ABŞ , İrana qarşı müharibəni bitirmək məqsədi daşıyan əvvəlki danışıqlar çərçivəsində Tehrana mülki proqramda istifadə üçün uran satmağı təklif edib, lakin İran bunu rədd edib. Bu barədə bazar günü yüksək rütbəli ABŞ rəsmisi bildirib. Birləşmiş Millətlər Təşkilatındakı ABŞ səfiri Mayk Vals NBC-nin Meet the Press proqramında deyib: “Hətta bizim danışıqçılarımız onlara uran satmağı təklif etdilər”. O bildirib ki, razılaşma Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə əldə olunan razılaşmaya bənzəyəcəkdi, hansı ki, “onların qonşuluğunda sülhsevər bir proqramı var və onlar beynəlxalq hüquqa və yoxlama rejimlərinə əməl edirlər”. Vals deyib ki, ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyası İranın beynəlxalq hüquqa və Nüvə Silahlarının Yayılmaması Müqaviləsinə (NPT) uyğun öhdəliklərini yerinə yetirməsi şərti ilə mülki nüvə proqramını saxlamağa icazə verməyə açıq idi. Vals bildirib ki, Prezident Tramp İranın yüksək zənginləşdirilmiş urana çıxışının və ya yüksək zənginləşdirilmiş uranı bərpa etmək qabiliyyətinin olmamasını təmin etmək üçün Tehranın hazırda malik olduğu hər hansı belə materialı “təhvil verməsi” də daxil olmaqla, İranla məşğul olmaq üçün “bir sıra yollara” açıq idi. NPT-nin imzalayanı olan BƏƏ , nüvə elektrik stansiyasından elektrik enerjisi istehsal edir və 2009-cu ildə ABŞ ilə müqavilə imzalayıb. Bu müqavilələrə əsasən, BƏƏ daxili olaraq zənginləşdirilmiş uran istehsal etməməyə və işlənmiş yanacağı özü təkrar emal etməməyə razılaşıb. Tramp bildirib ki, Səudiyyə Ərəbistanı və ABŞ bu il mülki nüvə istifadəsi ilə bağlı razılaşma əldə ediblər, lakin detallar hələ ictimaiyyətə açıqlanmayıb və ABŞ prezidenti həmçinin iddia edib ki, razılaşma Riyadın mübahisəli İbrahim Sazişlərinə razılıq verməsindən asılıdır. Regionda Misir və Türkiyə də mülki nüvə proqramları həyata keçirir. Pakistan açıq şəkildə nüvə arsenalına malikdir, ekspertlər isə uzun müddətdir ki, İsrailin gizli şəkildə öz nüvə arsenalına sahib olduğuna inanırlar. Bu ölkələrin heç biri NPT-nin imzalayanı deyil. İran və ABŞ arasında əsas mübahisə mövzusu Tehranın hazırda malik olduğu uranla nə edilməsi və materialın gələcək tədarükünün nüvə silahı istehsalı üçün istifadə edilə bilməməsini necə və ya ümumiyyətlə təmin etmək olub. İran nüvə silahı yaratmaq planlarının olmadığını və malik olduğu və zənginləşdirdiyi hər hansı uranın yalnız elektrik enerjisi istehsalı, tibbi müalicə və elmi tədqiqatlar daxil olmaqla mülki məqsədlər üçün olduğunu israr edib. İranın 60 faiz saflıqda zənginləşdirilmiş 440 kq-dan (970 funt) çox urana malik olduğu təxmin edilir. Təxminən 90 faiz saflığa qədər zənginləşdirilmiş uran nüvə silahı üçün uyğundur. Uranın zənginləşdirilməsi, uran miqdarında ən radioaktiv izotopu ayırmağı əhatə edən mürəkkəb bir prosesdir. 2015-ci il Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planı (JCPOA) çərçivəsində İran iqtisadiyyatına qarşı sanksiyaların qaldırılması müqabilində uranın zənginləşdirilməsini ciddi beynəlxalq nəzarət altında 3,67 faizlə məhdudlaşdırmağa razılaşmışdı. Tramp 2018-ci ildə bu razılaşmanı İran üçün çox səxavətli olduğunu deyərək ləğv etdi. Sentyabrın 10-da Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (BAEA) İranın imzalayanı olduğu Nüvə Silahlarının Yayılmaması Müqaviləsinə “davamlı əməl etməməsi” ilə bağlı narahatlığını bildirdi. Müqaviləyə əsasən, İran nüvə silahı istehsal etməməyə və mülki məqsədlər üçün istifadə olunan uran tədarükünə nəzarət etmək üçün BAEA təminatlarına əməl etməyə razılaşır. Agentlik 2025-ci ilin iyun ayından, İsrail və ABŞ-ın 12 günlük müharibə çərçivəsində ölkədəki obyektlərə hücum etdiyi vaxtdan bəri əsas İran nüvə obyektlərinə çıxış əldə edə bilməyib. İran rəsmiləri BAEA-ya cavab olaraq bildiriblər ki, bu nəticə “ ABŞ və onun müttəfiqlərinin siyasi təzyiqi altında” əldə edilib və onlar müqavilə öhdəliklərinə hörmət etməyi dayandırmayıblar, lakin obyektlər ABŞ və İsrail hücumlarından təhlükəsiz olana qədər yoxlamalara icazə verə bilməzlər. Bəzən Tramp İranın malik olduğu zənginləşdirilmiş uranı məhv edəcəyini və ya zorla geri alacağını deyib. Aprel ayında ABŞ prezidenti İranı malik olduğu zənginləşdirilmiş uranı təhvil verməyə inandırdığını iddia edib, hansı ki, o, bunu “nüvə tozu” adlandırıb. İran rəsmiləri bu iddiaları dərhal rədd edərək, zənginləşdirilmiş uranın heç bir halda ölkə xaricinə köçürülməyəcəyini bildiriblər. Şənbə günü Tramp İranın Hörmüz boğazını yeddi gün ərzində yenidən açmaq üçün təqdim etdiyi planı rədd etdi, çünki Tehran iki ölkə arasındakı münaqişəni yalnız diplomatiyanın həll edə biləcəyini israr etməyə davam edirdi. Ağ Evdə jurnalistlərə danışan Tramp şənbə günü bildirib ki, İran həyati əhəmiyyətli dəniz dəhlizini dərhal açmaq üçün razılaşma əldə etmək istəyir, çünki “onlar çox pis vəziyyətdədirlər”. Bazar günü Meet the Press proqramına verdiyi müsahibədə İranın xarici işlər naziri Abbas Araqçi bildirib ki, İran müharibənin yenidən başlamasına hazırdır, “hətta qiyamət müharibəsi olsa belə”. O əlavə edib: “Əgər bizdən soruşsanız, diplomatiyaya qayıtmaq üçün heç bir səbəb yoxdur. Amma mən hələ də diplomatiyanı sınayıram, çünki düşünürəm ki, sülh üçün heç bir şansı əldən verməməliyik.”