Rekord qıran El Nino quraqlıqlar, daşqınlar və istilik dalğaları ərzaq sistemlərini pozaraq inqrediyentlərin mövcudluğuna, keyfiyyətinə və qiymətlərinə təsir etdiyi üçün dünyanın bəzi aparıcı aşpazlarını menyularını yenidən düşünməyə məcbur edə bilər. Meksika nın Karib dənizi sahilində keçirilən Apapaxoa qastronomik festivalında kulinariya ulduzları dəyişən hava şəraitinin artıq onların mətbəxlərini necə formalaşdırdığını bölüşdülər. Braziliyalı aşpaz Alex Atala bildirdi ki, San Paulo dakı D.O.M. restoranında ənənəvi olaraq istifadə edilən qarışqalar indi yalnız xüsusi olaraq tələb edən müştərilər üçün mövcuddur. Danimarka da aşpaz Rasmus Munk kakaosuz şokoladla təcrübələr aparır, yapon aşpazları isə okean miqrasiya yolları dəyişdiyi üçün isti su balıqları ilə işləyirlər. Birləşmiş Millətlər Təşkilatı nın ekspertləri qlobal küləkləri və yağıntıları dəyişdirən, qeyri-sabit hava şəraitinə səbəb ola bilən iqlim fenomeni olan El Nino nun müstəsna dərəcədə güclü dövrünü proqnozlaşdırmışdılar. Aşpazlar üçün gözlənilməz təchizata uyğunlaşmaq getdikcə restoran idarə etməyin bir hissəsinə çevrilir. "Son üç ildə mən illik menyu hazırlayıram ki, onu bir çox dəfə, demək olar ki, həftəlik olaraq tənzimləməli oluram, çünki müəyyən məhsullar mövcud olmur", – Atala AFP -yə bildirib. O qeyd edib ki, El Nino daşqınlar və meşə yanğınları təzə məhsulların gecikməsinə və restoranlara çatana qədər keyfiyyətinə təsir etməklə nəqliyyatı da poza bilər. İqlim dəyişikliyi kulinariya ənənələrini təhdid edir. Atala bildirib ki, pozulma inqrediyentlərdən kənara çıxır və ənənəvi qidaların əldə edilməsi çətinləşdikcə potensial mədəni itki barədə xəbərdarlıq edib. İspan aşpaz Quique Dacosta ekstremal hava şəraitinin artıq Aralıq dənizi nin bəzi hissələrini viran qoyduğunu söyləyib. Onun Valensiya yaxınlığındakı Denia da yerləşən restoranı 2024-cü ildə demək olar ki, 250 nəfərin ölümünə səbəb olan və üzüm bağlarına, portağal bağlarına və əsas paella inqrediyenti olan Albufera düyüsü istehsal edən ərazilərə ziyan vuran leysan yağışlarının nəticələrindən təsirlənmişdi. "Belə bir intensivlikdəki hadisə birbaşa kulinariyamızın təbii əsasını təşkil edən xammallara zərbə vurur", – Dacosta AFP -yə bildirib. O qeyd edib ki, ekstremal hava şəraiti fırtınalı dövrlərdə müştərilərin rezervasiyaları ləğv etməsi ilə restoranlara gələnlərin sayına da mənfi təsir göstərir. Meksika nın Yukatan bölgəsində aşpaz Roberto Solis bu il qasırğaların olmamasının dəniz məhsullarına da təsir etdiyini bildirib. Qasırğalar rütubətə, okean cərəyanlarına və planktona təsir edir ki, bu dəyişikliklər onun Huniik restoranında istifadə olunan dəniz məhsullarına zəncirvari təsir göstərə bilər. Aşpazlar alternativlərə üz tuturlar. Danimarkalı aşpaz Rasmus Munk şokolad bazarındakı təzyiqin onun Kopenhagen dəki Alchemist restoranını alternativlər axtarmağa sövq etdiyini bildirib. "Hazırda hazırladığımız qeyri-şokoladı biz BSG -dən, yəni pivə istehsalından sonra qalan lifli qalıqdan hazırlayırıq", – o deyib. Yaponiya da da aşpazlar El Nino okean miqrasiya yollarını dəyişdirdiyi üçün dəniz məhsullarının mövcudluğundakı dəyişikliklərə uyğunlaşırlar. Osaka dakı La Cime restoranının aşpazı Yusuke Takada deyib: "Yaponiyada bu problem deyil, həmişə məhsul mövcuddur". Lakin mövcud növlər dəyişir. Digər aşpazlar su qıtlığının getdikcə daha ciddi narahatlıq doğurduğunu bildiriblər. Boqota da yerləşən El Chato restoranının kolumbiyalı aşpazı Alvaro Clavijo kakao pulpası və And kök yumruları kimi inqrediyentlərin təchizatının artıq azaldığını bildirib. Lakin onun ən böyük narahatlığı sudur. "İki il əvvəl suyun rasionlaşdırılması artıq hiss olunmağa başlamışdı və bu, bir restoranda çox mürəkkəbdir", – o deyib. San Fransisko dakı Atelier Crenn restoranının menyusunu iqlim problemlərini vurğulamaq üçün istifadə edən fransız əsilli aşpaz Dominique Crenn kulinariya sənayesinin qarşılaşdığı çətinliyi belə yekunlaşdırıb: " El Nino hər şeyi dəyişir". ( AFP -nin məlumatları ilə)