ROMA -- İtaliya səhiyyə orqanları artan temperaturun və uzun isti mövsümlərin ağcaqanadların Qərbi Nil virusunu daha geniş əraziyə, ilin daha çox ayında yaymasına kömək etdiyini göstərən dəlillər görürlər. Yerli səhiyyə orqanlarının məlumatına görə, bu il İtaliyada indiyədək 650-dən çox infeksiya qeydə alınıb ki, bu da Avropada qeydə alınan bütün halların təxminən yarısını təşkil edir. İtaliyanın Milli Səhiyyə İnstitutunun (ISS) tədqiqatçısı Antonino Bella bildirib: “İqlim dəyişikliyi ilə əlaqəli yüksək temperaturlar ağcaqanadların çoxalmasına və ötürülmə mövsümünü uzatmasına kömək edir, bu da yoluxmuş ağcaqanadların virusu insanlara yayma ehtimalını artırır”. Qərbi Nil virusu 2020-ci ildən bəri İtaliyada endemik hesab olunur, o vaxtdan bəri hallar artmağa başlayıb və indi hər yay və erkən payızda qeydə alınır. Yoluxmuş insanların təxminən 80%-də heç bir simptom inkişaf etmir, digərlərinin əksəriyyəti isə yüngül qripəbənzər xəstəlik keçirir. Ağır nevroloji fəsadlar halların kiçik bir hissəsində, əsasən yaşlılar və əsas sağlamlıq problemləri olan insanlarda baş verir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu ilki hallar sayı son mövsümlərlə ümumilikdə uyğundur. Lakin Bella izah edib ki, isti temperaturlar ağcaqanadların çoxalmasına şərait yaradır və ötürülmə mövsümünün bəzən noyabr ayına qədər davam etməsinə səbəb ola bilər. Bir vaxtlar əsasən təsirlənməyən ərazilərdə infeksiyalar getdikcə daha çox qeydə alınır ki, bu da virusun ölkə daxilində tədricən genişlənməsini əks etdirir. İtaliyanın virusla bağlı təcrübəsi şimalda yerləşən Avropa ölkələrinin diqqətini cəlb edir. Belçika tədqiqat qrupu ölkədə yerli olaraq qazanılmış Qərbi Nil hallarının qeydə alınmasından sonra İtaliyanın tədqiqat və nəzarət sistemini öyrənmək üçün keçən may ayında ISS-i ziyarət edib. Hollandiya bu il 2020-ci ildən bəri ilk dəfə olaraq iyirmidən çox Qərbi Nil halı, eləcə də bir neçə ölüm qeydə aldığını bildirib. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının Avropa ofisində Pandemiya Təhdidləri, Yoluxucu Xəstəliklər və AMR Bölməsinə rəhbərlik edən Marc-Alain Widdowson deyib: “Şübhəsiz ki, istiləşən hava virusun və vektorun daha çox ölkədə çoxalma dövrünü genişləndirəcək”. O əlavə edib: “İqlim dəyişikliyinin hər şey olduğunu deməmək üçün diqqətli olmalısınız, lakin şübhəsiz ki, istiləşən iqlim daha uzun ağcaqanad mövsümü deməkdir, beləliklə vektorlar daha uzun müddət yaşaya bilər. İsti temperaturlar həm də virusun özünün daha yaxşı yaşaması deməkdir”. Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, İtaliyanın ağcaqanadları, quşları, qan donorlarını və insan infeksiyalarını izləyən geniş monitorinq şəbəkəsi də ölkənin niyə bu qədər çox hal aşkar etdiyini izah etməyə kömək edir. Widdowson istiləşən iqlimi, biomüxtəlifliyin itkisini və torpaq istifadəsindəki dəyişiklikləri qeyd edərək deyib: “Fəaliyyətin artmasına kömək etdiyini düşündüyümüz müəyyən tendensiyalar var”. O əlavə edib ki, daha uzun ağcaqanad mövsümü ötürülmə üçün daha çox imkan yaradır, quş müxtəlifliyinin azalması isə virusun effektiv rezervuarları olan növlərə üstünlük verə bilər. İyun ayında Avropa Xəstəliklərin Qarşısının Alınması və Nəzarəti Mərkəzi (ECDC) xəbərdarlıq edib ki, Avropada istiləşmə tendensiyası müşahidə olunduğundan — istilik dalğaları və daşqınlar daha tez-tez və şiddətli hala gəldiyindən, yaylar uzanıb istiləşdiyindən — Aedes albopictus və Aedes aegypti kimi invaziv ağcaqanad növləri üçün şərait daha əlverişlidir. Denge, sarı qızdırma, çikungunya, zika və Qərbi Nil viruslarını ötürdüyü bilinən Aedes aegypti 2022-ci ildən bəri Kiprdə yayılıb və digər Avropa ölkələrinə də yayıla bilər. On il əvvəl Aedes albopictus ağcaqanadı səkkiz Avropa ölkəsində yayılmışdı, 114 region təsirlənmişdi. ECDC bildirib ki, bu il ağcaqanad 13 ölkədə və 337 regionda yayılıb.