Nyu-York -- ABŞ-ın dəstəklədiyi Sülh Şurası , Prezident Donald Trampın atəşkəs planının çətinliklərlə üzləşdiyi bir vaxtda, Qəzzada yenidənqurma və idarəetməyə başlamaq üçün altı aylıq, 2,45 milyard dollarlıq bir plan təklif edir. Çərşənbə günü BMT Baş Assambleyası çərçivəsində Nyu-Yorkda keçirilən şura iclasında, idarəçilər böyük maneələrin hələ də aradan qaldırılmalı olduğunu etiraf edərək, işlərə başlamaq üçün 66 layihədən ibarət bir plan təqdim etdilər. Layihələrə İsrail-Həmas müharibəsinə son qoymaq üçün Trampın 20 bəndlik planını dəstəkləmək məqsədi daşıyan iddialı infrastruktur, təhsil və səhiyyə təşəbbüsləri daxildir. Şura, “Ehtiyac böyükdür” deyərək, Qəzzada fiziki zərərin tam bərpası üçün orta müddətdə təxminən 35,2 milyard dollar , növbəti 10 ildə isə əlavə 71,4 milyard dollar xərclənəcəyini qeyd etdi. Təklif əsasən müharibədən dağılmış ərazinin yenidən qurulması xərclərini ödəmək üçün potensial donorlara yönəlib. 10 oktyabrda qüvvəyə minən atəşkəs, Sülh Şurasının rəhbərliyi altında Qəzzanın yenidən qurulması üçün daha geniş bir prosesə yol açmalı idi. Plana İsrail hərbi qüvvələrinin Qəzzadan əlavə çıxarılması, Həmasın tərksilah edilməsi, beynəlxalq sülhməramlı qüvvələrin gəlişi və ərazinin gündəlik işlərini idarə etmək üçün yeni, apolitik Fələstin hökuməti daxil idi. O, həmçinin müharibədən zərər çəkmiş Qəzzanın yenidən qurulması üçün iddialı bir proqram nəzərdə tuturdu. Lakin ABŞ-ın dəstəklədiyi plan əsasən dayanıb. Atəşkəs ən ağır döyüşləri dayandırsa və humanitar şərait yaxşılaşsa da, İsrail ordusu Qəzzada nəzarətini genişləndirərək hazırda ərazinin təxminən 60%-ni işğal edir. Həmas silahlarını təhvil verməyib. Beynəlxalq hərbi qüvvə və yeni hökumət hələ də Qəzzaya daxil olmayıb və yenidənqurma başlamayıb. Fələstinlilərin böyük əksəriyyəti çadır düşərgələrində və ya keçmiş evlərinin xarabalıqlarında yaşamağa davam edir. Şuranın yüksək nümayəndəsi Nikolay Mladenov , irəliləyişin əsasən Həmasın tərksilah edilməsindən asılı olduğunu bildirib – bu addımı qrup atmaqdan imtina edib. Lakin o, həmçinin İsrailə hərbi əməliyyatlarını azaltması üçün təzyiq göstərib. O, “Çox açıq demək istəyirəm ki, biz təqvimə bağlı deyilik” deyib. “Biz bunun işlədiyinə əmin olmaq istəyirik.” Şuranın qarşısında duran əsas suallar təkcə yenidənqurma planlarını deyil, həm də ərazidə təhlükəsizliyi təmin etmək üçün nəzərdə tutulan beynəlxalq qüvvənin yerləşdirilməsi, yeni hökumətin formalaşdırılması, Həmasın tərksilah edilməsi planları və çox ehtiyac duyulan tikinti materiallarının gətirilməsi üçün bir vaxt cədvəlini müəyyən etməkdir. ABŞ generalı Jasper Jeffers , Qəzza üçün planlaşdırılan beynəlxalq sabitləşdirmə qüvvəsinin komandiri, Həmasın tərksilah edilməsi ilə bağlı çətin məsələni həll etmək üçün beş addımlı bir yanaşma təsvir etdi. Bu, Kosovo və Mərakeşdən gələn qoşunlarla çoxmillətli birliyin ilk dalğasının yerləşdirilməsi ilə başlayır, ardınca Albaniya və Qazaxıstandan əlavə heyət gələcək. Onların vəzifəsi ərazini tərksilah etmək və Həmasın bütün hərbi infrastrukturunu ləğv etmək olacaq. O, məqsədin təhlükəsizlik nəzarətini tədricən müvəqqəti hökumətə təhvil vermək olduğunu, bundan sonra İsrailin öz qüvvələrini geri çəkməsinin gözlənildiyini bildirib. ___ Bu hesabatın hazırlanmasında Qüdsdən Associated Press müxbirləri Josef Federman və Julia Frankel , həmçinin Vaşinqtondan Ben Finley iştirak ediblər.