Tehranın yüksək səviyyəli diplomatının sözlərinə görə, İran Amerika Birləşmiş Ştatları ilə müharibəni bitirmək üçün rəsmi olaraq yeddi günlük yol xəritəsi təqdim edib və indi Vaşinqtonun cavabını gözləyir. Xarici işlər naziri Abbas Əraqçi cümə günü Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurasının binası qarşısında jurnalistlərə planın təfərrüatlarını açıqlayaraq, onun Qətər vasitəsilə Vaşinqtona çatdırıldığını bildirib. O deyib: “Yeddi günlük müddət Amerika Birləşmiş Ştatları bu planı qəbul edən kimi başlayacaq”. Əraqçi qeyd edib ki, ilkin addımlar dörd-beş gün çəkəcək, Hörmüz boğazı altıncı gün yenidən açılacaq və “yeddinci gün İranın nüvə proqramı ilə bağlı qarşılıqlı razılaşdırılmış mövzularda yekun razılaşma üçün ABŞ ilə danışıqlar başlayacaq”. Təklif və onun şərtləri: Plana əsasən, Vaşinqton İran limanlarına qarşı dəniz blokadasını qaldıracaq, İran neftinin satışına tətbiq edilən sanksiyaları ləğv edəcək, təxminən 12 milyard dollar dəyərində dondurulmuş İran aktivlərini azad edəcək və Livan və Yəmən də daxil olmaqla, regionda atəşkəsə riayət edəcək. Bunun müqabilində İran müharibədən əvvəl dünya ticarətindəki neft və qazın beşdə birinin keçdiyi və Tehranın əsas təsir rıçağına çevrilmiş Hörmüz boğazını yenidən açacaq. Əraqçi deyib: “Seçim indi Amerika Birləşmiş Ştatlarının üzərindədir. İran məcburiyyəti, təhdidləri və qorxutmanı qəbul etmir və təzyiq altında öz suveren hüquqlarından imtina etməyəcək. Deyə bilərəm ki, əgər ABŞ tərəfində razılaşmaya gəlmək və Hörmüz boğazını yenidən açmaq üçün ciddilik varsa, hər şey hazırdır”. Yəmən və Livan da daxil olmaqla, Yaxın Şərqdə bütün hərbi əməliyyatlara son qoyulması Tehranın tələbləri arasında idi. Çökmüş razılaşmanı əks etdirən plan: Yeddinci ayına qədəm qoymuş müharibəyə son qoymağı hədəfləyən bu təklif, Qətər və Pakistanın vasitəçiliyindən sonra 17 iyun tarixində Tehran və Vaşinqton arasında imzalanmış və danışıqlar üçün 60 günlük müddət müəyyən edən, lakin bir neçə həftə ərzində çökmüş anlaşma memorandumuna (MoU) çox bənzəyir. Hörmüz vasitəsilə gəmiçiliyə nəzarətlə bağlı texniki və qeyri-müəyyən şərtlər mübahisələrə səbəb oldu, çünki İran öz icazə qaydalarına məhəl qoymadığını iddia etdiyi gəmilərə atəş açmağa başladı, bu da ABŞ Prezidenti Donald Trampın iyul ayında razılaşmanı “bitmiş” elan etməsinə səbəb oldu. O vaxtdan bəri ABŞ cavab olaraq fasilələrlə İran ərazisinə və sahil bölgələrinə zərbələr endirib. Əraqçi çərşənbə axşamı Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasının kənarında Trampın elçisi Stiv Vitkoff ilə danışıqlar aparıb. Vitkoff görüşün “uzun” olduğunu və danışıqların “konstruktiv və ümidverici olacağına” ümid etdiyini bildirib. İran Prezidenti Məsud Pezeşkian bu həftə Fox News-a müharibəyə son qoymağın indi Vaşinqtondan asılı olduğunu deyib: “Bu müharibəni bitirmək istəyib-istəməmək Amerikanın seçimidir”. Ağ Evin bir rəsmisi CNN-ə bildirib ki, Tramp administrasiyası “vasitəçilər vasitəsilə müsbət və konstruktiv müzakirələr” aparır. Lakin analitiklər şübhəli qalırlar. Cenevrə Ali İnstitutundan Sayrus Şayeq deyib: “Əsasən heç nə həqiqətən dəyişməyib”, o, İranın müharibə zamanı qazandığı təsir rıçağını saxlamaq istədiyini, Vaşinqtonun isə iyun ayındakı çərçivəyə qayıtmağa müqavimət göstərdiyini iddia edib. Yeni razılaşmanın ABŞ-da noyabrda keçiriləcək aralıq seçkilərindən əvvəl böyük irəliləyiş əldə edəcəyi ehtimalı az görünür, baxmayaraq ki, Əraqçi cümə günü bunun əvvəlcədən əldə edilməsinin “daha yaxşı olacağını” deyib. Münaqişədə əsas vasitəçi olan Qətər , xarici işlər nazirinin cümə günü Pezeşkian ilə gərginliyin azaldılması və yenilənmiş dialoq şərtləri barədə danışdığını bildirib.