Birləşmiş Millətlər Təşkilatının dəstəklədiyi insan haqları üzrə ekspertlər qrupu, ABŞ -ın fevral ayında İran ın Minab şəhərindəki məktəbə və Lamerd dəki idman mərkəzinə endirdiyi iki zərbənin müharibə cinayəti təşkil edə biləcəyinə dair əsaslı şübhələr olduğunu açıqlayıb. Bu zərbələr nəticəsində 178 -dən çox insan, o cümlədən 120 uşaq həlak olub. İran üzrə Müstəqil Beynəlxalq Faktaraşdırma Missiyasının yeni hesabatında, ABŞ -ın fevral ayında başlayan İran müharibəsi zamanı davranışları və İran hökumətinin dekabrın sonlarında başlayan ümummilli etirazlara reaksiyası araşdırılıb. Hesabat Cenevrə dəki BMT İnsan Hüquqları Şurasına təqdim ediləcəkdir. BMT ekspertləri, ABŞ qüvvələrinin Minab şəhərindəki Şəcərə Təyyibə İbtidai Məktəbi nə hücuma görə məsuliyyət daşıdığına dair əsaslı şübhələr olduğunu bildirib. İran rəsmilərinin məlumatına görə, bu hücum nəticəsində 150 -dən çox insan, o cümlədən təxminən 120 məktəbli həlak olub. Missiya bu hücumu mülki şəxslərin ölümü və mülki infrastruktura ziyan vuran fərqsiz hücum kimi qiymətləndirərək, beynəlxalq hüquqa əsasən müharibə cinayəti olduğunu qeyd edib. Hesabata görə, ABŞ yüksək rütbəli İran hərbi komandirinin hadisə yerində olduğuna dair kəşfiyyat məlumatlarına əsaslanıb, lakin zərbəni endirməzdən əvvəl məlumatı adekvat şəkildə yoxlaya bilməyib. İstintaqçılar hədəf kəşfiyyatını yeniləməməyi və binanın hərbi obyekt olduğunu təsdiqləməməyi sadəcə səhlənkarlıqdan daha artıq hesab ediblər. Onlar qeyd ediblər ki, ABŞ zərbələri məktəb binasına yönəldərkən, mülki obyektə zərbə endirmək riskinin əhəmiyyətli dərəcədə fərqində olub və bunun baş verməsi ehtimalına qarşı ehtiyatsız davranıb. ABŞ rəsmiləri əvvəllər hərbi əməliyyatların silahlı münaqişə qanunlarına uyğun aparıldığını bildirmişdilər. İran isə sistematik hüquq pozuntuları iddialarını ardıcıl olaraq rədd edib. ABŞ Prezidenti Donald Tramp iyun ayında İran dakı qızlar məktəbinə heç kimin qəsdən hücum etmədiyini bildirmişdi. Lakin Reuters agentliyi, ilkin daxili ABŞ hərbi araşdırmasının Minab dakı ölümcül zərbəyə görə ABŞ qüvvələrinin məsuliyyət daşıdığını göstərdiyini xəbər vermişdi. Pentaqon o vaxtdan bəri araşdırmanı genişləndirib, lakin hər hansı ilkin nəticələr dərc etməyib. BMT ekspertləri məktəbin açıq şəkildə müəyyən edilə bilən mülki obyekt olduğunu və onun hərbi məqsədlər üçün istifadə olunduğuna dair heç bir dəlil tapmadıqlarını vurğulayıblar. Ekspertlər Lamerd dəki idman mərkəzinə endirilən zərbə ilə bağlı da oxşar nəticəyə gəliblər. Hesabatda qeyd olunur ki, hücum yaxınlıqdakı yaşayış binalarına və bir məktəbə ziyan vurub, 22 mülki şəxsin ölümünə və yaralanmasına səbəb olub. Bu zərbə də fərqsiz olaraq qiymətləndirilib və müharibə cinayəti kimi təsnif edilib. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı isə mart ayında verdiyi açıqlamada, ABŞ qüvvələrinin həmin gün Lamerd şəhərinə heç bir zərbə endirmədiyini bildirmişdi. BMT missiyasının araşdırması həmçinin İran hakimiyyətinin keçən ilin dekabr ayının sonlarında başlayan etirazlar zamanı mülki şəxslərə qarşı geniş yayılmış və sistematik hücumlar həyata keçirdiyini aşkar edib. Bu hücumlara qanunsuz qətllər, işgəncələr, özbaşına həbslər, məcburi itkin düşmələr və ifadə azadlığına ciddi məhdudiyyətlər daxildir. Hüquq müdafiəçiləri, 1979 -cu il inqilabından bəri ən böyük repressiya zamanı həlak olanlar arasında təsadüfi şəxslərin də olduğunu bildirirlər. Tehran isə bu hadisələrə görə sürgündə olan müxaliflər və xarici düşmənlər, o cümlədən ABŞ və İsrail tərəfindən dəstəklənən “terrorçuları və iğtişaşçıları” günahlandırıb. Araşdırma ölənlərin sayını müstəqil şəkildə təsdiq edə bilmədiyini, lakin ölənlərin və yaralananların sayının rəsmi rəqəmlərdən ( 3 038 ölü, 25 000 yaralı) qat-qat yüksək olduğuna inandığını qeyd edib. Hökumətin etirazlara reaksiyası – zorakılıq və qətllər, internetin kəsilməsi və ölüm cəzasının tətbiqi, əvvəlki fikir ayrılıqlarını yatırma modellərindən əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənən bir eskalasiya olaraq qiymətləndirilib.