Çərşənbə günü neftin qiymətləri, Səudiyyə Ərəbistanının Qırmızı dənizə gedən əsas boru kəməri vasitəsilə xam neft axınını bərpa etməsi və ABŞ ilə İran arasında diplomatik irəliləyişə dair ümidlərin artması səbəbindən daha da aşağı düşüb. Bu amillər qlobal neft təchizatında uzunmüddətli fasilə ehtimalını azaldıb. Brent fyuçers müqaviləsi səhər saat 8:25-ə olan məlumata görə, bir barel üçün 98,77 dollar səviyyəsində ticarət edilib ki, bu da 48 sent və ya 0,48% azalma deməkdir. Brent nefti artıq sentyabrın 8-dən bu yana ilk dəfə olaraq çərşənbə axşamı 100 dollar həddindən aşağı düşmüşdü. ABŞ-ın Qərbi Texas İntermediate (WTI) markalı xam neftinin qiyməti isə Orta Şərqdən təchizatın artacağı gözləntiləri fonunda çərşənbə axşamı düşdükdən sonra 90 dollar ətrafında qeydə alınıb. Qiymətlərdəki son eniş, treyderlərin İranla bağlı davam edən münaqişəyə və Hörmüz boğazı ətrafındakı fasilələrə baxmayaraq, daha çox xam neftin qlobal bazarlara çatıb-çatmayacağını qiymətləndirməsi ilə əlaqədardır. Səudiyyə Ərəbistanı , bu ayın əvvəlində pilotsuz təyyarə hücumlarından sonra bağlanmış Şərq-Qərb Boru Kəmərini çərşənbə axşamı yenidən işə salıb. Bu kəmər Səudiyyə Ərəbistanının şərqindəki neft hasil edən əraziləri Qırmızı dənizdəki Yanbu limanı ilə birləşdirir və krallığa Hörmüz boğazına tamamilə etibar etmədən xam neft ixrac etmək üçün alternativ marşrut təmin edir. Reuters-in məlumatına görə, Səudiyyə Ərəbistanı bu kəmərdən gündə təxminən 4 milyon barel xam neft, yəni qlobal neft təchizatının təxminən 4%-i qədər nefti yönləndirmək üçün istifadə edirdi. Lakin, kəmər azaldılmış sürətlə yenidən işə salınıb. Pilotsuz təyyarə hücumlarında üç nasos stansiyası zədələnib və mənbələr Reuters-ə bildiriblər ki, sistemin tam gücünü bərpa etmək bir neçə həftə çəkə bilər. Kəmərin maksimum gücü gündə təxminən 7 milyon bareldir . Saudi Aramco da Yanbudan xam neft tədarükünü bərpa etməyə hazırlaşır və ən azı bir yükün Çinə göndərilməsi gözlənilir. Neft qiymətləri, Vaşinqton və Tehranın diplomatik həll yollarını araşdıra biləcəyinə dair əlamətlərə də reaksiya verir. ABŞ Prezidenti Donald Tramp çərşənbə axşamı bildirib ki, onun elçiləri Stiv Vitkoff və Cared Kuşner münaqişəni sona çatdırmaq məqsədilə İran vasitəçiləri ilə məhsuldar danışıqlar aparıblar. Tramp , İrana əlavə hərbi əməliyyatlarla bağlı xəbərdarlıq etməyə davam etsə də, mümkün bir razılaşmaya doğru “böyük bir impuls” olduğunu deyib. Bu şərhlər neft treyderlərinə enerji təchizatındakı fasilənin nəticədə azala biləcəyinə dair ümid verib. Reuters , Nyu Yorkda Birləşmiş Millətlər Təşkilatında danışıqlar perspektivinin bazarlar üçün mühüm amilə çevrildiyini bildirib. Hörmüz boğazı neft bazarı proqnozunda mərkəzi yer tutur. Bu su yolu Körfəzdən xam neft ixracı üçün əsas marşrutdur və göndərmə şəraitində hər hansı davamlı yaxşılaşma daha çox barelin beynəlxalq alıcılara çatmasına imkan verə bilər. İran da müəyyən şərtlər daxilində boğazı bir neçə gün ərzində yenidən aça biləcəyini bildirib ki, bu da diplomatik səylər irəliləyiş əldə etsə, təchizat məhdudiyyətlərinin azala biləcəyi gözləntilərini artırır. İraq da təchizat proqnozuna töhfə verir. İraqın Neft Naziri Basim Məhəmməd bildirib ki, ölkə gündə 3 milyon bareldən çox neft ixrac edir və Türkiyə vasitəsilə ixracın gündə 600 min bareldən çox artacağını gözləyir. Vortexa və Kpler-dən gəmi izləmə məlumatları avqust ayında İraqın xam neft ixracatını müvafiq olaraq gündə təxminən 2,3 milyon barel və 2,17 milyon barel göstərib. Hər iki qiymətləndirmə iyul səviyyələrindən yüksək olsa da, ölkənin müharibədən əvvəlki ixrac səviyyələrindən aşağı qalıb. Daha çox İraq xam neftinin beynəlxalq bazarlara çatması, Körfəzdən təchizatın fasilələrə həssas olduğu bir vaxtda alıcılara əlavə rahatlıq verə bilər. ABŞ-ın neft ehtiyatları da qiymətlərə təsir edən başqa bir amildir. Sənaye məlumatları göstərib ki, sentyabrın 18-də başa çatan həftədə ABŞ-ın xam neft ehtiyatları 1,8 milyon barel artıb. Reuters-in sorğu etdiyi analitiklər ehtiyatların azalacağını gözləyirdilər. ABŞ Enerji İnformasiya Administrasiyasının rəsmi həftəlik ehtiyat rəqəmləri çərşənbə günü daha sonra açıqlanacaq və dünyanın ən böyük neft istehlakçısında tələb və təchizat şəraitinə dair daha aydın bir mənzərə təqdim edə bilər. Mənbələr: www.firstpost.com