Mumbay : Daxili səhm göstəriciləri bazar ertəsi baş verən kəskin enişlə bu maliyyə ilinin ən aşağı səviyyəsinə düşdü və təxminən üç həftə əvvəl başlayan sürüşməni sürətləndirdi. İran böhranında yaxınlaşan irəliləyiş ümidlərinin azalması fonunda neft qiymətləri kəskin artdı, eyni zamanda ABŞ istiqrazlarının yüksək gəlirləri – bu minilliyin ən kəskin artımı – Asiya nın inkişaf etməkdə olan bazarlarını sarsıtdı. Vaşinqton Tehran ın Hörmüz boğazı nı idarə etmək üçün irəli sürdüyü şərti təklifi rədd etdikdən sonra Brent markalı xam neftin qiyməti bir barel üçün 108 dollardan yuxarı qalxdı. Lakin Qətər vasitəçiləri İran və ABŞ ilə mümkün sülh sazişi barədə danışıqlar apardığı üçün gecə saatlarında ( Hindistan vaxtı ilə) qiymətlər bir qədər aşağı düşdü. NSE Nifty 50 360,25 bənd və ya 1,56% azalaraq 22 780,25 səviyyəsində, BSE Sensex isə 1,48% və ya 1 124 bənd azalaraq 72 771,72 səviyyəsində bağlandı. Hər iki etalon indeks 30 martdan bəri ən aşağı səviyyədə qapandı. Etalon səhmlər arasında ən böyük itirici 3% düşən Tata Motors PV oldu, onu 2,9% azalan Adani Enterprises və Jio Financial Services izlədi. Ağır çəkili şirkətlər olan Reliance Industries və HDFC Bank hər biri 2,3% itirdi. Satışlar BSE -də qeydiyyatdan keçmiş şirkətlərin ümumi bazar kapitallaşmasından 7,5 lakh krordan çoxunu sildi, bu da cümə günü bağlanışdakı 482 lakh krordan təxminən 474,36 lakh krora düşdü. Daha geniş bazarlar da təzyiq altında qaldı, Nifty Midcap 100 1,63% azaldı. Nifty PSU Bank indeksi ən çox zərər görən sektoral göstəricilər arasında idi, 3,24% düşdü, Nifty Financial Services indeksi isə 1,69% azaldı. Nifty Metal , FMCG və Auto indeksləri də hər biri təxminən 1,7% azaldı. SBI Capital -dan Sunny Agrawal bazarın enişinin əsasən İran-ABŞ vəziyyəti ilə bağlı yenilənmiş qeyri-müəyyənlik və yüksək xam neft qiymətlərinin təsiri ilə əlaqəli olduğunu bildirdi: “Məncə, bugünkü eniş əsasən ABŞ və İran ın İran ın sülh sazişi təklifinin ABŞ tərəfindən rədd edildiyini bildirən bəyanatları ilə əlaqədar idi.” Aqrawal dedi: “Buna görə də, gələcəkdə nə baş verəcəyi ilə bağlı şübhələr var idi. Yenə də eyni köhnə hekayədir – yüksək xam neft qiymətləri, yüksək faiz dərəcələri və yüksək inflyasiya.” Aqrawal yaxın müddətdə bazar istiqamətinin xam neft qiymətlərinə və Hörmüz boğazı ətrafındakı inkişaflara həssas qalacağını bildirdi. O qeyd etdi ki, əgər xam neft qiymətləri yüksək səviyyədə qalarsa, bazarların təzyiq altında qalma ehtimalı var. Lakin Hörmüz ətrafında bir həll yolu tapıldıqdan sonra xam neft qiymətlərinin düşməsi kəskin bir sıçrayışa səbəb ola bilər. Asiya bazarları da təzyiq altında idi, Cənubi Koreya nın Kospi indeksi 2,7% azaldı. İndoneziya səhmləri 1,5%, Tailand 0,9% itirdi, Çin in Şençjen göstəricisi isə 3%-dən çox düşdü. Planetdəki əksər kredit məhsulları üçün istinad çərçivəsi olan ABŞ -ın 10 illik istiqrazının gəlirliliyi 5,2%-ə yüksəldi. Etalon ABŞ gəlirləri bu minilliyin ən yüksək göstəriciləri arasındadır və Wall Street 2007-08-ci illərin qlobal maliyyə böhranından bəri hazırkı kimi yüksək risksiz dərəcələr qeydə almamışdı. ABŞ -ın 10 illik gəlirləri bir ayda təxminən 10% artmışdır və Federal Ehtiyat Sistemi nin bu ayın əvvəlində siyasət dərəcələrini ilk dəfə artırmasına baxmayaraq, subprime böhranından bəri görünməyən rekord yüksək səviyyələrə doğru irəliləməyə davam edir. ABŞ səhm fyuçersləri azaldı, Avropa bazarları isə qarışıq idi. Çip istehsalçıları Asiya bazarlarında əsas itiricilər arasında idi. Xam neft qiymətlərinin artması idxal olunan enerjidən çox asılı olan Hindistan üçün narahatlıqları artırıb. Hörmüz boğazı qlobal neft və qaz daşımaları üçün əsas marşrutdur və onun yenidən açılması ilə bağlı qeyri-müəyyənlik enerji bazarlarını dəyişkən saxlayıb. Milli Fond Birjası (NSE) məlumatlarına görə, müvəqqəti olaraq, daxili institusional investorlar ( DII ) 5 189 kror dəyərində səhm alarkən, xarici institusional investorlar ( FII ) 5 353 kror dəyərində Hindistan səhmləri satıblar.