Əməkdaş Səhm Opsion Planları (ESOP-lar) xarici şirkətlərdə çalışan Hindistanlı əməkdaşlar üçün əmək haqqı paketinin mühüm bir hissəsi ola bilər. Lakin, bu opsionların vergi tətbiqi və bəyan edilməsi ilə bağlı vaxtlama tez-tez suallar doğurur. Qeyd etmək lazımdır ki, ESOP-lar əməkdaşa verildiyi anda dərhal vergi öhdəliyi yaratmır. Vergi öhdəliyi, opsionların istifadə edildiyi və ya satıldığı zaman yaranır ki, bu da Gəlir Vergisi Bəyannaməsi (ITR) üçün müvafiq bəyanat tələb edir. ESOP-lar adətən iki əsas mərhələdə vergi tətbiqinə məruz qalır. Birinci mərhələ, əməkdaşın ona verilmiş opsionları istifadə edərək şirkətin səhmlərini əldə etdiyi zamandır. Bu zaman, səhmlərin ədalətli bazar dəyəri ilə əməkdaşın səhmləri əldə etmək üçün ödəniş etdiyi icra qiyməti arasındakı fərq əmək haqqı gəliri kimi vergiyə cəlb olunur. Bu gəlir, əməkdaşın illik ITR-də "Əmək haqqından gəlir" bölməsində bəyan edilməlidir. Bu mərhələdə yaranan vergi öhdəliyi, adətən, Əmək haqqı vergisi qaydalarına uyğun olaraq tənzimlənir. İkinci mərhələ isə əməkdaşın əldə etdiyi səhmləri satdığı zamandır. Bu satışdan əldə olunan gəlir kapital qazancı kimi vergiyə cəlb olunur. Kapital qazancının növü (qısa müddətli və ya uzun müddətli) səhmlərin nə qədər müddətə saxlanılmasından asılıdır. Əgər səhmlər müəyyən bir müddətdən (məsələn, 12 ay) az müddətə saxlanılıbsa, bu, qısa müddətli kapital qazancı hesab olunur və əməkdaşın ümumi gəlirinə əlavə edilərək müvafiq vergi dərəcəsi ilə vergiyə cəlb edilir. Əks halda, uzun müddətli kapital qazancı tətbiq olunur ki, bu da adətən daha aşağı vergi dərəcələri və ya müəyyən azad olunmalarla müşayiət oluna bilər. Bu gəlirlər də ITR-də müvafiq "Kapital qazancı" bölməsində bəyan edilməlidir. Beləliklə, xarici şirkətlərin Hindistanlı əməkdaşları üçün ESOP-ların vergi tətbiqi mürəkkəb ola bilər və opsionların istifadəsi, eləcə də səhmlərin satışı zamanı diqqətli planlaşdırma tələb edir. Əməkdaşlar, vergi öhdəliklərini düzgün şəkildə yerinə yetirmək və potensial cəzalardan qaçmaq üçün hər iki mərhələdə yaranan gəlirləri ITR-də vaxtında və dəqiq bəyan etməlidirlər. Bu prosesdə maliyyə məsləhətçisi ilə işləmək tövsiyə olunur.