün niyə haqq tətbiq etdiyini sorğulayırlar. Baş nazir Narendra Modinin siyasi rəqibləri isə hökuməti ABŞ-ın təzyiqlərinə boyun əyməkdə ittiham edirlər. Hindistan Milli Konqresi partiyası, bu addımın PhonePe, Google Pay və Amazon kimi Amerika şirkətlərinin xeyrinə olacağını iddia edir. Amazon Pay-in ödəniş təcrübəsi direktoru Girish Krishnan və Meta-nın WhatsApp Pay rəhbəri Kunal Şah kimi fintex şirkətlərinin nümayəndələri isə bu addımı müsbət qarşılayıblar. Onlar bildirirlər ki, bu, UPI-nin uğurunun əsasını təşkil edən istehlakçılar, kiçik mağaza sahibləri və mikro müəssisələr üçün sıfır xərc prinsipinə toxunmayacaq. Paytm kimi digər populyar ödəniş tətbiqləri də bu tədbirin ticarətçilərdən əlavə gəlir gətirəcəyini qeyd edib. 2020-ci ildə Hindistan hökuməti rəqəmsal əməliyyatları təşviq etmək üçün UPI vasitəsilə ödənişləri qəbul edən ticarətçilər üçün endirim dərəcəsini sıfıra endirmişdi. Bu addımdan sonra 2025-ci ilin yanvarına qədər təxminən altı il ərzində UPI üzərindəki əməliyyat dəyəri 10 dəfə artaraq 213 trilyon rupiyə çatmışdı. Dünya Bankı bu ilin əvvəlində qeyd etmişdi ki, UPI rəqəmsal ödənişləri istifadəçi üçün nağd pul kimi hiss etdirirdi: ani, universal qəbul edilən və istifadə nöqtəsində pulsuz. Lakin BharatPe fintex şirkətinin keçmiş baş direktoru Ashneer Grover kimi şəxslər bu yeni komissiya haqqını tənqid edərək, “ UPI üzərindəki hər hansı bir vergi sadəcə vergi yığımıdır” deyiblər. Bəzi şərhçilər isə bu addımın insanları nağd əməliyyatlara qayıtmağa təşviq edəcəyini düşünürlər. NPCI-nin sentyabr ayı məlumatlarına görə, UPI ödəniş sistemi hər iki dəqiqədə orta hesabla 1,1 milyondan çox əməliyyat həyata keçirir. Yanvar ayında Hindistan hökuməti UPI-nin gündəlik əməliyyat həcminə görə Visa-nı geridə qoyduğunu, Hindistandakı rəqəmsal ödənişlərin 85%-ni və qlobal miqyasda 50%-ni təşkil etdiyini bildirmişdi. Bu rəqəmlər ABŞ Ticarət Nümayəndəliyinin diqqətini cəlb etmiş və bu ilin əvvəlindəki hesabatında Hindistanın elektron ödəniş xidmətlərini tənzimləyən siyasətlərin “xarici təchizatçılar üzərində Hindistanın yerli təchizatçılarını dəstəklədiyini, qeyri-bərabər rəqabət mühiti yaratdığını” qeyd etmişdi. Yeni komissiya haqqları bu kontekstdə daha da böyük əhəmiyyət kəsb edir və Hindistanın rəqəmsal iqtisadiyyatının gələcək istiqaməti ilə bağlı suallar doğurur.