Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı (EBRD) son hesabatında Yaxın Şərqdəki münaqişələrin enerji bazarlarına təsirini və neft qiymətlərinin artımını ətraflı şəkildə analiz edib. Bankın proqnozlarına görə, neftin qiymətinin bir barel üçün 180 ABŞ dollarına çatması mümkündür. Bu qiymət artımı, xüsusilə Hörmüz boğazının bağlanması fonunda baş verir ki, bu da qlobal istehsalın təxminən 14%-nin bazardan çıxmasına səbəb ola bilər. EBRD, neftin qiymətinin 2011–2014-cü illərin səviyyəsindən aşağı olduğunu, lakin Fars körfəzi ölkələrindən gələn neftin bazardan kənarda qalması halında qiymətlərin artacağını vurğulayır. Uzunmüddətli perspektivdə isə neftin qiymətinin 100 ABŞ dollarına qədər ucuzlaşacağı gözlənilir. Neft və qazın yüksək qiymətləri ixracatçı ölkələr, o cümlədən Azərbaycan üçün müsbət təsir göstərə bilər, lakin bu, karbohidrogen idxalçıları üçün mənfi nəticələr doğura bilər. EBRD-nin analitikləri, əgər neftin qiyməti uzun müddət 100 ABŞ dollarından yuxarı qalarsa, qlobal iqtisadi artımın 0,4 faiz bəndi azalacağını, inflyasiyanın isə 1,5 faiz bəndindən çox artacağını proqnozlaşdırır. Bu, enerji daşıyıcılarının qiymətlərinin yüksəlməsi ilə bağlıdır ki, bu da kimya məhsulları və metallarla bağlı tədarük zəncirlərində ciddi pozuntulara səbəb ola bilər. Hörmüz boğazı, gübrə istehsalı üçün xammalın qlobal ticarətinin 25-35%-ni təşkil edir. Bu səbəbdən, gübrə qiymətlərinin artması, əsas ərzaq mallarının qiymətlərinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. EBRD, artan geosiyasi qeyri-müəyyənliklərin enerji bazarlarının kövrəkliyini ortaya qoyduğunu və Yaxın Şərqdəki münaqişələrin enerji təhlükəsizliyinə diqqətin artmasına səbəb ola biləcəyini qeyd edir. Hesabatda, EBRD-nin fəaliyyət göstərdiyi ölkələrin əksəriyyəti üçün İranla birbaşa ticarət əlaqələrinin məhdud olduğu vurğulanır. Bu cür ticarət əlaqələri, Cənubi Qafqaz ölkələrinin, eləcə də Tacikistan və Türkmənistanın iqtisadiyyatları üçün daha böyük əhəmiyyət kəsb edir. Məsələn, Ermənistanın ümumi idxalının 3,7%-i, Azərbaycanın 3%-i, Gürcüstanın isə 1,7%-i İranın payına düşür. İran istiqaməti Türkiyə üçün də mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Nəticə etibarilə, EBRD-nin hesabatı, neft qiymətlərinin artmasının yalnız ixracatçı ölkələr üçün faydalı olmadığını, həm də qlobal iqtisadiyyata mənfi təsir göstərə biləcəyini ortaya qoyur. Bu, enerji bazarlarının kövrəkliyini artırır və geosiyasi qeyri-müəyyənliklərin artması ilə enerji təhlükəsizliyinə diqqətin artmasına səbəb ola bilər. EBRD, iyun ayında növbəti proqnozlarını dərc edərkən, əməliyyat regionları üzrə artım proqnozunun azalma istiqamətində yenidən baxılacağı ehtimalını da qeyd edir.