ABŞ Prezidenti Donald Tramp Konqresin təsdiqlədiyi immiqrasiya, irq və təhsil xərcləri üçün nəzərdə tutulan 800 milyon dollardan çox vəsaiti birtərəfli qaydada dayandırmaq qərarına gəlib. Ağ Ev bu addımları elan edən bəyanatında bildirib ki, Prezident Tramp Amerika vətəndaşlarına fayda verməyən israfçı və zərərli hökumət xərclərini azaltmaq üçün bütün mümkün vasitələrdən istifadə etməyə sadiqdir. Bu addım federal maliyyə ilinin sentyabrın 30-da başa çatmasına bir neçə gün qalmış atılıb. Ağ Evin bəyanatında qaçqınlara yardım, irqi azlıqların biznesinin inkişafı və xaricdəki təbiətin mühafizəsi də daxil olmaqla bir neçə proqram qeyd edilib. Bir neçə media orqanının məlumatına görə, bu vəsait immiqrasiya xidmətləri, xarici ölkələrə yardım, təhsil proqramları, səhiyyə tədqiqatları və azlıqlara məxsus bizneslərə dəstəyi əhatə edir. CQ Roll Call səhiyyə, təhsil və digər proqramlara təsir edən maliyyələşməni 810 milyon dollar olaraq qiymətləndirib, Politico isə ümumi ləğvin 1 milyard dollara yaxınlaşdığını bildirib. Bu addım Tramp administrasiyası ilə Konqres arasında ölkənin xərclərinə nəzarət uğrunda gedən mübarizədə son gərginliyi əks etdirir. Konstitusiya xərcləmə səlahiyyətini Konqresə verir, lakin Ağ Ev proqramların qanunsuz immiqrasiyanı dəstəklədiyini, irqi gərginliyi artırdığını və ətraf mühitə dair həyəcanverici yanaşmaları təşviq etdiyini bildirib. Ağ Ev Konqresi yan keçən, nadir hallarda istifadə olunan “cib ləğvi” adlanan texnikadan istifadə edir. Palatanın Təxsisatlar Komitəsinin sədri Senator Susan Collins bu addımı qanunsuz adlandırıb. Trampın Respublikaçılar Partiyasının üzvü olan və Meyn ştatında yenidən seçilmək uğrunda gərgin mübarizə aparan Collins deyib: “Bu, İdarəetmə və Büdcə Ofisinin Konqresin Konstitusiya ilə verilmiş xərcləmə səlahiyyətini sarsıtmaq üçün son cəhdidir. Konqresin təsdiqi olmadan ayrılmış vəsaitləri ləğv etmək üçün hər hansı bir cəhd qanunun açıq şəkildə pozulmasıdır.” Ötən il Ali Məhkəmə Trampın Konqresin təsdiqlədiyi 4,9 milyard dollarlıq xarici yardımı dayandırmaq üçün eyni taktikadan istifadə etməsinə mane olmaqdan imtina etmişdi, bu zaman məhkəmə prosesi davam edirdi. “Cib ləğvi” nədir? Tramp administrasiyası “cib ləğvi” kimi tanınan mübahisəli büdcə mexanizmindən istifadə edir. Bu yanaşmaya görə, Ağ Ev maliyyə ilinin sonuna o qədər yaxın bir zamanda pulun ləğvi üçün sorğu təqdim edir ki, Konqres vəsaitlərin müddəti bitməzdən əvvəl qanunla nəzərdə tutulmuş nəzərdən keçirmə müddətini başa çatdıra bilmir. Administrasiya bu hərəkəti israfçı xərcləri aradan qaldırmaq üçün bir tədbir kimi təsvir edib. CQ Roll Call bu qərarı “israfçı və zərərli xərcləri aradan qaldırmaq üçün tarixi bir hərəkət” adlandırıb. Hər iki partiyadan aparıcı konqres təxsisatçıları bu qərara etiraz ediblər. Onlar iddia ediblər ki, administrasiya Konqres tərəfindən icazə verilmiş pulun xərclənməsini qəsdən gecikdirib və sonra qanunvericilik təsdiqi almadan onu ləğv etməyə cəhd edib. Ağ Ev ABŞ Konqresinə qarşı. Son ləğv Ağ Ev ilə Konqres arasında federal xərclərə nəzarət üzərində gərginliyi artıracağı gözlənilir. ABŞ Konstitusiyası təxsisatlar üzərində səlahiyyəti Konqresə verir, icraedici orqan isə xərcləmə qanunlarının icrasına cavabdehdir. Mövcud qanuna əsasən, prezident Konqresdən əvvəllər icazə verilmiş vəsaitləri ləğv etməyi və ya dayandırmağı xahiş edə bilər. Administrasiya Konqres sorğunu nəzərdən keçirərkən bu pulu 45 gün müddətinə saxlaya bilər. Konqres ləğvi təsdiq edə, rədd edə və ya heç bir tədbir görməyə bilər. Əgər qanunvericilər icazə verilən müddət ərzində sorğunu təsdiq etməsələr, administrasiyanın ümumiyyətlə pulu buraxması gözlənilir. Son addım hökumət maliyyələşməsi ilə bağlı danışıqları da çətinləşdirə bilər. Hər iki partiyadan olan qanunvericilər sentyabrın 30-u son tarixinə yaxınlaşdıqca federal agentliklərdən xərclənməmiş pullar barədə hesabat vermələrini tələb edirlər. Tramp ötən il Konqresin təsdiqini almadan 4,9 milyard dollarlıq xarici yardımı ləğv etmək üçün eyni mübahisəli prosedurdan istifadə etmişdi. Bu hərəkət də Konqresin konstitusiya ilə verilmiş xərcləmə səlahiyyətlərindən narahat olan Demokrat və Respublikaçı qanunvericilərin etirazlarına səbəb olmuşdu. Müasir ləğv prosesi 1974-cü il Konqres Büdcəsi və Vəsaitlərin Saxlanmasına Nəzarət Aktı ilə müəyyən edilmişdir. Qanun prezidentin Konqresin ayırdığı pulu xərcləməkdən imtina etmək səlahiyyəti ilə bağlı mübahisələrdən sonra qəbul edilmişdir.