Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) böyük iqtisadiyyatların maliyyə vəziyyəti ilə bağlı ciddi xəbərdarlıq edərək, yüksək dövlət borcunun və artan borclanma xərclərinin gələcək şoklara cavab vermək qabiliyyətini məhdudlaşdırdığını bildirib. Təşkilat hökumətləri büdcə kəsirlərini azaltmağa və maliyyə buferlərini bərpa etməyə çağırıb. BVF-nin 2026-cı ilin oktyabr ayında yayımlanan “Dünya İqtisadi Görünüşü” hesabatında qeyd olunur ki, bir çox ölkələrdə dövlət borcu yüksək səviyyədə qalır, bəzi ölkələrdə isə büdcə kəsirləri COVID-19 pandemiyasından əvvəlki dövrlə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Hesabatda, maliyyələşdirmə xərclərinin artmasının hökumət maliyyəsinin davamlılığı ilə bağlı narahatlıqları daha da gücləndirdiyi vurğulanır. BVF-nin proqnozlarına görə, qlobal iqtisadi artım 2025-ci ildəki 3,5%-dən 2026-cı ildə 3,1%-ə enəcək, lakin 2027-ci ildə 3,4%-ə qədər bərpa olunacaq. Qlobal inflyasiyanın isə əsasən yüksək enerji və ərzaq qiymətləri səbəbindən 2026-cı ildə 4,7%-ə yüksəlməsi, daha sonra isə 2027-ci ildə 4,1%-ə enməsi gözlənilir. BVF, qlobal iqtisadiyyatın dayanıqlı olduğunu, lakin tənzimləmə marjlarının sürətlə daraldığını qeyd edib. Bu vəziyyətə davamlı geosiyasi qeyri-müəyyənlik, yüksək enerji qiymətləri və ticarət siyasətlərindəki dəyişikliklər təsir edir. Fond bildirir ki, hökumətlər pandemiya və sonrakı pozulmalar daxil olmaqla, təkrarlanan şokları udmaq üçün maliyyə buferlərindən istifadə ediblər. Lakin yaşlanan əhali, iqlim dəyişikliyi və milli təhlükəsizlik ehtiyacları ilə bağlı xərcləmə təzyiqləri davam edir ki, bu da hökumətlərin yeni böhranlara cavab vermək üçün daha az imkanlara malik olmasına səbəb olur. Hesabatda, artan inflyasiya riskləri dövründə maliyyə siyasətinin məhdudlaşdırılması və tələb təzyiqlərini cilovlamağa kömək etməsi zərurəti vurğulanır. Hökumətlərin borclanma xərcləri artdıqca maliyyələrini gücləndirməsinin vacibliyi qeyd olunur. BVF həmçinin xəbərdarlıq edir ki, qlobal ticarət artımı tariflər və istehsal zəncirlərindəki düzəlişlər səbəbindən təzyiqlərlə üzləşəcək, baxmayaraq ki, texnologiya ilə əlaqəli ticarətin müəyyən dəstək verəcəyi gözlənilir. Qlobal qeyri-balansların orta müddətdə yalnız mülayim şəkildə azalacağı, böyük büdcə kəsirlərinin və daxili tələbatdakı fərqlərin xarici boşluqları davam etdirəcəyi bildirilir. Gələcək proqnozlara dair risklər zəif artım istiqamətindədir. Yaxın Şərqdə uzun sürən və ya şiddətlənən münaqişə enerji və ərzaq qiymətlərini yüksək səviyyədə saxlaya, inflyasiya təzyiqlərini yenidən canlandıra və büdcə balanslarını pisləşdirə bilər. Süni intellektlə bağlı investisiyalardan gəlirlərin kəskin şəkildə yenidən qiymətləndirilməsi də investisiyaları azalda və maliyyə şərtlərini sərtləşdirə bilər. BVF, buferləri bərpa etmək və iqtisadiyyatların gələcək şoklara tab gətirmək qabiliyyətini yaxşılaşdırmaq üçün “güclü və qətiyyətli addımlar” atmağa çağırıb, yüksək borcun və maliyyələşdirmə xərclərinin maliyyə tənzimləməsini getdikcə daha təcili etdiyini vurğulayıb. (ANI) Mənbələr: www.devdiscourse.com