Danimarka , ABŞ Prezidenti Donald Trampın Vaşinqtona Qrenlandiyanın təhlükəsizliyi üzərində “daimi nəzarət” vermək və Rusiya ilə Çin hərbi bazalarının Arktika ərazisində yerləşməsini qadağan etmək barədə “məcburi” razılaşmasını alqışlayıb. Lakin Danimarka və Qrenlandiya – muxtar Danimarka ərazisi – şənbə günü bildiriblər ki, ABŞ ilə hər hansı bir razılaşma Qrenlandiyanın suverenliyini pozmayacaq və iki ölkə gələn həftə Nyu-Yorkda Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasında müqaviləni imzalayacaq. Danimarkanın Xarici İşlər Naziri Lars Lokke Rasmussen sosial media paylaşımında deyib: “Uzun müddət davam edən qeyri-müəyyənlik, ümid edirəm ki, Arktika və Şimali Atlantikada təhlükəsizliyi, bununla da NATO və Avropa daxilindəki ümumi təhlükəsizliyimizi gücləndirən, eyni zamanda [Danimarka] Krallığının qırmızı xətlərinə hörmət edən məcburi bir razılaşma ilə əvəz olunacaq”. Tramp 2025-ci ilin yanvarında Ağ Evə qayıtdıqdan sonra dəfələrlə Vaşinqtonun Qrenlandiyanı strateji səbəblərdən nəzarətdə saxlamalı olduğunu israr etmiş, bu da NATO müttəfiqi Danimarkanı narahat etmiş və alyansdan sərt etirazlara səbəb olmuşdu. Razılaşmanın əsas detalları, o cümlədən ABŞ-ın özünüidarə edən Danimarka ərazisindəki hərbi mövcudluğunun miqyası və xarici siyasət və resurslar üzərində hər hansı rəsmi səlahiyyətin Vaşinqtona verilib-verilməyəcəyi açıqlanmayıb. Qrenlandiyanın Baş Naziri Jens-Frederik Nielsen razılaşmanın “ Qrenlandiyanın maraqlarını tanıyır” və “hamımızın xeyrinədir” deyib. Danimarkanın Baş Naziri Mette Frederiksen isə bunun “ NATO və Avropa üçün əladır”, çünki “ Arktika və Şimali Atlantika Bölgəsində ümumi təhlükəsizliyimizi gücləndirir” deyib. “Qarışıq hisslərim var” Lakin Qrenlandiyanın paytaxtı Nuukda sakinlərin qarışıq hissləri var idi. “Razılaşmanın nə olduğunu və ya nəyin imzalandığını dəqiq bilmirəm. Amma ABŞ və Tramp xatırlandıqda, qarışıq hisslərim olur. Qrenlandiyaya hazırda nə qədər diqqət yetirilməsindən tamamilə rahat deyiləm”, – 29 yaşlı bərbər Soren Kreutzmann AFP xəbər agentliyinə bildirib. “Ümid edirik ki, liderlər yaxşı bir razılaşma əldə ediblər, çünki ölkəmiz həm havadan, həm də dənizdən qorunmalıdır. Danimarka uzun illər buna kifayət qədər diqqət yetirməmişdi”, – 64 yaşlı pedaqoq Bibbi Kleist Jepsen deyib. Daha əvvəl ABŞ-ın Qrenlandiyaya “sahib olması” lazım olduğunu bildirən Tramp , Vaşinqtonun ərazidə dərhal böyük hərbi mövcudluq qurmağa başlayacağını elan edib. O deyib: “Bundan sonra heç bir ABŞ rəqibi bizim açıq yazılı razılığımız olmadan Qrenlandiyada baza qura, Qrenlandiyada hərbi mövcudluğa sahib ola və ya Qrenlandiyada həssas investisiyalar edə bilməz”. Tramp , istiləşən Arktika bölgəsində üstünlük uğrunda strateji mübarizə getdikcə Rusiya və Çinin Qrenlandiyada möhkəmlənməyə çalışdıqları barədə dəfələrlə xəbərdarlıq edib. Dövlət Departamenti onların bunu etməsinə icazə verilməyəcəyinə heç bir şübhə yeri qoymayıb. Dövlət Departamenti rəsmisi bildirib: “Bu razılaşma Çin və Rusiyanın Qrenlandiyada baza qura bilməyəcəyinə, Qrenlandiyaya qoşun göndərə bilməyəcəyinə və həssas sektorlara investisiyaların qarşısını almaq üçün lazımi mexanizmlərin mövcud olduğuna zəmanət verir”.