Kapital qazancı vergisi (CGT) gələn ay sərt büdcə təqdim etməyə hazırlaşan kansler Con Heyli tərəfindən mümkün gəlir mənbəyi kimi geniş şəkildə qeyd edilib. Bu necə işləyir və onu daha da artırmağın müsbət və mənfi cəhətləri nələrdir? CGT nədir? Bir aktiv – istər səhm, istər biznes, istərsə də icarəyə verilən əmlak olsun – satarkən, onu aldığınız vaxtdan bəri dəyərindəki artıma görə kapital qazancı ödəyirsiniz. Bu, tam olaraq o qədər də sadə deyil: digər investisiyalardan yaranan zərərləri və əmlakın yaxşılaşdırılmasına qoyulan investisiya xərclərini çıxmaqla CGT ödənişinizi azalda bilərsiniz. Lakin mahiyyət etibarilə, bu, aktiv satıldıqda əldə edilən mənfəətə tətbiq olunan vergidir. Hazırda CGT dərəcəsi əsas dərəcəli vergi ödəyiciləri üçün 18% , yüksək dərəcəli vergi ödəyiciləri üçün isə 24% təşkil edir. "Carried interest" adlı mübahisəli sistemdə qazancını mənfəətin bir hissəsi kimi alan Siti fond menecerləri üçün 32% daha yüksək dərəcə də mövcuddur. Leyboristlər 2024-cü ildə hakimiyyətə gəldikdən sonra bütün bu dərəcələr əhəmiyyətli dərəcədə artıb, çünki əvvəlki kansler Reyçel Rivz sərvəti daha çox vergiyə cəlb etməyi seçmişdi – məsələn, əsas dərəcə əvvəllər 10% idi. HMRC -nin son məlumatları göstərdi ki, bu və digər dəyişikliklər nəticəsində 2024-25-ci illərdə CGT-dən əldə olunan gəlir 89% artıb. Bu dəyişikliklərə son Mühafizəkar hökumət dövründə başlanan CGT üçün vergidən azad şəxsi müavinətlərin azaldılması da daxildir. CGT-nin artırılmasını kimlər tələb edir? Solçu düşüncə mərkəzləri və siyasətçilər iddia edirlər ki, aktiv saxlamaqdan əldə edilən qazancı işləməklə qazanılan maaşdan daha aşağı dərəcə ilə vergiyə cəlb etmək ədalətsizdir. (Məsələn, gəlir vergisinin əsas dərəcəsi 20% -dir.) Fiskal Araşdırmalar İnstitutu (IFS) tərəfindən irəli sürülən başqa bir arqument isə odur ki, bu, davranışı təhrif edir: məsələn, insanları aktivləri bir biznes daxilində saxlamağa təşviq edir. May ayında Ves Stritinq Leyboristlər Partiyasının rəhbərliyinə göz dikərkən, CGT-ni "işləyən sərvət vergisi" adlandırmışdı – tamamilə yeni bir vergi yaratmaq perspektivi ilə müqayisədə. Stritinqin Leyboristlər Partiyasının sağ cinahındakı mövqeyini nəzərə alsaq, onun əsas verginin daha yüksək dərəcələrini dəstəkləməsi partiya daxilində bu fikrin nə qədər geniş yayıldığını vurğulayırdı. Birinci katib Luiza Heyq , Endi Bernhem in kabinetindəki güclü rolunu almadan əvvəl, "Renewal" jurnalında yazdığı məqalədə CGT dərəcələrinin "gəlir vergisi dərəcələrinə yaxınlaşdırılmalı" olduğunu iddia etmişdi. O, belə bir dəyişikliyin "vergi yükünü işi cəzalandırmaqdan, gündəlik iqtisadiyyatın inkişafına az töhfə verən qeyri-məhsuldar kapital yığımına doğru yönəltmək" üçün zəruri olduğunu bildirmişdi. CGT və gəlir vergisi dərəcələrinin bərabərləşdirilməsinin digər tərəfdarları arasında İctimai Siyasət Araşdırmaları İnstitutu (IPPR), Warwick Universiteti ndəki Vergi Təhlili Mərkəzi (CenTax), Resolution Foundation və TUC var.