Süni intellekt (Sİ) sahəsindəki sürətli inkişaf və bu sahəyə yatırılan böyük həcmli investisiyalar maliyyələşdirmə ilə bağlı ciddi suallar doğurur. Columbia Business School -dan professor Stijn Van Nieuwerburgh -un Brookings tərəfindən dərc olunan yeni araşdırmasına görə, Sİ infrastrukturunun qurulması tələbatı idarə edən şirkətlərin nəğd pul axınlarını getdikcə daha çox üstələyir. Bu, şirkətlərin cari xərc tempini nə qədər müddət saxlaya biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırır. Van Nieuwerburgh qeyd edir ki, kənardan kapital cəlb etmək, hesablama gücü üçün müqavilə bağlayan şirkətlərin kredit keyfiyyətindən çox asılıdır. Lakin OpenAI və Anthropic kimi qabaqcıl Sİ firmaları, Sİ bumunun mərkəzində olsalar da, müqayisə edilə bilən müstəqil kredit profillərinə malik deyillər. Nəticədə, Sİ infrastrukturunun maliyyə yükü getdikcə Microsoft , Amazon , Google və Oracle kimi şirkətlərin, eləcə də bu məlumat mərkəzlərini maliyyələşdirən investorların üzərinə düşür. Əsas narahatlıq ondan ibarətdir ki, Sİ sənayesi xərclərin bu quruculuğu maliyyələşdirən şirkətlərin əməliyyat nəğd pul axınlarını üstələyə biləcəyi bir nöqtəyə doğru irəliləyir. Van Nieuwerburgh yazır ki, “cari təxminlərə görə, kapital xərcləri (capex) 2026-cı ildə ilk dəfə olaraq beş firmanın [ Oracle , Microsoft , Amazon , Meta və Alphabet ] birləşmiş əməliyyat nəğd pul axınlarını keçəcək”. O əlavə edib ki, “daxili nəğd pul generasiyası əhəmiyyətli olaraq qalır, lakin xarici kapitala və ya aktivləri və öhdəlikləri əməliyyat şirkətlərinin balans hesabatlarından kənara çıxaran maliyyə strukturlarına daha çox etibar etmədən proqnozlaşdırılan investisiya tempini maliyyələşdirmək üçün artıq kifayət deyil”. Wall Street analitikləri artıq 2027-ci ildə Sİ kapital xərclərinin yavaşlamasına dair əlamətləri gözləyirlər. Wells Fargo -dan Ohsung Kwon müştərilərinə bildirib ki, “bazar tezliklə 2027-ci ildə potensial zirvə ili haqqında düşünməyə başlayacaq” və əlavə edib ki, “əksər investorlar artıq Sİ kapital xərclərinin 2028-ci ildə əhəmiyyətli dərəcədə yavaşlayacağı ilə razılaşırlar”. Pantheon Macroeconomics -in analitikləri Samuel Tombs və Oliver Allen də hipermiqyaslı xərcləmə artımının yavaşlayacağını gözləyirlər. Onlar qeyd ediblər ki, “Sİ ilə əlaqəli investisiyalar çox güclü şəkildə artmağa davam edəcək, lakin hipermiqyaslı kapital xərclərinin artımı 2027-ci ildə yavaşlamağa başlayacaq, təchizat məhdudiyyətləri və yüksək borclanma xərcləri isə getdikcə daha çox təsir göstərəcək”. Onlar qabaqcıl çiplər, elektrik avadanlıqları, enerji şəbəkəsinin tutumu, tikinti işçi qüvvəsi və materiallarında yaranan problemlərə diqqət çəkiblər. Yüksək borclanma xərcləri, onsuz da borcu olan şirkətlərə əlavə təzyiq göstərə bilər. Bununla belə, analitiklər bildiriblər ki, bu amillər “maliyyələşdirmə asanlıqla əlçatan olduğu və ən böyük texnologiya firmaları Sİ-dən müstəsna dərəcədə yüksək gəlir gözlədikləri müddətdə quruculuğu dayandırması ehtimalı azdır”. Mənbələr: www.livemint.com