Fransa bir neçə həftə davam edən tələbə etirazlarından sonra müvəqqəti sakitlik yaşasa da, hökumət qarşıdan gələn büdcə danışıqları ərəfəsində maliyyə bazarlarının artan təzyiqi ilə üzləşir. Polis ilə toqquşmalar, kütləvi məktəb bağlanmaları və minlərlə həbslə müşayiət olunan tələbə aksiyalarının cümə axşamı yenidən başlaması gözlənilir. Əvvəlcə Parisdə müəllim çatışmazlığı, uzun dərs cədvəlləri və baxımsız məktəblər kimi problemlərə diqqət çəkmək məqsədi daşıyan etirazlar, müxtəlif yaş qruplarından insanların dəstəyini qazanaraq ümummilli hərəkata çevrilib. Baş nazir Sebastiyen Lekornu çərşənbə günü etirazlardakı fasilədən lisey şagirdləri ilə dialoq qurmaq üçün istifadə ediləcəyini bildirib. O, çərşənbə axşamı X sosial şəbəkəsindəki paylaşımında tələbələrin tələblərinin çoxsaylı və məktəbdən məktəbə dəyişdiyini qeyd edərək, “Əvəzedicilər, binaların vəziyyəti, rəhbərlik, məktəb vaxtının təşkili, lisey demokratiyası: bütün mövzular müzakirə olunmalıdır” deyib. Lakin o, söhbətlərin “siyasətləşmiş manipulyasiyalara boyun əymədən” aparılmasının vacibliyini vurğulayıb. Lekornunun hökuməti radikal solçu La France Insoumise (LFI) partiyasını tələbə hərəkatını ələ keçirməkdə ittiham edib. Partiyanın bəzi siyasətçiləri tələbə etirazlarını açıq şəkildə dəstəkləyiblər. Fransadakı bu gərginlik ölkənin üzləşdiyi iqtisadi və siyasi çətinlikləri daha da qabartmışdır. Yaxın həftələrdə Fransa hökuməti on milyardlarla avro dəyərində fiskal tənzimləməyə razılıq vermək üçün siyasi cəhətdən bölünmüş Milli Assambleyadakı qanunvericiləri inandırmalı olacaq. 2024-cü ilin iyulunda keçirilən növbədənkənar seçkilərdən sonra parlamentdə heç bir partiya əksəriyyət qazana bilmədiyi üçün büdcə mübahisələri siyasi fikir ayrılıqlarına səbəb olmuş, iki hökumət etimadsızlıq səsverməsi nəticəsində istefaya göndərilmişdir. Hazırkı lider Lekornu 2026-cı ilin büdcəsini yalnız bu ilin fevralında, parlamenti yan keçməyə və siyasəti məcburi şəkildə qəbul etməyə imkan verən fövqəladə qanunvericilikdən istifadə edərək qəbul edə bilmişdir. Gələn yaz keçiriləcək prezident seçkilərindən sonra daha çox siyasi dəyişikliklər gözlənilir, hazırda ifrat sağçı namizəd Marin Le Pen liderlik edir. Le Pen çərşənbə axşamı etdiyi çıxışda, seçkilərdə qalib gələcəyi təqdirdə 18 ay ərzində Fransanın kəsirini ÜDM-in 3%-ə endirməyi vəd edib. Lakin tənqidçilər onun planlarının mümkünlüyünü şübhə altına alıblar, çünki Fransanın büdcə kəsiri keçən il ÜDM-in 5,1%-ni ötmüşdü. Siyasi qeyri-sabitlik, kəsir narahatlıqları və azlıq hökumətinin lazımi miqyasda xərcləri azaltmaq qabiliyyətinə dair şübhələr Fransa dövlət borcu ilə ticarət edən investorları da narahat edib. Fransa dövlət istiqrazlarının ( OAT adlanır) gəlirliliyi bu il onilliklərin ən yüksək səviyyəsinə qalxaraq ölkənin suveren borc böhranına doğru getməsi ilə bağlı narahatlıqları artırıb. İstiqraz gəlirliliyi və qiymətləri əks istiqamətlərdə hərəkət edir. Fransa Bankının sədri və Avropa Mərkəzi Bankının İdarə Heyətinin üzvü Emmanuel Moulin , Fransanın tezliklə Frankfurtdakı Avropa Mərkəzi Bankı siyasətçilərindən kömək ala biləcəyi fikrini rədd edib. O, France Inter radiosuna verdiyi müsahibədə AMB-nin fərdi ölkələrin “fiskal problemləri ilə məşğul olmadığını” bildirib. Moulin , AMB-nin “inflyasiya ilə mübarizə aparmaq və inflyasiyanı 2% ətrafında saxlamaq” üçün mövcud olduğunu qeyd edərək, “Bu gün AMB-nin müdaxiləsi üçün şərtlər yoxdur” deyib. Fransanın etalon 10 illik OAT istiqrazının gəlirliliyi çərşənbə günü 16 baza bəndi artaraq əvvəlki günkü enişdən sonra kəskin yüksəlib. 10 illik OAT-ın gəlirliliyi ilin əvvəlindən bəri 100 baza bəndindən çox artıb. Aktivlərin idarə edilməsi nəhəngi Pimco-nun baş icraçı direktoru Emmanuel Roman , Fransanın istiqraz bazarındakı vəziyyətin “kritik” olduğunu bildirib. Mənbələr: www.cnbc.com