Kanadanın Baş Naziri Mark Karney bu həftə Avropa İttifaqının ilk assosiativ üzvü olmaq təklifini təmin etdi. Bu, Kanadanın ABŞ-dan asılılığını azaldaraq inkişaf edə biləcəyini nümayiş etdirmək kampaniyasında əsasən simvolik bir qələbədir. İndi AB və Kanada təklifin nə anlama gəldiyini müəyyənləşdirməli və bəzi AB üzv dövlətlərinin müxalifəti, həmçinin uzun müddətdir ABŞ ilə sıx əlaqələri olan Kanada hərbi rərsmilərinin tərəddüdləri kimi məsələlərlə üzləşməlidirlər. Təklif və müdafiə, enerji, kritik minerallar və süni intellekt sahələrində daha çox əməkdaşlıq vədləri ABŞ ilə ticarət müharibəsi və Prezident Donald Trampın Kanadanı 51-ci ştat etmək barədə təkrarlanan təhdidləri dövrünə təsadüf edir. Karney cümə axşamı Avropa Parlamentində etdiyi çıxışında Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Leyen tərəfindən təklif olunan “assosiativ üzv” terminini istifadə etmədi, lakin onun ambisiyasını yüksək qiymətləndirdiyini bildirdi. Bəzi AB ölkələri etiraz etdi, Almaniya isə Kanada ilə daha dərin münasibətləri dəstəkləsə də, bu adın yenidən nəzərdən keçirilməli olduğunu bildirdi. AB assosiativ üzvü üçün heç bir presedent və ya hüquqi tərif yoxdur. Üç Avropa diplomatı elandan təəccübləndiklərini bildirdilər. Beynəlxalq ticarət hüquqşünası və Wilfrid Laurier Universitetinin dosenti Barri Appleton bildirdi ki, Kanadaya “mövcud olmayan bir status, öz üzvləri ilə razılaşdırılmamış bir qurum tərəfindən, öz konstitusiyasının qarşılığında nə verə biləcəyimizi məhdudlaşdırdığı sahələrdə təklif edilib”. Appleton səlahiyyətlərin federal və əyalət hökumətləri arasında necə bölündüyünə istinad edirdi. O, İsveçrənin Avropa İqtisadi Bölgəsinə daha sərbəst çıxış əldə etmək üçün iyirmi ildən çox danışıqlar apardığını bildirdi. Bu arada, Tramp Avropa ilə “bir çox şeydə” ticarəti dayandıracağı ilə hədələdi və Kanadanı assosiativ üzv etmək təklifini “gülünc” adlandırdı. Sussex Strategy Group-un baş vitse-prezidenti və keçmiş Baş Nazir Paul Martinin keçmiş müşaviri Qreq Makİçern dedi: “Baş nazirin terminologiyaya ilişib qalmamağı və inanılmaz dərəcədə qeyri-müəyyən ABŞ administrasiyası ilə işləyərkən qurduğumuz yeni münasibətlərə daha çox diqqət yetirməsi ağıllıdır. Bu, baş nazirin ABŞ ilə danışıqlar apararkən Kanadanın başqa variantları olduğunu açıq şəkildə bildirməsi üçün həqiqətən də böyük bir təsir nöqtəsidir.” Karney bildirib ki, Kanada və AB rəsmiləri oktyabrın sonunda Monrealda keçiriləcək sammitdə detalları müzakirə edəcəklər. Çərşənbə günü Kanada 10 Şimali Atlantika üzv dövlətindən ibarət Britaniya rəhbərliyindəki sürətli reaksiya hərbi tərəfdaşlığına qoşulmaq üçün müraciət etdi. Karney Kanadanın ABŞ-dan müdafiə asılılığını, xüsusilə də geniş Arktika bölgəsində azaltmağa söz verdi və iyul ayında Kanadanın donanması üçün on ikiyə qədər sualtı qayıq tikmək üçün Almaniyanın TKMS şirkətini seçdiyini elan etdi. Buna baxmayaraq, yüksək rütbəli hərbi liderlər Kanadanın ABŞ ilə əlaqələrini kəsməyin demək olar ki, qeyri-mümkün olduğunu, Avropanın da təhlükəsizlik üçün ABŞ-dan asılı olduğunu bildiriblər. Kanadanın Müdafiə Nazirliyi və Kanada Silahlı Qüvvələri şərh sorğularına cavab verməyib. Carleton Universitetinin beynəlxalq münasibətlər professoru Filipp Laqasse dedi: “ Kanada ABŞ ordusu və ya kəşfiyyatı ilə əlaqələrini heç vaxt kəsə bilməyəcək, çünki biz onlarla qitə müdafiə münasibətlərindəyik. Onlar bu aktivlərin böyük əksəriyyətini təmin edirlər, buna görə də biz əməkdaşlıq etməli olacağıq.” Laqasse bildirdi ki, coğrafiya Kanadanın hücum halında hərbi dəstək üçün hələ də ABŞ-dan asılı olduğunu göstərir. “ Avropadan heç bir flotiliya gəlmir,” o dedi. “ AB-dən mənəvi dəstək, yəqin ki, gözləyə biləcəyimiz ən çox şeydir.” Hökumətin məlumatına görə, AB Kanadanın ümumi ticarətinin təxminən 9%-ni təşkil edir. Kanada ixracatının təxminən 70%-ni ABŞ-a göndərir. Toronto Universitetinin siyasi iqtisadiyyat və qlobal məsələlər üzrə professoru Mark Manger bildirdi ki, AB rəsmiləri Kanadanın telekommunikasiya və süd sektorlarını açmaqdan imtina etməsindən məyus olublar. Kanadanın 27 üzvlü AB ilə ticarət müqaviləsi olsa da, 10 ölkə onu ratifikasiya etməyib. Kanada kənd təsərrüfatı qrupları tez-tez AB qaydalarının ət ticarətinin əksəriyyətini effektiv şəkildə bloklamasından və durum buğdasına təsir edən proteksionist tədbirlərdən şikayətlənirlər. Bəzi kənd təsərrüfatı qrupları həmçinin Avropanın daha sıx ticarət münasibətlərində pestisid məhdudiyyətlərini Kanada fermerlərinə tətbiq edə biləcəyindən narahatdırlar. McGill Universitetinin ABŞ-Kanada münasibətlərinə fokuslanan tədqiqatçısı Diya Cianq bildirdi ki, Karneyin AB ilə yaxınlaşmaq səyləri Kanadanın ABŞ ilə gərgin münasibətlərindən yaranan təzyiqlərin bir hissəsini azalda bilər, lakin öz fəsadlarını da gətirəcək. “Bu, Kanadanın iş üçün açıq olduğu mesajını verir, lakin AB ilə hər hansı yeni münasibətlərin danışıqlarının logistikası çətin olacaq, çünki bu, həm AB tərəfindən, həm də əyalətlərdən konsensus tələb edir,” Cianq dedi.