Böyük Britaniyanın Şərqi Qüdsdəki konsulluğu bu həftə bağlanmağa hazırlaşır. Bu qərar, Böyük Britaniyanın İsrailin işğal olunmuş Qərbi Şəriyədəki qeyri-qanuni yaşayış məntəqələri ilə ticarətə qadağa qoyması və onları maliyyələşdirən şəxslərə sanksiyalar tətbiq etməsinə cavab olaraq İsrail tərəfindən verilib. Konsulluğun bağlanması, Böyük Britaniya-İsrail münasibətlərində son onilliklərin ən aşağı nöqtəsini qeyd edir və Böyük Britaniyanın Londondakı 27 İsrail diplomatını qovmaq barədə düşünməsi ilə bağlı xəbərlər yayılıb. International Crisis Group-un İsrail və Fələstin üzrə baş analitiki Əmcəd İraqi xəbərdarlıq edib ki, konsulluğun bağlanmasının əsas zərərçəkənləri Fələstinlilər olacaq. Şərqi Qüds, Qərbi Şəriyə və Qəzzada yaşayan Fələstinlilərə xidmətlər göstərən bu konsulluq, Təl-Əvivdəki Böyük Britaniya səfirliyindən ayrı fəaliyyət göstərirdi. İraqi bildirib ki, “İsrail hökumətinin cavabı, Böyük Britaniya-İsrail münasibətlərinin özəyi ilə bağlı olmaqdansa, əsasən Böyük Britaniyanın Fələstinlilərə dəstək vermək qabiliyyətini əngəlləməyə yönəlib”. O əlavə edib ki, İsrailin xarici işlər naziri Gideon Sa'ar üçün bu cavab “aşağı xərcli”dir, çünki onların fikrincə, “xərci sadəcə Fələstinlilər çəkəcək”. Böyük Britaniyanın Milli Təhlükəsizlik Müşaviri Conatan Pauell keçən həftə İsrailə gizli səfər edərək danışıqlar aparsa da, razılığa gəlmədən qayıdıb. İsrail mediasına görə, Böyük Britaniya konsulluğun bağlanması halında 27-ə qədər İsrail diplomatını qovmaqla hədələyir. İsrailin keçmiş səfiri Metyu Quld BBC Radio 4-ün PM proqramına verdiyi müsahibədə, İsrail diplomatlarının qovulması qərarının iki ölkə arasındakı münasibətlərə “ciddi ziyan vuracağını” bildirib. O, müdafiə, təhlükəsizlik və texnologiya kimi sahələrin təsirlənə biləcəyini qeyd edib. Xarici İşlər Komitəsinin sədri Emili Tornberri konsulluğun bağlanmasının İsrailin səlahiyyətində olmadığını və bunun “iki dövlətli həll yolunu əngəlləmək üçün İsrailin ifrat sağçı hökumətinin daha bir cəhdi” olduğunu vurğulayıb. O, bu addımın qeyri-qanuni olduğunu və Böyük Britaniyanın buna qarşı çıxmalı olduğunu bildirib. Xarici İşlər Naziri Ed Miliband daha əvvəl konsulluğun bağlanmasını istəmədiklərini və bunun “həmin icmalardakı insanlara kömək etmək üçün gördüyümüz çox vacib işə ziyan vuracağını” qeyd etmişdi. Tarixi baxımdan, Böyük Britaniya hökuməti konsulluğun yerləşdiyi ərazini 1963-cü ildə Şərqi Qüds hələ İordaniya nəzarətində olarkən alıb. Konsulluq 1967-ci ildə istifadəyə verilsə də, bu zaman Şərqi Qüds Altı günlük müharibə nəticəsində İsrailin nəzarətinə keçmişdi. Böyük Britaniya Qüdsü heç bir ölkənin nəzarətində tanımadığı üçün konsulluq unikal bir mövqe tuturdu. 1969-cu ildə konsulluq binasına bomba qoyulması kimi siyasi gərginliklər də yaşanmışdı. Şeyx Cərrah məhəlləsinin sakini, 79 yaşlı Əbu Əbdü isə 1917-ci ildə İngiltərənin xarici işlər naziri Artur Balfurun Fələstində yəhudi dövlətini dəstəkləyən Balfur Bəyannaməsinə istinad edərək, “Məsələnin əsası ingilislər deyildimi? Onlar Balfur Bəyannaməsini imzalayanlar deyildimi?” deyə sual edib. Fransa və Kanada da Böyük Britaniyaya ilkin sanksiyalarda qoşulsa da, İsrail onlara qarşı hər hansı bir tədbir görməyib. Bu vəziyyət, Böyük Britaniya-İsrail münasibətlərinin digər müttəfiqlərlə müqayisədə daha gərgin olduğunu göstərir. Konsulluğun bağlanması, 1838-ci ildə qurulan missiyanın fəaliyyətinə son qoyacaq və regionda diplomatik gərginliyi daha da artıracaq. Mənbələr: www.theguardian.com , www.yahoo.com