ABŞ Prezidenti Donald Tramp çinli həmkarı Si Cinpin i Vaşinqtonda keçiriləcək üç günlük sammitə başlaması münasibətilə hərbi təyyarələrin uçuşu və 30 metrlik qırmızı xalça ilə qarşılayıb. Nadir bir addım olaraq, Tramp Çin lideri ilə hava limanında görüşüb, bu zaman ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri orkestri uçuş zolağında marş ifa edib və ABŞ ilə Çin bayraqları dalğalanıb. Tramp və birinci xanım Melania Tramp Si və həyat yoldaşı Penq Liyuan ı çərşənbə axşamı Merilenddəki Joint Base Andrews hərbi bazasında qarşılayıblar. Si-nin 2015-ci ildən bəri Vaşinqtona ilk səfəri olan bu yüksək səviyyəli səfərin qapalı görüşlər, dövlət şam yeməyi və süni intellektdən tutmuş İran müharibəsi və Tayvan a qədər geniş ticarət barışığına qədər bir çox müzakirə mövzusunu əhatə edəcəyi gözlənilir. Çin Kommunist Partiyası nın lideri yerli vaxtla saat 17:39-da (Bakı vaxtı ilə 22:39) Air China təyyarəsi ilə eniş edib. Fəxri qarovul təyyarəyə yaxınlaşaraq qırmızı xalçanın hər iki tərəfində dayanıb, bu zaman iki limuzin yaxınlaşıb. Si və Penq təyyarədən düşüb və iki cütlük əl sıxışıb. Onlar qısa söhbət etdikdən sonra qırmızı xalça ilə yanaşı gedərək foto çəkdiriblər. Ordu Hərbi Hava Qüvvələri Orkestri ABŞ himnini ifa edərkən iki B-1 təyyarəsi üzərindən uçub. Bu səsdən sürətli təyyarələr ABŞ-ın döyüş arsenalının əsas hissəsidir. Xoş sözlər mübadiləsindən sonra iki cütlük ayrı-ayrı nəqliyyat vasitələri ilə Vaşinqtona yola düşüb. Bu, 1962-ci ildən bəri ABŞ prezidentinin xarici lideri bazada şəxsən qarşılaması ilk haldır və bu, Trampın bu səfərə verdiyi əhəmiyyəti göstərir. 1962-ci ildə o zamankı Prezident Con F. Kennedi Britaniyanın Baş Naziri Harold Makmillan ı qarşılamışdı. Həmçinin çərşənbə günü ABŞ Xəzinədarlıq katibi Skott Bessent ABŞ və Çinin ticarət barışığını yanvar ayına qədər uzadacağını elan edib. Trampın bəzi mallara tətbiq etdiyi tarif dərəcələrini azaltması müqabilində Si-nin nadir torpaq minerallarına qoyulan məhdudiyyətləri yumşaltmasını nəzərdə tutan razılaşmanın noyabrın 10-da başa çatması gözlənilirdi. Çin Baş Nazirinin müavini He Lifenq ilə görüşdən sonra danışan Bessent, iki ölkə arasında daha əsaslı ticarət sazişinin olub-olmayacağını müzakirə etdiklərini bildirib. Çinin dövlət xəbər agentliyi Sinxua tərəfindən dərc olunan yazılı bəyanatda Si bildirib ki, həm Çin , həm də ABŞ “böyük millətlərdir və onların xalqları böyük xalqlardır”. O deyib: “İki ölkə rəqib deyil, tərəfdaş olmalıdır”. Melania Tramp marşrutun planlaşdırılmasında yaxından iştirak etdiyini bildirib. O, Fox News -a deyib ki, Tramp Si-ni hava limanında şəxsən qarşılamaq qərarını “onların əla münasibətləri olduğu üçün” verib. Si-ni səfərdə partiyanın Siyasi Bürosunun Daimi Komitəsinin üzvü, onun sağ əli kimi qəbul edilən Cai Qi , baş nazirin müavini He Lifenq , xarici işlər naziri Vanq Yi , eləcə də Pekindən digər nümayəndələr və səfirlər müşayiət edirlər. Sinxua tərəfindən yayımlanan bəyanatda Si deyib: “Çin millətinin böyük dirçəlişini həyata keçirmək və Amerikanı yenidən böyük etmək tamamilə birgə mövcud ola, bir-birini gücləndirə və dünyaya fayda verə bilər”. O, həmçinin səfərin “uğurlu nəticələr verəcəyinə” əminliyini ifadə edib. Si-nin özü ilə hər hansı iş adamlarını gətirib-gətirmədiyi bəlli deyil. Çin şirkətlərini ABŞ-a gətirmək, Çinin iş təcrübələri, subsidiyaları və artıq istehsal gücü ilə bağlı suallar doğura bilər ki, bunların hamısı Si və ya onun partiyasının istədiyindən daha çox tənqid və suallara səbəb ola bilər. Trampın may ayında Pekinə səfəri zamanı onu Apple -dan Tim Kuk , Tesla -dan Elon Mask və Nvidia -dan Jensen Huanq da daxil olmaqla, ABŞ-ın ən böyük şirkətlərindən bir qrup texnologiya rəhbəri müşayiət edirdi. ABŞ-ın süni intellekt şirkətlərinin liderləri cümə axşamı keçiriləcək möhtəşəm dövlət şam yeməyində iştirak etməyə hazırlaşırlar. Si-nin səfəri cümə günü başa çatacaq. Tramp sənaye daxilindən süni intellektin potensial təhlükələri ilə bağlı son xəbərdarlıqları “fırıldaq” adlandırıb və hər iki ölkə bu sektorda dominantlıq əldə etmək üçün yarışır. Si-nin səfəri amerikalıların Çinə münasibətinin istiləşdiyi bir vaxta təsadüf edir. Chicago Council on Global Affairs tərəfindən aparılan son sorğu göstərib ki, amerikalıların 41%-i Çinin ərazi iddialarını ABŞ üçün təhlükə hesab edir. Bu rəqəm 2022-ci ildəki 52%-dən aşağı düşüb. Amerikalıların yarıdan çoxu – 57%-i – ABŞ-ın Pekinlə əməkdaşlıq etməli və əlaqələr qurmalı olduğuna inanır. Qeyd edək ki, bu statistika ABŞ-ın siyasi spektrini əhatə edir. Maga kimi tanınmayan Respublikaçıların 57%-i əməkdaşlığı dəstəkləyir, həmçinin əksər Demokratlar, həm mülayim, həm də liberal Demokratlar da. Lakin Trampın sadiq bazasının əksəriyyəti – 63%-i – ABŞ-ın Çinlə əlaqələrini məhdudlaşdırmağı dəstəkləyir ki, bu da onların Si-ni isti qarşılaması ilə ziddiyyət təşkil edir. Ağ Evdəki qarşılanma mərasimlərindən başqa, Melania Tramp həmçinin Smitsonian Milli Asiya İncəsənət Muzeyi nə səfər planlaşdırıb ki, çinli həmkarına iki ölkə arasındakı mədəni əlaqələri göstərsin. Ağ Evin bildirdiyinə görə, bu əlamətdar səfər Milli Arxiv binasında tarixi bir notla başa çatacaq, burada cütlüklər “Amerika və Çin münasibətləri üçün əhəmiyyətli” olan qeydlər də daxil olmaqla mühüm sənədlərə baxacaqlar. Əlavə məlumatlar Brandon Drenon tərəfindən təqdim edilib.